meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Жұмбақтар жинағы»

Жұмбақ – адамның ой-өрісін, алғырлығын, білімін сынау мақсатында нақты бір зат немесе құбылыс тұспалдап сипатталатын шағын әдеби жанр.
Жұмбақ жанры дүние жүзі халықтары әдебиетінің көпшілігінде бар. Бұл жанрға Аристотель “Жұмбақ – жақсы жымдасқан метафора” деп анықтама берген. Жұмбақ әдебиеттің ежелгі үлгілерінде, ауыз әдебиетінде жиі кездесетіндіктен оны ғылымда “фольклорлық жанр”, “халықтық поэзияның шағын түрі” деп санау орын алған. Алайда, қазіргі заман әдебиеті өкілдерінің, әсіресе, балалар әдебиеті авторларының шығарм-ғында Жұмбақтар топтамасы жиі кездеседі. Сондықтан оны тек фольклорлық жанр аясында шектеуге болмайды.
Бір кеуектеОтыз екі абжылан.(Тіс)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Биікте тұрған,Түрленген тұрман.(Үшарқартаразы)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Алысқа түкіреді,Əліңді бітіреді.(Мылтық)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Бір емес,Екі тілі бар.Уақытыңды белгілейді тынығар.(Сағат)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Жүрісі жылдам,Жүгі ауыр.Дөңгелейді аяғы, Қанаты жоқ болса да,Құстай ұшып ағады.(Автокөлік)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Арқасында айдарыАйналғанда ұшады.Бұлағы бар сайдағы,Инелікке ұқсайды.(Тікұшақ)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Салқындатып тұрады,Шыр айналып құлағы.(Желдеткіш)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Алтын сандық ашылды,Жақұты жерге шашылды.(Күн)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Мезгілінде көк жиектен таңсызған,Жап-жарық боп, жағылады жалғыз шам.(Шолпан)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Ақ білегін сыбанған,Бұрымдары шұбалған.(Аққайың)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Ас үстіндеАлысады аузыңмен.(Қасық)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Таза ауалыТаулы алқап мекені,Қысы-жазыБір шапанмен өтеді.(Қарағай)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Көлде қаптаған,Шөлде жатпаған.(Су құсы)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Жаныңа көрік,Жылуға берік.(Киім)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Жүзді түндеЖалғыз аққуКөл бетінде.(Ай)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Қаңтарда жерге қонған ақ көбелек,Наурызда егіледі бас төбелеп.(Қар)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Қарқ болып күлсең де,Қабағыңды түйсең де.Ештеңеден қаймықпай,Көрсетеді айнытпай.(Айна)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Саусағыммен сандық ашсам,Саз естимін сандуғаштан.(Күйсандық)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Қос арнадан өрілдіҚоңыр толқын,Қобалжытып көңілді.(Қобыз)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Екі бұлбұл бір бұтақта сайраған,Шыр айналып он бала ойынын ойнаған.(Домбыра)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Қобдиымнан айналы,Көрем қызық пайданы.(Теледидар)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Жалаңаштанып білегі,Жадауланып тұр өңі.Қауырсыны бұрқырап,Сары ала қаздай түледі.(Күзгі ағаш)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Өкпесі желпілдеген,Өкшесі селкілдеген.Көз алдыңда көшеді,Толқын болып еседі.(Сағым)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Жылғаны бойлап шұбалған,Жас баладай қуанған.(Бұлақ)
©  Кеңесжан Шалқарұлы
Жабағы жүн ұшады,Жазылып кең құшағы.Бауырында жоқ жалыны,Бұрқырайды мамығы.(Қысқы бұлт)
©  Кеңесжан Шалқарұлы