Бөлім: «Баталар жинағы»

Бата, бата беру — адал ниет, жақсы тілек білдірудің ұлттық дәстүрі. Дастарқан басында, түрлі жиын-тойларда, т.б. адам өмірінде кездесер ірілі-ұсақты қуаныштар кезінде той, қуаныш иесіне арнап қол жайып, бата береді. Сондай-ақ, қиын сапар, алыс жолға аттанған азаматына ақ жол тілейтін халқымыздың ежелден келе жатқан, кең таралған дәстүрлерінің бірі. Бата беретіндер, көбіне, көпті көрген ақсақалдар мен кемеңгер де дуалы ауызды билер болып келеді. Бата қысылғанда — қуат, қиналғанда—медет беріп, әрбір іс-әрекетіңе даңғыл жол ашып, бәле-жаладан қорғайды деп есептелген. Бата көзі тірілерге ғана емес, аруақтарға да жасалған. Батасыз, тілексіз өмір болмайды. “Батамен ер көгереді, жаңбырмен жер көгереді” деп халқымыз текке айтпаған. Батаның да қисыны, айтылатын, айтылмайтын жері болады, қуаныш пен тойдың ретіне қарай, соған лайық Бата тілегі болады. Бата қазақ фольклорының дербес, шағын жанры ретінде қарастырылады. Ұйқасты, ырғақты болып келетін, тұрақты образдарға негізделетін бата халқымыздың жақсылық пен жамандык, адалдық пен арамдық, обал-сауап турасындағы моральдық-этикалық түсініктерінің айғағы іспетті. Мағыналық тұрғыда екі түрге бөлінеді: ақ (оң) бата (алғыс), теріс бата (қарғыс). Қазақ халқының бата сөз үлгілеріне В.Радлов, Ш.Уәлиханов, А. Васильев, Г. Потанин, т.б. зерттеушілер назар аударып, жинап жариялаған. Кейін батаға Ислам дінінің әсері тиген. Осы күнгі бата отбасына амандық, молшылық, жастарға өмір, бақыт, білім тілеу мазмұнында болып келеді.
Түлектерге бата
Мектеп бітіруші түлектер, Қолды жай бата берейін. Биікке самға, ашық жол, Үстем болсын мерейің. Қанаттарың талмасын, Сәтті боп жаңа өмірің. Бар..
©  Соңғы қоңырау күні
Балпық әулиенің батасы
Жай қолыңды, Тілеуғұл,Жаңа қоныс құт болсын!Малың тусын егізден,Балаларың жұп болсын!Ал ырысың алпыс нарКөтере алмас жүк болсын!Болжап көрсем..
©  Нүсіпбай Әбдірахым
Ұл балаға бата
Жүсіптің дидарын берсін,Мұхамбеттің иманын берсін,жаныңа даланың кеңдігін берсін,Əзірет Əлидің ерлігін берсін,Абылайдың байрағын берсін,Бауыржан..
©  Фариза Оңғарсынова
Ұлы жеңіс күнінде
Ұлы жеңіс күнінде, Сыйластығым бітпесін! Бірлігіміз жарасып, Тірлігіміз бітпесін! Ынтымағым қыр асып, Тыныштық бойын тіктесін! Ыру-дыру, арпалыс..
©  Жеңіс күні
9 мамырға
Тоғызыншы мамырда, Көңілде мұң болмасын! Әрбір жеңіс күнінде, Бар жақсылық орнасын! Қазақ елім аман боп, Жаратқаным қолдасын! Тыныш, бейбіт заман..
©  Жеңіс күні
Жеңіс күніне арналған бата тілек
Уа, жамағат, ағайын, Аман болсын маңайың! Бүгін жеңіс күніне, Батадан үкі тағайын! Енді соғыс болмасын, Тек тыныштық орнасын! Жаратқаным жар болып..
©  Жеңіс күні
Отан қорғаушыларға бата
Бүгінгі бұл мереке, Елімізге бақ болсын! Мерекеден береке, Жалғап тағы нақ болсын! Отан қорғаушы ұландар, Әр істерің оң болсын! Биік сапғар қырандар..
©  Отан қорғаушылар күні
Отан қорғар жандарға!
Отан қорғар жандарға, Қанекей бата берейін! Қолдарыңды жайың, Үстем болсын мерейің! Болмасын қайғы-қасірет, Бар жақсыны нәсіп ет! Жаратқаным жар..
©  Отан қорғаушылар күні
7 мамыр күніне бата
Кәнекей бата берейін, Қолдарыңды жайыңдар. Үстем болсын мерейің, Әр күннен бақыт табыңдар! Жетінші мамыр бүгінгі, Жақсылыққа бастасын. Отан қорғаушы..
©  Отан қорғаушылар күні
Бірлік күні - 1 мамыр
Құрметті Қазақстандықтар! Жақын арада 1 мамырда бірлік күні болайын деп жатыр. Соған орай бірлік, ынтымақ туралы баталар жинағы жарияланды.Бірлік..
©  Бірлік күні
Ұл тусын
Батам  батам  батбасын  батам  жерге  жатпасынОсы  үйде  жеңгеміз  қыз  тумасын  ұл  тусын
Ынтымақ пен бірлік күн!
Құтты болсын ағайын, Ынтымақ пен бірлік күн! Көп ұлтты қазақ есінде, Күн шуағы шашсын нұр! Халықтардың достығы, Ынтымақта мәңгі тұр! Бірінші мамыр..
©  Бірлік күні
Бірлік күні ұлық күн!
Бірлік күні ұлық күн, Бар жақсылық орнасын! Бірінші мамыр күні бұл, Қуаныштар жалғансын! Халықтардың достығы, Қанат қағып самғасын! Көп ұлтты қазақ..
©  Бірлік күні
Бірлік күні құтты болсын!
Бірінші мамыр бүгінгі, Құтты болсын күн «бірлік!» Бірлік күні қуантып, Жалғасын тапсын бұл тірлік! Әр отбасы шаттана, Әрбір сәттен бақ тапсын! Ұлт..
©  Бірлік күні
Бата беру
Ежелден қолдаған халқымыз.Бата беру – ата салтымыз.Дуалы ауызды адам бата береді,Яғни, батаны ата береді.Ол қол жайып отырған отбасына,Немесе..
©  Абдрахман Асылбек
ТОЙ-ҚАЗЫНА КІТАБЫНАН ТҰСАУ КЕСЕРГЕ
 Қаз-қаз, балам, қаз балам,Қадам бассаң мәз болам.Күрмеуіңді шешейін,Тұсауыңды кесейін.Қаз-қаз, балам, қаз, балам,Тақымыңды жаз, балам.Қадамыңа..
ТҰСАУ КЕСЕР БАТАСЫ
 О, халайық, қол жайып,Той тілеуін қолдайық.Мұсылманның заңдарын,Барша ағайын қорғайық.Тоқ ішек пен ала жіп,Жасыл шөппен жарасып,Үш түрменен..
Тусаукесер батасы
 Бакытбай СеитовБір кадам, екі кадам жаса балам.Келді гой енді міне жаска балам.Омірде ар кадам кутты болсын,Ешкімнін ала жібін баспа балам.Ала жібін..
Баланың тұсауын кесуге арналған бата
 Кесілді, балам, тұсауың,Жалтақтамай аяқ бас.Биік болып ұшарыңАсқарлармен қанаттас.Қасың құрар айла мың —Қапылыста сурінбе.Жалтан құшақ..
Уа, Құдайым оңдасын
Уа, Құдайым оңдасын Жаманшылык болмасынӘруак біткен колдасын Кызыр бабам колдасын Аман сактап төлбасын Екен егін солмасын Орта толып ырыска Беибіт..
Ақ бата
Иә, Алла, бере гөр,Береке, байлық төге гөр.О, халайық, көре бер,Бергенін Алла алмасын,Өсіре берсін мал басын,Көбейте берсін жан басын,Досыңның көңлі..
©  Абдрахман Асылбек
Женіл бата
Батам батам батпасын, Батам жерде жатпасын, Қыдыр атам қолдасын, Еш жамандық болмасын, Әумин 
Балаларға арналған бата тілектер
Бата берем, балам,Қолың жайып, тыңда,Кім болам деп ертеңАқылмен жол таңда!Сабағыңнан қалма,Жаман бала болма,Ұйқтап жата бермеОранып ап тонға.Табысты..
©  Баянғали Әлімжанов
Төле бидің батасы
Әнін жазған Жоламан ТұрынбаевО, жарандар, жарандар!Қансыраған далам бар,Шұбырынды ақтабан,Қысып тұрған заман бар.Ауыздықпен су ішер,Ат басына күн..
©  Абдрахман Асылбек
Алғыс күнге бата
Алғыс күні халайық, Рахметтер ағылсын! Ренжіскендер тілдесіп, Қуана қол алыссын! Қиындықтар болмай еш, Уақыт өтіп болмай кеш. Араз жандар табыссын!..
©  Алғыс айту күні