Бөлім: «Баталар жинағы»

Бата, бата беру — адал ниет, жақсы тілек білдірудің ұлттық дәстүрі. Дастарқан басында, түрлі жиын-тойларда, т.б. адам өмірінде кездесер ірілі-ұсақты қуаныштар кезінде той, қуаныш иесіне арнап қол жайып, бата береді. Сондай-ақ, қиын сапар, алыс жолға аттанған азаматына ақ жол тілейтін халқымыздың ежелден келе жатқан, кең таралған дәстүрлерінің бірі. Бата беретіндер, көбіне, көпті көрген ақсақалдар мен кемеңгер де дуалы ауызды билер болып келеді. Бата қысылғанда — қуат, қиналғанда—медет беріп, әрбір іс-әрекетіңе даңғыл жол ашып, бәле-жаладан қорғайды деп есептелген. Бата көзі тірілерге ғана емес, аруақтарға да жасалған. Батасыз, тілексіз өмір болмайды. “Батамен ер көгереді, жаңбырмен жер көгереді” деп халқымыз текке айтпаған. Батаның да қисыны, айтылатын, айтылмайтын жері болады, қуаныш пен тойдың ретіне қарай, соған лайық Бата тілегі болады. Бата қазақ фольклорының дербес, шағын жанры ретінде қарастырылады. Ұйқасты, ырғақты болып келетін, тұрақты образдарға негізделетін бата халқымыздың жақсылық пен жамандык, адалдық пен арамдық, обал-сауап турасындағы моральдық-этикалық түсініктерінің айғағы іспетті. Мағыналық тұрғыда екі түрге бөлінеді: ақ (оң) бата (алғыс), теріс бата (қарғыс). Қазақ халқының бата сөз үлгілеріне В.Радлов, Ш.Уәлиханов, А. Васильев, Г. Потанин, т.б. зерттеушілер назар аударып, жинап жариялаған. Кейін батаға Ислам дінінің әсері тиген. Осы күнгі бата отбасына амандық, молшылық, жастарға өмір, бақыт, білім тілеу мазмұнында болып келеді.
Жеңіс күні сыйласын
Жеңіс күні сыйласын, Тыныштығын мәңгілік! Бейбітшілік орналсын, Елімізде сән құрып! Соғыс енді болмасын, Атып әркез таң күліп! Жаратқаным жар болсын..
©  Жеңіс күні
Тыныш болсын еліміз
Я,  Жаратқан қабыл ет, Қабылдаудың қамын ет! Тыныш болсын еліміз, Болмасын қайғы-қасырет! Тыныш болсын жеріміз, Мұратымыз асыл ет! Жеңіс күні құтты..
©  Жеңіс күні
Жеңіс күні ұлы күн
Жеңіс күні — Ұлы күн, Құтты болсын қазағым! Аман болып еліміз, Тарқамасын базарың! Тыныш болып еліміз, Тыныш болып жеріміз, Кіре берсін ажарың!..
©  Жеңіс күні
Отан қорғар жігіттер!
Арыстандай айбатты, Ерлер аман болыңдар! Жолбарыстай қайратты. Толған айдай толыңдар! Мерекеде шаттана, Әрбір сәттен бақ таба, Сәтті болсын жолың әр!..
©  Отан қорғаушылар күні
Ел қорғайтын жігіттер!
Ел қорғайтын жігіттер, Қанаттарың талмасын! Қадамдарың оң болып, Бақыт тапсын жалғасын! Жігерлерің жасымай, Биікке өрлеп самғасын! Шаттықтарың..
©  Отан қорғаушылар күні
Аман болсын жігіттер
Аман болсын жігіттер, Елді алға бастайтын! Ел үшін қызмет етіп бұл, Жақсылықты қоштайтын! Айбыны асқақ жігіттерЖаныңда мұң болмасын! Қай жерлерде..
©  Отан қорғаушылар күні
Амандықта болыңдар!
Отан қорғар жігіттер, Жүзіңді мұң шалмасын! Абыройың асқақтап, Қанаттарың талмасын! Әр істерің оңды боп, Қуанышың көп болсын! Батыл жүрек жігіттер..
©  Отан қорғаушылар күні
Тыныш болсын еліміз!
Ал қане бата берейін, Үстем болсын мерейің! Әрбір қазақ баласын, Биіктерден көрейін! Жігіттері айбынды, Жымың қағар ай, күні, Сендерге сөз терейін!..
©  Отан қорғаушылар күні
Болмасын қайғы-қасырет!
Я, Жаратқан, қабыл ет, Қабылдаудың қамын ет! Ел бірлігі жанданып, Болмасын қайғы-қасырет! Тату болып халқымыз, Аман болып жалпымыз! Ел мерейі үстем..
©  Бірлік күні
Бірінші мамыр Бірлік күн
Ынтымақ пен бірлік күн, Жақсылыққа бастасын! Елдің әрбір тұрғыны, Ынтымақты сақтасын! Тыныш болып еліміз, Мерейлі күн жалғансын! Тату болып халқымыз..
©  Бірлік күні
Болсын тату еліміз!
Татулықты жақтайтын, Бірлігіңді баптайтын, Асықпайтын, саспайтын, Болсын тату еліміз! Жүректері лүпілдер, Елді бастар күтімді ер. Болып дәйім..
©  Бірлік күні
Ынтымақ пен бірлігің
Ынтымақ пен бірлігің, Тамыр жайып, жарассын! Түрлі ұлттар тату боп, Жаратқаным қарассын! Қазақ елін, ұлттарын, Раббым Алла қолдасын! Демеп әркез..
©  Бірлік күні
Бірлік күні орнасын
Бірлік күні орнасын, Қуанышты мереке. Әрбір үйден лайым, Кетпесін бақ-береке! Ынтымақ пен бірлігің, Сыйластығың жарассын! Тыныш болып еліміз..
©  Бірлік күні
Он саусаққа ақыл- бата
Бас бармағым, алға!Қатарыңнан қалма!Аталарың ісінҒасырларға жалға!Балан үйрек, досым,Əр кез жолың болсын.Ағайынмен бір жүр,Басыңа бақ қонсын!Ортан..
©  Серікбай Оспанов
Бата
Дауыл тұрыпАтаныңЖұлқылады шапанын.Ұстап еді етегін,Кетті ұшырып қалпағын.Жер екен бір батпақты,Күз.Су əлі қатпапты.Лай суға түсірмейҚуып жеттім..
©  Серікбай Оспанов
22 Наурыз - Наурыз мейрамына арналған баталар жинағы
1) Наурыз құтты болсын!Ұлыстың ұлы күні бұл, Құтты болсын, қазағым! Ақ мол болып лайым, Кіре берсін ажарың! Домбыраңда күй ойнап, Таусылмасын..
©  Жібек Ысқақова
Раббым Алла қабыл ет!
Келер әрбір көктемде, Наурыз тойы тойлансын! Ұлыс оң боп ағайын, Көңіліміз жайлансын! Жаратқаным жар болып, Бар жақсысын ойға алсын! Ақ мол болып..
©  Наурыз мейрамы
Жаратқаным жар болып
Ұлыстың ұлы күнінде, Бар жақсылық орнасын! Дәстүріміз жанғырып, Наурызымыз жандансын! Наурыз көже беріліп, Көңілге күй орнасын! Күн менен түн..
©  Наурыз мейрамы
Құтты болсын, Әз-Наурыз!
Құтты болсын, Әз-Наурыз, Құтты болсын мереке! Аман болып еліміз, Арта берсін береке! Арайлы таң нұр шашып, Шапағына бөлесін! Сыйластықта әр адам..
©  Наурыз мейрамы
Ұлыстың ұлы күнінде
Ұлыстың ұлы күнінде, Бақ-береке орнасын! Жылдың басы жаңа жыл, Таба берсін жалғасын. Шуақты аспан күлімдеп,Жақсылығын арнасын! Күн менен түн теңеліп..
©  Наурыз мейрамы
Наурыз құтты болсын!
Ұлыстың ұлы күні бұл, Құтты болсын, қазағым! Ақ мол болып лайым, Кіре берсін ажарың! Домбыраңда күй ойнап, Таусылмасын ән-жырың! Шуағына бөлесін..
©  Наурыз мейрамы
Наурыз келді мереке
Наурыз келді мереке, Қуанышқа бастасын! Шаттық болып әр үйде, Қиындықтар баспасын! Көктемгі бұл мереке, Барлық жанға сый берсін! Сыйластықты..
©  8 наурыз
Мерекеде көктемгі
Мерекеде көктемгі, Бар жақсылық орнасын! Әрбір үйде қуаныш, Шаттықтары жалғансын! Аналарым аман боп, Өмірлері жандансын! Әжелерім күлімдеп, Немерелер..
©  8 наурыз
Көктемгі бұл мереке
Қанекей бата берейін, Құтты болсын мереке! Әрбір үйде әрдайым, Орнай берсін береке! Қуаныштар көп болып, Қиындықтар болмасын! Әр істерің оң болып..
©  8 наурыз
Құтты болсын мереке
Көктем келді мінеки, Құтты болсын мереке! Әрбір үйде лайым, Арта берсін береке! Аман болып әжелер, Сыйластықты бастасын! Мейірімді аналар, Теріс..
©  8 наурыз