meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Алматы
Əнін шығарған Əшірхан ТелғозиевЖырға аты айналған,Айналған əнге аты,Бақтары жайнаған,Арайлы Алматы.Қайырмасы:Гүлге көз тұнады,Көрген ел жырлайды.Асыр..
©  Серікбай Оспанов
Ұстазым - əнім
Əнін шығарған Əшірхан ТелғозиевЖауап берер əрдайымСұрақ қойсаң тосылмай.Ақ шалса да самайын,Көрінеді досыңдай.Қайырмасы:Өмірдің мəнін,Үйреткен..
©  Серікбай Оспанов
Жаз
Əнін шығарған Əшірхан ТелғозиевАуыл қонды жайлауға,Маңай тегіс жадырап.Қозы-лақ жүр қойнауда, 2 ретКеткен білем жамырап?Жаздың күні шуақты,Ой да, қыр..
©  Серікбай Оспанов
Ахмет ата
Əнін шығарған Жарқынбек ДеріпсалдинАзаттықты аңсағанАзап шекті қанша адам?Ахмет ата күш бердіСол халыққа шаршаған.Қайырмасы:Сен үшін,Мен үшін,Ел..
©  Серікбай Оспанов
ҚЫРЫҚ ЖАСЫҢ ҚҰТТЫ БОЛСЫН, НҰРЖАН АҒА!
Асқар тау әкеміздей пана болған, Біздерге жанашыр жан аға болған. Жан бауырым, ардағым Нұржан аға, Қашанда болатұғын бізге қорған. Биыл міне..
©  Жібек Ысқақова
Қоңыр үн
Байсалды əрі байыпты,Қобыз үні-қоңыр үн.Домбыраға лайықтыЖанға жайлы ол-момын үн.Анаң жақсы көргендеДемейді ме «Қоңырым».Жағымды үн-ол елге,Қоңыр..
©  Серікбай Оспанов
Домбыра
Қарапайым жасалған,Тартылар, оңды, солды да.Қазақ жаны қашаннанБолған қара домбыра.Домбырашы тартқандаТыңдар тынып ағайын.Ұқсайды ат боп..
©  Серікбай Оспанов
«Балдырған» домбыра
Шертсең мейір қандырған,Үні елді таң қылған,Өздеріңе арналғанДомбыра аты – «Балдырған!»Оны, сірə, көрдің бе,Көріп көңіл бөлдің бе?!Тез үйреніп..
©  Серікбай Оспанов
Күй аспаптары
Халықтың əн-күй сүйгені,Кезі жоқ одан қол үзген.Тартылған қазақ күйлеріДомбыра, абыз – Қобызбен.Тартылып əлі келеді,Ырғақты, күйлер қуатты.Жаныңа нəр..
©  Серікбай Оспанов
Əлем толы əн мен күй
Жарық шашып күн шықса,Үнге бөлеп даланы,Қараторғай, шымшық таКүй тартып, əн салады.Қосылады оларғаҚурай, бұлақ, қамыс та.Сыңсыр желмен орман..
©  Серікбай Оспанов
Қазақтың саз аспаптары
Қазір көбі ұмытты,Біл жөн,Əдет-ғұрыпты.Салтымызды, дəстүрді –Бар оларда жақсы үлгі!Бар əлемге тараған–Қалған мұра бабадан:Əніміз бар дəстүрлі,Күйіміз..
©  Серікбай Оспанов
Биші
Табаны жерге тимейді,Əпкем ғажап билейді.«Би- сұлулық, əсемдік,Сымбаттылық – бұл!» дейді.Бидің білер ол бəрін,Көрсең, шіркін, қолдарын.Қандай белі..
©  Серікбай Оспанов
Күйші болғым келеді
Күйші болғым келеді,Оның, ата, себебі –Сіз тартқан күй ерекшеБойыма күш береді.Дала, өзен, таулар да,Көл де, бақша-баулар даКөз алдыма..
©  Серікбай Оспанов
Домбыраның үні
Домбыраның үні –Оның сырлы тілі.«Бар, – дейді атам- ондаЕлдің шаттық, мұңы!» Оқ боп кейде зулар,Ат боп кейде тулар.Əнші құстай сайрап,Өзен болып..
©  Серікбай Оспанов
«Арман»
Басып əр кез алға қадам,Елден алғыс алған адам.Ахмет ата ақ сөйлеген,Ешкімді де алдамаған.Мадақ сүйіп, мақтанбаған,Кезі жоқ бір «аттандаған».Ахаң..
©  Серікбай Оспанов
Табиғаттан сабақ ал
Байқайсың ба əндерден,Байқайсың ба күйлерден?Бəріне адам мəн берген,Табиғаттан үйренген.Əн-күйде – жел гуілі,Жапырақтың сыбдыры.Орман-тоғай..
©  Серікбай Оспанов
Өнер
Ие болдың жақсы атқа, –Оқушысың сен енді.Жету үшін мақсатқа,Болу керек өнерлі.Не керектің бəрі бар,Бізде мұндай болды ма?!Жаның күндей жадырар,Тарта..
©  Серікбай Оспанов
Қаратұз
Арала Ақкөл даласын,Өзендердің жағасын.Қаратұзды табиғиҚатқан көл деп қаласың.Мұз емес, тұз бағалы,Көргендер таң қалады.Бетіндегі қабыршықТұзды ел..
©  Серікбай Оспанов
Ақкөл, Ұлыжыланшық
Ахмет ата өскен жерАқкөл – атамекені.Толқындатып ескен жел,Көл əн салып кетеді.Мұнда бəрі басқаша –Секілді ата қиялы.Көл ортая бастаса,Жыланшық кеп..
©  Серікбай Оспанов
Орындалған арман
«Қалма!Алға! – деді –Алға ғана самға!» – деді.АхметкеӨз елініңТəуелсіздегі арман еді. Алты алаштың ардагері«Алға» – десе,Жалғады елі.Тəуелсіздік алып..
©  Серікбай Оспанов
АЛҒАНЫ АЛҒЫС АТАНЫҢ
Ақжол – бабасы,Ақтас – ағасы.Ақкөл – ауылы,Ақ құм – даласы.Айдауда – АқтеңізБолды панасы.Ақ таң – аңсары,Ақ құм – басқаны.Ақ жол, азаттық,Ақ сөз, ақ..
©  Серікбай Оспанов
Төрт мезгілі бір жылдың
Аязды, суық қыс келді –Аппақ қар жерге түсті енді.Өзгертіп оны көктем кеп,Жерге – көк, жасыл түс берді.Күн күлген ыстық жаз келді,Қанатын құстар..
©  Серікбай Оспанов
Күресте
Болған жайт күрестеƏлі күн жүр есте:Сұқ саусақ ұмтылды,Ортан қол бұлқынды.Аты жоқ қамданып,Шынашақ жұлқынды.Төртеуі бірігіп,Білекке жүгіріп,Ұстап ед..
©  Серікбай Оспанов
Обал мен сауап
Қирамасын тал, терек,Кім-кім де оған жауапты.Табиғатта бар керек!Біл обал мен сауапты!Мəпеле құс баласын,Балапан ғой ол əлі.Қара, құлап..
©  Серікбай Оспанов
Обал
Қанатымыз – қолымыз,Қағып-қағып оны біз,Ұштық-ау деп ойладық,Құс болып көп ойнадық.Кенет ұлдар жалт қарап,Қолдарына ап автомат,«Тыр-тыр-тыр-тыр-тыр»..
©  Серікбай Оспанов