meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Бар бақытым – өзің!
Ауыртпалықтың уайым-қайғы салдарынан,Көңілім өшіп, бар тылсымым, мен әбден әлсіредім.Көз алдыма күңгірт-көмескі елестер келіп,Қараңғы түннің тұңғиық..
©  Иоганн Вольфганг фон Гёте
Қоштасар сәт
Бар қуаныштарын тоқтатып,Соңғы рет барып,Сүйіктіңнің аузына жармасасың.Келе жатып – асығып сен –Артыңнан жауың қуғандай,Жәннәттан тұра..
©  Иоганн Вольфганг фон Гёте
Сенің Эдемің
Ең бір ғажап сұлу жанның алдында,Бар күш-қуатым таусылды.Қанатты күнім сызданып мұңайды,Есептеп сен әрбір сәтті, тұнжырап,Жарты күннің сәулесімен..
©  Иоганн Вольфганг фон Гёте
Мұңлы шығарма
Азап-қорлықтан мылқау болғанАдамдарды,Сол жерді көру,Құдайым менің маңдайыма жазған екен,Мен де сондай азап шектім.«Торкеато Тассо»Нендей жаңалық..
©  Иоганн Вольфганг фон Гёте
Әнші
Ғашықтар әнін шырқап жан тербетер:Ажырасу – өлгенің,Ғашығыңнан ешбір айырылмағын!Азап шеккендерге, көңіл айтамыз,Солардың көрген азаптарын,Берші..
©  Иоганн Вольфганг фон Гёте
Вертерге
Уа, мың бір күйіп жанған жылаулы көңіл-күйім,Сен бір бұл дүниеге мейман болып қайта келген!Менің алдымда да ешбір қаймықпастан,Жаңа егістіктің..
©  Иоганн Вольфганг фон Гёте
Салыстыру
Дала гүлін теріп алып,Мен сандырақтаумен,Ойға шомып, үйге қайттым.Менің қолымның жылуынан,Өкінішке, жапырақтары солып қалғандай.Гүлдестелерді суға..
©  Иоганн Вольфганг фон Гёте
Салыстыру
Дала гүлін теріп алып,Мен сандырақтаумен,Ойға шомып, үйге қайттым.Менің қолымның жылуынан,Өкінішке, жапырақтары солып қалғандай.Гүлдестелерді суға..
©  Иоганн Вольфганг фон Гёте
Нақыл өлең сөздер
Шіркеу терезесіндегі әйнектердей,Өлеңдер бар түрлі-түсті.Сыртынан қарасақ,Біз ешнәрсені жөндеп, пайымдап та көрмейміз.«Шетінен бұлыңғыр, керек десең..
©  Иоганн Вольфганг фон Гёте
Ақын
Ессіз болма,Есігіңді аш айқара, келген жанға!Адам болдым мен бұл әлемде,О дегенім – өмірде күрескермін!Қарашы мына жаратқаныма, –Махаббат түсінің..
©  Иоганн Вольфганг фон Гёте
Босату
Жәннәт төрінің есігінде,Мен қарауылдық қызметті атқарамын.Жауап бергін, келімсек,Сен, меніңше, біздікі емессің!Расында да сен құранның..
©  Иоганн Вольфганг фон Гёте
Могометтің сөздері
Дұшпандар өлгендеріне қаншама қайғырып жылағанмен,Мерт болғандар, көмілген мүрделер қайтып келмес енді.Өлген ағайындарына қайғырып біздер ме..
©  Иоганн Вольфганг фон Гёте
Қазанға айтты, құмыра дандайсып...
Қазанға айтты, құмыра дандайсып:«Сөйлеме сен, көргенсіз ақымақ,Өшір үніңді, мақтанбағын ерекшемін деп!Біздің асханада да болмай жатып,Қайдан сен..
©  Иоганн Вольфганг фон Гёте
Таң сәрілеп атарда асханада...
Таң сәрілеп атарда асханада,Қандай да ұрыс төбелес болмасын,Қандай балағат сөздер тілге алмасын:Қожайын, зар қағып, ашық ауыз,От-шоқ, қоқыстарды..
©  Иоганн Вольфганг фон Гёте
Жаным, сүйіктім, көрем сені...
Мың түрлі құбылып жасырына алсаң да сен, –Жаным, сүйіктім, көрем сені,Сиқырлы жамылғыштың астында жасырынсаң да, –Қайда жүрсең де, көрем сені.Мөлдір..
©  Иоганн Вольфганг фон Гёте
Бірігу
Сенсің бе осындағы менің жарығым?Сенің тұлғаң ба, әлде сенің қолың ба?Аяусыз толып мұң-қайғыға,Айырылысу соншалықты суытты!Қайта оралар жарық..
©  Иоганн Вольфганг фон Гёте
Бұлбұл құс
Не бар онда? Не деген жұмбақ самал?Шығыстың жолдаған сәлемі емес пе екен,Ойда жоқтан жаңа леп келіп есіп,Менің қайғы-мұңымды емдеп жазар ма..
©  Иоганн Вольфганг фон Гёте
Шах Бехрамгер...
Шах Бехрамгер,Өлең-жырдың, тәтті бал-шырынын ашып бізге,Көңілі қалап оның тілін тапқандай.Бойжеткен қыздың ерекше бір қуанышты,Нәзік..
©  Иоганн Вольфганг фон Гёте
Алақарақ
Соқыр күн көтерер сәулелі кірпігін,Бұлттың да мазақтап жыртығын.Бөтекем босаса -Қалауым қуаныш,Қуаныш бір тілім!Омыртқа орақтай иілер ой орып,Қиялдың..
©  Есбол Нұрахмет
Үрімжі көшесі
Үрімжі көшесі.Қарсы алып күңгірттеу күзді.Самала – шашылған шамдар.Сыналап өтеді бізді,Бейтаныс жандар.Сені де, мені де шаршатты,Көп жылдан кейінгі..
©  Есбол Нұрахмет
Лайсаң, жаңбырлы сол бір күн
Лайсаң, жаңбырлы сол бір күн,Гүлдер қалтырап,Мен сені өкпелетіп ап,Үнсіз қалдым.Арбиған ағаштар сарғылтым,Қуаң тартады жапырақ.Кім білген күздің де..
©  Есбол Нұрахмет
Кеш болса, біздің тауда
Кеш болса, біздің тауда,Бір ұдай күйге енетін.Адамдардың көздерін көлегейлеп,Кәрі тау Іңір – қызға үйленетін.Сайқал Іңір бір мезгіл..
©  Есбол Нұрахмет
Сен кеткелі, Шырақ-ай, сен кеткелі
Сен кеткелі, Шырақ-ай, сен кеткелі,Сары уайым санамды шеңбектеді.Сірә сендей болмайды дүниеде,Барша қызды жисам да жер-көктегі.Төрт қабырға – төл..
©  Есбол Нұрахмет
Қоңыр кеш
Базарға мал айдадым пұл ма екен деп,Қойыпты қыздың атын Ұлмекен деп.Бойыма ішкен асым бір батпайды,Көңілі сол бір қыздың кімде екен деп.Халық..
©  Есбол Нұрахмет
Соңғы көш
Жаңаның жолымен,Көненің ізімен,Үйленіп ертегі қызымен,Өлі тарихтың ақсөңке сүйегін,Артып ап атанға,Сықырлап үстінде уықтар түйенің,Сықырлап астында..
©  Есбол Нұрахмет