Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Сүйегіме бу енеді сені ойласам, ажарлым
Сүйегіме бу енеді сені ойласам, ажарлым,Сірә осылай сені ойлап-ақ өз-өзімді қажармын.Құдайым да мені әдейі жолықтырған шығар-ау,Мен болмасам, өзің..
© Бақберген Рахым
Кім бағалар басындағы бақ-құтты
Кім бағалар басындағы бақ-құтты,Кім бағалар қолда барда жақұтты.Қалқажан-ау, ғұмыр кешкен сеніменАстананың халқы қандай бақытты?!Түнереді Алатаудың..
© Бақберген Рахым
Қилы жолға салдың-ау өмірімді
Қилы жолға салдың-ау өмірімді,Сенсіз өткен күнімнің көбі мұңлы.Жас жүрегім алаулап ғашықпын менАл сен суытқың келеді көңілімді.Ойламайтын шығарсың..
© Бақберген Рахым
Махаббатым
Махаббатым,Көңілімді көтереді маған әр жазған хатың.Мендік сезім нәзік қыл кестеленгенЖүрегіңнің төріне жалғанатын.Нәзік гүлім!Санамды сергітемін сен..
© Бақберген Рахым
М-ға
Мен күрсіндім. Күрсінді аспан әлем. Тұрғандай көк булығып жасқа әрең. Сен кеттің, өзіңе арнап өлең жаздым, Орныңды толтырайын басқа немен? Мен..
© Бақберген Рахым
Қара сайдың бойымен...
Қара сайдың бойыменЖүгіреді қара жел.Жалғап қырын ойымен,Мен жүгірсем бала дер. Баланы да, шалды да,Тәуекел ғой тау етер.Желді салып..
© Серікбай Оспанов
Киік
Тобылғылы ТорғайдаТаудан биік қырлар бар.Көз жеткізбес ол қайда,Шолса шығып тұрғандар. Жүрегімді жырлаттыСол әдемі биік қыр.Биік қырда сымбаттыКиелі..
© Серікбай Оспанов
Жел желігіп, жағаңнан ап жұлқымас...
Жел желігіп, жағаңнан ап жұлқымас,Ыстық құмы,Одан да ыстық ықылас.Күн қызуын сіміріп ап,ҚатпайдыЫстықкөлдің ыстықтығы ып-рас. Үлкен – аға,Боп кетеді..
© Серікбай Оспанов
Ақ сәулемен құбылтып құба белді...
Ақ сәулемен құбылтып құба белді,Ай аймалап алыстан тұр әлемді.Ақ таңменен таласып ақ жеңешем,Ақ шымылдық ішінен шыға келді. Ақ шымылдық ішінде,Ақ..
© Серікбай Оспанов
Аспандағы жалғыз көз жерге емініп
Аспандағы жалғыз көз жерге емініп,Алтын найза өзенде сеңге кіріп,Күнгейдегі қар жалы арса-арса,Күн кеміріп,Тастапты жел кеміріп. Сонау жақтан жалаңаш..
© Серікбай Оспанов
Сексеуіл
Шөлден, селден шегінбей,Дауылдардан жеңілмей,Сексеуілдің құмда өскенҚаттылығы темірдей. Балталасаң, сынбаған,Жұла тартсаң, қыңбаған.Оны қатал..
© Серікбай Оспанов
Түрілді түн...
Түрілді түн.Жүйрігі-ай, жүгірді үміт.Төріне аспан қойыпты Күнін де іліп.Тәбетімді ояттыСүт пісіргенЖатыр әжем қазанның түбін қырып. Жанарымды әр..
© Серікбай Оспанов
Жаз көңіл элегия
Нәзік гүлі ызғырықта солды ма аз,Көктем еді, көңіл бүгін болды жаз.Кеше ғана самғап ұшса қарлығаш,Айдын көлге сабырлы енді қонды қаз. Тереземді..
© Серікбай Оспанов
Береке мен мереке Шиліде еді...
Береке мен мереке Шиліде еді,Шилері мен талдары би биледі.Мойыныма асылып қара қызы,Қара бала бетінен сүйдірді. Шаттық толы жанарлар Шиліде..
© Серікбай Оспанов
Шилі
Бұл ауылда бәрі-бәрі басқа еді,Кей тұлпардан озушы еді мәстегі.Ең, ең жаман дегеніңнің өзі деҚазіргінің жаманынан жақсы еді. Бұл ауылдың тек ілгері..
© Серікбай Оспанов
Ұя
Бар маңай бүгін құлпырған,Дүние тұрды ұйып-ақ.Ішеміз жиіҚұтыданАшыған көже құйып-ап. ШегірткелердіңКүніменБасылмай сәтке шырылы,Ұласты торғай..
© Серікбай Оспанов
Кіші Құмкөл...
Кіші Құмкөл,Сулы үлкен ҚұмкөлдеШоқ- шоқ болып өсуші еді гүлдер де.Жалғыз-жалғыз қалыпты енді селдіреп,Айрылғандай баяғы ашық түрден де. Егіз Құмкөл..
© Серікбай Оспанов
Тұрушы еді қар борап...
Тұрушы еді қар борап,Ауа таза, жылыды.Көлбей түскен ақ жолақКөлде күннің сынығы. Көз ұшында көрінгенӨрде күннің сынығы.Терезеден төгілгенТөрде күннің..
© Серікбай Оспанов
Аспанды құстар шу қылып...
Аспанды құстар шу қылып,Арықтан асау су жүріп,Қара жер қармен қоштасып,Жылады жасқа булығып. Сансыз жылға – сан арман.От ұшып көлден –Жанардан,Күн..
© Серікбай Оспанов
Күзгі жапырақтар
Жел жұлқиды маңайда салып асыр,Түссе үзіліп жапырақ жаның ашыр.Күнгейдегі күйген бе, сарғайыпты,Көлеңкеде тұрғандар әлі жасыл. Жазда дауыл барлығын..
© Серікбай Оспанов
Таңғы сурет
Таралып таңғы сәуле тал басына,Атамның мініп апты арбасына.Шашылған үй алдында шөп қиқымыКөк шайдың ұқсайды екен шамбасына. Таңда бір көлеңкенің бойы..
© Серікбай Оспанов
Көлбейді үнсіз-түнсіз Тобыл ағып
Жағада тал, құрақтың шөлі қанып,Көлбейді үнсіз-түнсіз Тобыл ағып.Күн шығып,Өзеннің кең айдынынаБұрын кеп қаз-үйректен қонды жарық. Толқынды өзен беті..
© Серікбай Оспанов
Тобыл ағады
Өрнек салып көк белгеТобыл ағады.Арнасына көктемдеТолып ағады. Айдынына Күн біргеҚонып ағады.Айналасы күмбіргеТолып ағады. Сүйіп-құшып..
© Серікбай Оспанов
Орманда
Қарағай ақ қайыңды ұнатқаннан,Асылып мойынына,Құлап қалған.Жағалай алтын тозаңҚалың ағашІшіне кіріп маңай шуақтанған. Одақтас бір-бірімен бәрі..
© Серікбай Оспанов