meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Көңілімді бірде жер, бірде аспан қып
Көңілімді бірде жер, бірде аспан қып,Ақшақұмда қалды бір құм басқан жұрт.Атамекенді аймалап көңілім-аспан,Жер болады ол жаза алмай жыр- дастан..
©  Серікбай Оспанов
Ақшамқұм
Жүріппін қарын қамы, бас қамында,Сағындым құмдарын да, тастарын да.Бұл күнде елеусіз де, елсіз мекенАңсарым ауып отыр Ақшақұмға. Көп жайды..
©  Серікбай Оспанов
Суықбұлақ
Майда толқын жүгіретінБірін-бірі қуып құлап.Қалды ма екен суретімАйдыныңда, Суықбұлақ?                                                               ..
©  Серікбай Оспанов
Шилі өзен
Шилі өзен қамысы-ай,Бізді ойлай жүр таныс-ай...Халық әні. Толғантады осы кейде өлең,Ойлай ма бізді таныстар?Ауылда біздің – Шилі өзен,Онда да қалың..
©  Серікбай Оспанов
Сағынып келдім, туған жер, саған сүйінем...
Сағынып келдім, туған жер, саған сүйінем,Балдайдың тауы, сен неткен сонша биік ең?!Асыр сап өстім тасыңнан тасқа секіріп,Бір кезде жүйрік баурында..
©  Серікбай Оспанов
Балдай
Балдайдың жері балқашты,Әр шұқыр – бұлақ мөп-мөлдір.Балдайдың тауы жартасты,Өңіріне өжет өскен гүл. Тау атап кеткен тұрғыны,Тау емес, Балдай, – биік..
©  Серікбай Оспанов
Балдай шетте...
Балдай шетте,Кішкене ауылӨзен, көлді, жылғалы.Салмақ біраз түскен ауырСонау соғыс жылдары. Бірақ елден аулақ қалып,Шеттемей,Ер бола алған.Отыз адам..
©  Серікбай Оспанов
Ақкөңіл
Балдай таудың баурайында ақ бұлақ,Ақ бұлағы қашаннан-ақ ақ көңіл.Ырыс пен ол жетеді де шаттық ап,Мөлдір су боп бұлқынады тәтті өмір. Өткен күннен сыр..
©  Серікбай Оспанов
Балдай таудың баурайын...
Балдай таудың баурайынКөмкерді ме гүл көркем?Ақ құмына аунайын,Бақытым ғой бұл мекен. Барып бір күн қайтайын,Сағынып ел жүр ме екен?Арыз, арман..
©  Серікбай Оспанов
Туған жердің, бетегелі белдері...
Туған жердің, бетегелі белдері,Ойладың ба?Сағындың ба сен мені?!Неге есіме түсе бердің, Балдайым,Түні бойы ұйқым неге келмеді? Жүрегімді бір әсем ән..
©  Серікбай Оспанов
Біздің ауыл шалғайда...
Біздің ауыл шалғайда:Шалғыны белден келетін,Самалы беттен өбетін,Жері жанат Балдайда. Біздің ауыл шалғайда:Кілемі – белес-белдері,Өрнегі –..
©  Серікбай Оспанов
Тәтті мекен
Бала кезде арылмаушы ем күнде ойдан:«Балдай, осы атыңды алғаш кім қойған?!»«Сонша тәтті бола ма екен жер деген?!»«Қант, кәмпит бар ма тыққан бір..
©  Серікбай Оспанов
Күз, тағы да келдің бе...
Күз, тағы да келдің беАғаштарды алтындап?Берекеңді  бердің беКүн боп күліп, жарқылдап?! Байлығы сен Жердің де,Ел еңбегін қайтарып,Жеміс болып келдің..
©  Серікбай Оспанов
Жан-жағыңа қарашы бір...
Жан-жағыңа қарашы бір,Қарашы бір, қалқам-ай.Қазағымның, даласы бұлӘр ай сайын әр қалай. Қалай-қалай құбыладыКүн көзімен жер күліп.Жапырақтар..
©  Серікбай Оспанов
Жұлдыз
Емесі анық ол көкем,Емес туыс ұл-қыз да.Неге құмар болды екенЖұрттың бәрі жұлдызға? Жымың қағып жатса кіл,Көріп жүрміз көктен гүл.Планета үшін басқа..
©  Серікбай Оспанов
Таң алдында
Жел жұлқылаған жапырақ құлады,Серігі қорқып қалтырап тұр әлі. Бұлттанды неге, көк қаралы ма?Шулады терек, жоқтағаны ма? Иілді қайың, ұққан досы..
©  Серікбай Оспанов
Алматыда жер сілкінді
Бейқам жүрген дір еткізіп жүректі,Алматыда Жер бір сәтке дір етті.Ұмытқандар тәубесіне келді де,Әр нәрседен іздеді әркім тіректі. Миықтардан күлкі..
©  Серікбай Оспанов
Толғаныс
Көрінбейді шалғыннан,Балдай бұлақ ағады.Үйрек ұшты алдымнан,Жер бауырлап барады. Құлай жаздап,ҚұламайКөтеріліп кетеді.Қайта қонды ұзамай,Қуған кісі..
©  Серікбай Оспанов
Абай ауданында
Оранып таңда қызыл тау жалынға,Алтын сәуле ойнайды аумағында,Сипалап әрбір үйді, әр ауланы,Қалады сол нұр Абай ауданында! Сан ақын, өткен мұнда талай..
©  Серікбай Оспанов
Өр Алтай
Құсыңды бер, ұшқышым, Шығысыма!Сәлем берем Алтайда туысыма.Шығысыма, тарт менің ырысыма!Сірә да, Клондайк, АляскаларТолар ма екен Алтайдың..
©  Серікбай Оспанов
Тәтіқара – ақын, сал қарт өткен жер...
Тәтіқара – ақын, сал қарт өткен жер,Нұржан, Нұрхан жыр тербеп, ән төккен жер.Ахмет пен Міржақып аруақ деп,Азаттықтың жолында ант еткен жер!Алмас..
©  Серікбай Оспанов
Қосылып аққан қос өзен
Біріне-бірі мал берген,Біріне-бірі жан берген,Керегелерін күй керген,Шаңырақтарын ән керген. Дән егіп екі ел бір жерге,Төскейде бірге малы..
©  Серікбай Оспанов
Бақыттан әр кез кеш қалам
Бақыттан әр кез кеш қалам,Әйтеуір, өмір өш маған.Ұялым сыңғыр етсе де,Бірінші сені еске алам.Жырымды, жаным, қозғасам,Жалыным сенсің маздасам.Жарылып..
©  Бақберген Рахым
Санамды улап, ақылымды шектеген
Санамды улап, ақылымды шектеген,Бір ысиды, бір суынып ет денем.Көңілімді қалдыратын тәкаппар,Кейде қатал мінезіңді жек көрем!Сендік болмыс жанарыма..
©  Бақберген Рахым
Сені ойламай жүрмеппін бір күн де мен
Сені ойламай жүрмеппін бір күн де мен,Баурағансың мені үнсіз күлкіңменен.Етіндей жас баланың күн шалмаған,Тамағыңнан айналдым бүлкілдеген.Көңіл..
©  Бақберген Рахым