Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Бұлақ
Өтесің ағыпОрман менШөлдерді басып не түрлі.Бас алған жерің болғанмен,Көргем жоқ әлі шетіңді. Ойға да,Қарғып дөңге де,Арнаңнан асып,Бұлқынып,Сен..
© Серікбай Оспанов
Самал есіп аймалайды адамды...
Самал есіп аймалайды адамды,Жарық пен су жайнатады даламды.Әнші құстар табиғатты тамсантты,Көңіл, өмір шырқап жатыр жаңа әнді. Ғашықтарым неткен..
© Серікбай Оспанов
Таудың суы арықта күліп ағып...
Таудың суы арықта күліп ағып,Аспан бұлдыр, сонда да күні жанып,Тас көшесі былқылдап,Дәл қадалғанБіз-өкшені жатады жұлып алып. Қара бұлтты тентек жел..
© Серікбай Оспанов
Аспанда
Ұшып біз кеттік аспанға,Үлгірмей қалдық қас қағып.Жасқанба, досым, жасқанба,Ақ мамықтардай ақша бұлт. Ұшақ та жүйрік көңілдей,Көгімдей мөлдір бар ма..
© Серікбай Оспанов
Көзімнен мұңды...
Көзімнен мұңды көрдің,Көзіңнен мұңды көрдім.Үнсіздік. Сырды тердімЖаныма келді келгің.Кіремін ой- орманға,Көңілде қауіп те жоқ.Көргенге тоя..
© Маржан Ершу
Қайран уақыт!
Қайран уақыт!Қандай қатал!Сүйіктімді қартайтатын.Күндер зулап жанға батарҚайырылмас шалқайса тым.Өмір-көштің дүрмегінде,Қара шашы ағарады.Әжімдер ол..
© Маржан Ершу
Мұңға көміп жаныңды...
Мұңға көміп жаныңды, Ұмытсам сенің барыңды Тоқтат мені! Жалған сөздерге илансам,Қызғаныш буып қиналсамТоқтат мені! Өзімнен асқан көрмесем, Тек өзім..
© Маржан Ершу
Апельсин!
Апельсин! Сен тәттісің! Әлде сен шекермісің?Сен балсың! Мүмкін шәрбат екенбісің?!Тамсанып ,таңырқап мен отырғандаТілімде еріп кетермісің?! Көркемсің..
© Маржан Ершу
Жарығым-ау
Жарығым-ау, бір жанып, бір өшесің, Төзімімді біртіндеп түгесесің. Тіл қатпайсың, үнсізсің, үндемейсің Білмеймін?! Қай дауылға ілесесің. Сөйлемесең..
© Маржан Ершу
Бір өлең жазылар....
Бір өлең жазылар,Мұң басқанда,Сағынышым өзіңмен сырласқанда.Сен де жанардың моншағын жиыпҚарайсың ба ұзақ түнгі аспанға?Бір өлең жазылар, Жайық..
© Маржан Ершу
Жарығым менің!
Жарығым менің! Жаныма нәр берген, Жырыма әр берген, Өңіме сән берген Сені әсем жан көргем.Жарығым менің! Сен күлсең, қуанам,Сөйлесең..
© Маржан Ершу
Түнде түс көрдім
Түнде түс көрдім.Хауыздың шетінде отырған екенбізЕң таза, тұнықта – екеуміз.Суда ашылар гүлге ұқсас екенбізСу дауысындай ән салдық екеуміз.Рахат..
© Маржан Ершу
Көп ішінде
Көп ішінде. Қалың ойда. Көңілім,Көше кездім тек өзіңді ойладым.Арманыммен қауышпастай өмірімЖұттым үнсіз сезімімнің қаймағын.Келдің жаным, көңіліңнен..
© Маржан Ершу
Ғашықтар күні
Таудай үміттім,Тарыдай үгіттің.Жүрегім-уысындаҮміт пен күдіктің.Таңым тарылып,Тұман жарығым.Жасыммен бүркедімҮнсіздік қалыбын.Бозарып бұлт..
© Маржан Ершу
НАМЫСҚОЙ ҚЫЗДЫҢ ЖҮРЕГІ
А. қала. Түн. Жаз айы,Сол әдемі кеш пе еді?!Жаңбыры да азайып Салқын самал еспеді. Сенің күлкің .Сол ғана,Әрі мұңды кекесін.Күлімсіреп ай қарапТүн..
© Маржан Ершу
КІНӘМШЫЛ ҚЫЗДЫҢ ҚЫЛЫҒЫ
Сұлу болу қайда маған?Тәмпіш мұрын , дүр қарамын.Сұлу қызды айналамдаКөрсем іштей қызғанамын.Қолтығымнан демер кейде,Аңсай күткен қиялдағы үн.Ешкім..
© Маржан Ершу
ҚАМКӨҢІЛ ҚЫЗДЫҢ МҰҢЫ
Күздің желі соғады үрлеп,Шашыламын, шайқаламын.Суыққа да тоңа білгемҚай бағыт ед байқағаным.Далада өндім. Қала келдім,Мұнда - сиқыр, жұмбақ..
© Маржан Ершу
АРМАНШЫЛ ҚЫЗДЫҢ ЖЫРЫ
Бірін бірі күндейді жұрт,Жоқтай басқа қайғы сәл.Бірін бірі тілдейді кепМаңдай болса тайқы сәл.Дүние –думан өте берер,Құлағымда , көзімде.Алыстарға..
© Маржан Ершу
БЕЙМАЗА ҚЫЗДЫҢ СЫРЫ
Жалт-жұлт еткен жарқырауық дүние,Жанарды қариды.Жалтырауықтың жалған күйі деЖазған көңілге дариды.Сыртқы сұлулық көзіңді арбайды,Ішкі сезімдеріңді..
© Маржан Ершу
Шағыну
Фариза апа,Сезермісіз, жаман халім!Сергісем бе дәл қазір саған барып?Күрсіністер көнерткен көңілімненештеңе де сұрамай жанардан ұқ.Ұқсаңызшы жайымды..
© Маржан Ершу
Көңілін кір шалмаған
(Уәлихан Қалижанға)Дала да кең қарасаң,Өмір де кең,Бір қымбат дүние бар,Көрінбеген.Мансапта емес,Атақта, байлықта емес,Бақыт деген,Кішкентай көңілде..
© Марфуға Бектемірова
Өлеңім, асыл текті Фараондай
Біреудің тіреп тұрған ағасы бар,Теңізге шықса бірге ала шығар.Біреулер өсек айтып күнін көрер,Оны айтпаса аузына жара шығар.Бір қадам алға бассам..
© Марфуға Бектемірова
Жырым оны атйпаса, кім айтады?
Ақын деген лайық боп шын атыма,Мен өзімнің сүйендім қуатыма.Қолын бермек түгілі құз шетінде,Біреулер дайын тұрды құлатуға.Жалғыз болдым шатқалда..
© Марфуға Бектемірова
Ұрпаққа
Ойламаңыз ақын ғой деп бізді өзге,Жапырақ боп жылайтынбыз күз келсе.Құдай қанат бергеннен соң қырандай,Ұшып жүрдік қарамастан тіл-көзге.Біреу сенер..
© Марфуға Бектемірова
Табиғаттан алғанмын тәрбиені
Мұнан өткен жаныңа азап бар ма?Мақтауға да үйрендік, азаптауға.Танымайтын әлемде мені мүлдем,Алла, мені айырма мейірімнен.Бар сырымды жасырмай жайып..
© Марфуға Бектемірова