Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Қос қарағай
Терезенің алдында қос қарағай,Өтпеуші еді дұшпан мен дос қарамай.Көз алдыма келедіКешке жақынСаясында сүйгенін тосқан ағай. Қос қарағай, қосылып ән..
© Серікбай Оспанов
Көкше
Шашын таранып, қарап айдынға,Өседі сұлу қарағай мұнда.Қыздырынады қара тастар да,Жамбастай жатып жағалай құмға. Қиял-ғажайып мөп-мөлдір көлі,Жазы мен..
© Серікбай Оспанов
Көңілімдесің, Көкшетау!
Сері мекен Жағалай жыр – жап-жасыл жасыл әлем,Көңіл кені – Көкшетау,Ғашық әні ең.Топырағың торқадай,Жерің түгіл,Шынар шыққан бас..
© Серікбай Оспанов
Өз әуені, бар еді өз өлеңі...
Өз әуені, бар еді өз өлеңі,Екі ауылдың ортасы өзен еді.Бір-бірімен заманнан құдандалы,Келген кісі айтпай-ақ сезер еді. Екі ауылды бір өзен қақ..
© Серікбай Оспанов
Бала шағын ұмытпайды мынау ұл...
Бала шағын ұмытпайды мынау ұл,Әлі есімде жылаңқы сол жыл ауыр.Торғай – Ырғыз ортасында тұратынБалдай атты кішігірім бір ауыл. Гүлі – өлең,Өзен, көлі..
© Серікбай Оспанов
Ақтөбе айшықтары
Жақын біздің ТорғайғаАқтөбенің Ырғызы.Әкетті екен жол қайда,Ғашық еді біз қызы? Екі арада өтіптіБозбала шақ, бала шақ.Мүлде өзгеріп кетіптіЖантай..
© Серікбай Оспанов
Алматыда биыл жазда жаңбыр көп...
Алматыда биыл жазда жаңбыр көп,Желмеп ойнап желбірейді балғын көк.Жалаң аяқ, түріп тастап балақты,Көк кілемде кетеді асыр салғың кеп. Биыл жиі..
© Серікбай Оспанов
Көктем өрлеп барады Көктөбеге
Көктепті тас көшенің жарықтары,Қарайды таң-тамаша қалып бәрі.Көктемде қызы түгіл,АлматыныңСыбырлап, сылқ-сылқ күледі арықтары. Көрдің бе Алматының..
© Серікбай Оспанов
Таңғы нұр
Алғаш таңғы түскен нұрдыҚарт Алатау қарсы алды.Қыраттары түстендірді,Бұлақтары ән салды. Қарғып шықты шың басына,Асуларға асылып,Жылт-жылт..
© Серікбай Оспанов
Ауылда
Жаз мейірі түсті-ау мұнда,Қырат көркем,Қия сәнді.Біздің ауыл қыстауынаҚарлығаштар ұя салды. Жел соғып бір жанталасқан,Естімеген күй басталды.Қара..
© Серікбай Оспанов
Қара теңіз
Бір толқынды бір толқын қуып келіп,Жағалауға қалады суыт төніп.Асау теңіз түседі арнасына,Тау етегін тазалап,Жуып беріп. Қыбыр-қыбыр...Айнала тұнған..
© Серікбай Оспанов
Көкпеңбек дала көбелек ұшқан көлбеңдеп...
Көкпеңбек дала көбелек ұшқан көлбеңдеп,Жағалай ауыл, еседі салқын көлден леп.Көк жібек аспан үлбіреп түссе айдынға,Бір отар қой бас қойып жатыр..
© Серікбай Оспанов
Ауылды аңсау
Сағынып жүрмін ауылды, аяулы апаларымды,Алатаудайын еңселі, ақ басты аталарымды.Жеңгейлерімді сағындым,Қарап жүретін қашан даҚыздарға жазған хат бар..
© Серікбай Оспанов
Ауыл кеші
Ертеңгі күн болар-ау деп арайлы,Батар Күнге қарттар ұзақ қарайды.Көрші қыздар бара ма екен киноға,Қайта-қайта шашын неге тарайды? Күн қызарып ұясына..
© Серікбай Оспанов
Төсек салып...
Төсек салып,Жатып ең киіз үйдіңКүн түспейтін таңертең іргесіне.Қиялдадың – бір күлдің, бір жымидың,Тіркемеші ұл,Алдың сен кімді есіңе? Кең аспанды..
© Серікбай Оспанов
Қоңыраулы
Ашып арна – омырауды,Ағып жатты Қоңыраулы.Бергі жағы – біздің ауыл,Арғы жағы – сол қыз аулы. Шымырлайтын,Сыңғырлайтын,Қоғаларды..
© Серікбай Оспанов
Бақ ішінде
Теңіз болған соң бір тасып өту керек-ақ,Арнамнан асып атылғым көкке келеді-ақ.Сыр шертпейсің ғой,Сырымды тыңдай қалдым ба,Томаға-тұйық томсырая..
© Серікбай Оспанов
Ауылдан қайтқанда
Қимастықпен ару қыз – көзге ұрса Күн,Қол бұлғайды қоштасып бозғыл сағым.Туған жердің танауды қытықтайтынИіскегім кеп келеді боз жусанын. Таныс ауыл..
© Серікбай Оспанов
Ауылға барғанда
Кеудесін айқара ашып тастады ұлың,Сыр айтты төсіңдегі тас та бүгін.Армысың, айналайын, туған жерім,Армысың, ата мекен, Ақшақұмым?! Еркіндеп еңісіңе..
© Серікбай Оспанов
Кең жайлау, араладық ат арбамен...
Кең жайлау, араладық ат арбамен,Сенде өсіп, қосылып ем қатарға мен.Таныстар «Секе» дейді, «кісі» дейді,Ауылда бұрын бұлай аталмап ем. Сағынсам туған..
© Серікбай Оспанов
Қыстау сордың қойнауында...
Қыстау сордың қойнауындаАқ үйлер сап түзейтін.Қой қырықса қойлы ауылда,Біздің ауыл ат күзейтін. Балалары иліктіріп,Асауларды үйрететін.Жарыссақ..
© Серікбай Оспанов
Ақ қайың
Ақ қайың – аппақ ақ мүсін,Ағарып атқан таңдарым.Ардақты махаббатпысың,Армандарымды жалғадың. Өзіңнен мұңды күй тыңдап,Ойлаймын саған жат қой..
© Серікбай Оспанов
Тау өзені
Құлайды құлдилап асқардан,Шашылып,Қайтадан құралып.Зулайды секіріп тастардан,Майысып, белі сан бұралып. Шашылса тарқалған бұрымдай,Қосылса сусыған..
© Серікбай Оспанов
Толқындар
Толқынды толқын қуалап,Жағаға келіп жоғалды.Жаңадан бірі туа қап,Түйіліп қайта оралды. Кемерін жардың ұрады,Жағадан асып кете алмай.Әнеки, тағы..
© Серікбай Оспанов
Жел
Өзіңдей мен де бір ерке едім,Жел!Кел,Кел бері, тентегім!Сенімен серуен құрайын,Арманым –Аппақ желкенім! Аптапта өртеніп барамын,Кел,Кел,Келсеңші..
© Серікбай Оспанов