meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Жесірлік-ай, ерте салып құрығын...
Жесірлік-ай, ерте салып құрығын,От жағумен өткізді анам ғұмырын.Жүруші еді мейірімімен ысытыпТөрт қабырға, бес қызы мен бір..
©  Серікбай Оспанов
Алматыдан оралғанда мен жүдеп...
Алматыдан оралғанда мен жүдеп,Апа, маған қараушы едің елжіреп.Жаз бен көктем шуағы бар сол жанар,Сол мейірім сене алмаймын сөнді деп. Сол бір жанар..
©  Серікбай Оспанов
Өз үйім деп санадың, апа, ел ішін...
Өз үйім деп санадың, апа, ел ішін,Ғұмыр қумадың,Тұғыр іздедің мен үшін.Мен ғана қалдым шаңырағыңды көтеріп,Бес жаққа кетті бес қызың – қимас..
©  Серікбай Оспанов
Мерекеңмен, анашым!
Мені айналып соғатын, ақ самалым,Келіспей жүр өзіңсіз қас-қабағым.Қарасам да тағдырға талай тіке,Сені жоқ деп айтуға жасқанамын. Сенсіз қанша қарсы..
©  Серікбай Оспанов
Жап-жасыл маңай мақпал, пүліш кілең...
Жап-жасыл маңай мақпал, пүліш кілең,Әр жерде жылтыраған күміс білем?Сағыммен арпалысып анам шықты,Жүгіріп маған қарай қыр үстінен. Жүгіріп бір..
©  Серікбай Оспанов
Мұңды әуені көтерілді көкке де...
Мұңды әуені көтерілді көкке де,Кеудем бүгін күңіренген күйтабақ.Ақша бұлттар өтіңдершіКөктөбеБаурындағы қабірді бір сыйпалап. Алда не тұр?!Артта..
©  Серікбай Оспанов
Құшағыңда өстік алты балапан...
Құшағыңда өстік алты балапан,Асыл апам, айналайын, жан апам.Жадыратар көктемі едің көңілдің,Сен ең мейірім,Сен ең аялы алақан. Тауқыметі тағдыр атты..
©  Серікбай Оспанов
Түсіме ендің...
Түсіме ендің:– Болды – дейсің – не саған?!Мұңға айналды мен салатын кешегі ән.Кереметтер жасаймын деп ойлаушы ем,Кем-кетігім көп боп кетті, кеш..
©  Серікбай Оспанов
Жан анашым-ау, ақ анашым-ау...
Жан анашым-ау, ақ анашым-ау,Мейірлене күліп қадаласың-ау.Сын көзіңмен сен қарай бермеші,Батыңқырап жүр балаңа сынау. Баянды бақыт тапты өңір..
©  Серікбай Оспанов
Көп еді ол кез қатесі...
Көп еді ол кез қатесі,Ұлың бір тентек еді ғой.Болмаған соң әкесіӨзіңе еркеледі ғой. Анашым, соны сезіп сенБетімнен әсте қақпадың.Ойыннан кейде..
©  Серікбай Оспанов
Мейірім толы жұмылды жанар қалай...
Мейірім толы жұмылды жанар қалай,Жүріп келем аяңдап саған қарай...Мені ойламай анашым ол жақта даЖатады деп сенбеймін алаңдамай. Саған айтар көп енді..
©  Серікбай Оспанов
Алдымда аға, соңымда іні жоқ менің...
Алдымда аға, соңымда іні жоқ менің,Көп ойлап оны,  көз жасты көл ғып төкпедім.Апам екеуміз тыныштық қана тіледік,Әкеміз болды күлімдеп тұрса көкте..
©  Серікбай Оспанов
Арман қуып сол ұлың алға басып келеді...
Арман қуып сол ұлың алға басып келеді,Жақсымен де, жаманмен араласып келеді.Қайғы неткен көп еді, қасірет неткен көп еді,Жалғыз ұлың солармен..
©  Серікбай Оспанов
«Жалғызым!» – дедің...
«Жалғызым!» – дедің –Жалғыз сөз айттың балаңа,Құлағымда сол қайталанып жүр, жан Ана!Жасырып жүрген алтын балығымды іліп ап,Көңіл көлімді шулатып..
©  Серікбай Оспанов
Айтамын өзің жайлы топқа сырды...
Айтамын өзің жайлы топқа сырды,Жүдеткен жоқпын, апа, от басыңды.Сипалап  топырағын қабіріңнің,Жиі кеп сүртіп қайтам көк тасыңды. Ұмыта алмайды екем..
©  Серікбай Оспанов
Асыл Анам жан еді өр көңілді...
Асыл Анам жан еді өр көңілді,Көзге ілмейтін медалің, орденіңді.Ақыретін салып ол сандығына,Қойынында сақтапты жөргегімді. Ақыретін..
©  Серікбай Оспанов
Ана туралы жырлар
Көз алдымда Апа, ақ жүзің тағы да келді,Жүректе бір от тұтанып, жағыла берді.Жанымда жоқсың дегенменЖадымда жүрсің.Өзіңдей қамқор жан маған табыла ма..
©  Серікбай Оспанов
Қастерлі түс
Арғымақтары астында кісінеген,Исатай мен Махамбет түсіме енген.Жиі есіме түседі сол түн енді,Сәттерімде заманды түсінбеген. Қабақтары..
©  Серікбай Оспанов
Шындық
Қайырсыздарды  қайқаңдатқансың,Байыпсыздарды байпаңдатқансың.Атқан ақ таңдай, күннің көзіндейАйтарыңды айтқан датқамсың. Таяқ жеп талай..
©  Серікбай Оспанов
Көкжиек  нұрға малынып...
Көкжиек  нұрға малынып,Күн ұясына ақырынЕнетін кешті сағындым.Көзінде бір от жағылып,Қара түнді жамылып,Тікенге талатып балтырын қызКелетін шақты..
©  Серікбай Оспанов
Сықыр етті есігім...
Сықыр етті есігімКіріп келді Кешірім.БасынИді алдымда,Күмілжиді,Көңілсіз.Сәл танымай қалдым даҚарадым оған сенімсіз...
©  Серікбай Оспанов
Қайырым
Бәріне де ісім ұнайды,Ағайын сені сұрайды.Жолатпаушы едің қасыңа,Ұмытып кеше құдайды. Ағарып атқан таңымда,Жанымда жақын жүресің.Сорым ба әлде бағым..
©  Серікбай Оспанов
Әділет
Жан-тәніммен сүйіп емАдамзаттың бағы деп,Біреу қуып үйінен,Біреу айтты нағылет.Жақын болу өзіңменҚандай қиын, Әділет?!
©  Серікбай Оспанов
Досым, бүгін барайықшы театрға
Бейтанысың, туысың, танысын да,Арманда өткен ару мен арысын да,Жақының да, көрмеген алысың да,Ар-ожданың, жігерің, намысың да,Ізгілігің, ізетің..
©  Серікбай Оспанов
Сөз
Білімдіден шыққан сөзТалаптыға болсын кез.Нұрын, сырын көругеКөкірегінде болсын көз.Абай. Ардақтым, сөз-асылым,Ащым, тәттім, иықтым.Ұстап кейде..
©  Серікбай Оспанов