meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Айы бір туып оңынан...
Айы бір туып оңынан,Бақыты сол ғой жанғаны –Серпіліп жігіт,ҚолынанҚұс болып ұшса арманы. ¥шырған құсы зымырап,Құлатса, жетіп қашқанға,Басынан бөркін..
©  Серікбай Оспанов
Күні бойы шаршаған құм бораннан...
Күні бойы шаршаған құм бораннан,Ауыл жатыр қап-қара түнге оранған.Көкірекке көз бітіп жетеледі,Қараңғыда маңайын кім көре алған. Жұлдыз ба екен, бір..
©  Серікбай Оспанов
Балалар салған суреттер
Шіркін-ай, осы екен ғой өнер шыңы,Барады қанат қағып көгершіні.Жарқырап бұлтсыз күні күлімдеп тұр,Аумаған велосипед тегершігі. Жүзінде адамдардың..
©  Серікбай Оспанов
Қырық бесінші жылы туғандар
«Қабырғасын күйреттім қатердің», – деп.Мақтанушы ем, «Жеңісті әкелдім!» – деп.– Жеңіс жылы қалайша туғансың сен? –Деп сұрады бәз біреу: – Әкең кім?!..
©  Серікбай Оспанов
Толғаныс
Көрінбейді шалғыннан,Балдай бұлақ ағады.Үйрек ұшты алдымнан,Жер бауырлап барады. Құлай жаздап,ҚұламайКөтеріліп кетеді.Қайта қонды ұзамай,Қуған кісі..
©  Серікбай Оспанов
Ауылда кім бар қарттардан?
Айтпай-ақ бәрін ұғатын,Әр сөзі мақал – жатталған,Әңгіме-дүкен құратынАуылда кім бар қарттардан? Солардан бәрін алыппыз,Сырларын елге ақтарған.Берейік..
©  Серікбай Оспанов
Ағайынға наз
Еліме бұл еркелеп,Еркін жүрсем деп едім.Қайғы-мұңды желкелеп,Серпіп жүрсем деп едім. Үлкенді – аға, кішініІнім десем деп едім.Күлімдетіп..
©  Серікбай Оспанов
Көргенім көп пе, көбі әлде көрмегенім бе...
Көргенім көп пе, көбі әлде көрмегенім бе,Есіктің алды емес пе төр дегенім де?!Шырмауықтарын тазартып аяқтан шалған,Шыққым келеді өрмелеп өрге менің..
©  Серікбай Оспанов
Балалық шағым бақытты ең...
Балалық шағым бақытты еңБарлығын жақын санайтын.Ілесіп кеттің уақытпен,Ұйқтамай жүрмін талай күн. Сөздер де,Кейде көздер деҚадалар жанға..
©  Серікбай Оспанов
Жорға
Ала аяқ қара биеніңҚұлыны өсті жорға боп.Амандық оған тіледім,Жүйрікке бақ та,Сор да көп. Су жорға десті көргендер,Қызығушылар көп еді.Саудалап оны..
©  Серікбай Оспанов
Құлын
Түседі есіңе өткенің,Құлдилап шапқан құлынды-ай!Қарашы жер күй төккенін,Өткенде ұйтқып құйындай. Қара тастары мамықтайДаласы сүйді тұяғын.Денені..
©  Серікбай Оспанов
Айыра алмайтын кезіңде қараңғы мен жарықты...
Айыра алмайтын кезіңде қараңғы мен жарықты,Ән атасы аралап жүріпті бар халықты.«Қалауың не?Өлең бе?Әлде қойлы көген бе?!» –Деп ол бірде қазақтың..
©  Серікбай Оспанов
Күрсінем
Өкпем жоқ саған, елге де,Жайымды айтпай білсін кім?–Күрсінесің, – деп, – сен неге?Сұрадың досым, күрсіндім... Жалғыздан өскен жапанда,Жалқының дара..
©  Серікбай Оспанов
Сену керек жастарға!
Жастық шақ – бұл арғымақ,Ноқта, жүген көрмеген.Жастық шақ бұл – сан бұлақ,Тауға, тасқа өрлеген. Жастық шақ бұл – шуақ, нұр,Елге шашар жарықты.Жастық..
©  Серікбай Оспанов
Көңілім
Тамағыма ыза кептелді ме,Біреуді жаным жек көрді ме,Сәл нәрсе кейде қуандырды ма?Қыс, міне,Күз, міне,Көктем, міне –Көңілім! Көкірегіме ән қондырды..
©  Серікбай Оспанов
Аңғалдау, өткен күндер-ай...
Аңғалдау, өткен күндер-ай,Алдан да күткен күндер-ай.Асудан асуға асырып,Арманға жеткен күндер-ай. Алтыннан әрман күндер-ай,Алқымнан алған..
©  Серікбай Оспанов
Шаттықтарым, аптықтарым, жан мұңы...
Шаттықтарым, аптықтарым, жан мұңы,Дос, туысқан, қала, дала сан гүлі,Жарым, бағым, ұлым, қызым, Ай мен Күн –Құйттай ғана жүрегімде барлығы! Жан..
©  Серікбай Оспанов
Достарға
Достарым-ау, жиірек жолығалық,Жолығыссақ көрінер жолым анық.Бақыттымын маңымда сендер барда,Домбырамды отырсам қолыма алып. Қанаттарым өздерің..
©  Серікбай Оспанов
Өмірден тек бес емес алған бағам...
Өмірден тек бес емес алған бағам,Жан емеспін және оны армандаған.Абайламай суға да кете жаздап,Талай-талай пендемін тал қармаған. Бәрі түстей өтті..
©  Серікбай Оспанов
Мақтанға еріп...
Мақтанға еріпТүймемдіАғытқан да кезім бар.Мадақтаудан кейде ендіЖалыққан да кезім бар.           Шығармай жыр төріне,Қамыққан да кезім бар.Талантымды..
©  Серікбай Оспанов
Табашылдың табасын...
Табашылдың табасын,Жалақордың жаласын,Намыссыздың наласын,Парақордың парасын,Адамның ішкі аласын,Жазылмас жанның жарасын,Мешкейдің қанбас..
©  Серікбай Оспанов
Десем кейде бір күннен бір күн артық...
Десем кейде бір күннен бір күн артық,Қостамайды сөзімді жұрт ұнатып.Мұңым барын бәріне қалай айтам,Шыбын жанды жүрсем де шырқыратып?! Қол жеткіздім..
©  Серікбай Оспанов
Жыл екен бір елге сын...
Жыл екен бір елге сын,Сәуірде мен туыппын.Өмірге мен келгесінЖылыныпты суық күн. Ауылдың қыр, ойынаКөңілді әуез күй кепті.Жаңбыр келіп тойыма,Асыр..
©  Серікбай Оспанов
Нәр алды жаным сәнінен...
Нәр алды жаным сәнінен,Кеңдігін сүйдім даланың.Керегім табылғаныменТереңін судың қаладым. Ынтығып жаным-тәнімменСұлуға жалт-жалт қарадым.Бәйгеге..
©  Серікбай Оспанов
Қара сайдың бойымен...
Қара сайдың бойыменЖүгіреді қара жел.Жалғап қырын ойымен,Мен жүгірсем бала дер. Баланы да, шалды да,Тәуекел ғой тау етер.Желді салып..
©  Серікбай Оспанов