Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Адаммын, Адам ісіне алаңдаймын...
Адаммын, Адам ісіне алаңдаймын,Батады, туысқаным, маған қайғың.Тигенін көремін де Шындыққа оқтың,Кейде орын Жер бетінен таба алмаймын. «Қорқаулар, –..
© Серікбай Оспанов
Өгей бала
Күндер өтіп күнделікті күйбеңмен,Айрылыппын, сүйіктімнен, сүйгеннен.Ашынған-ақ шығармын мен,Сонда даЖасымнан-ақ үндемеуге үйренгем. Еңбек еттім..
© Серікбай Оспанов
Қадір түні
Ел сары алтын десе де сабыр түбін,Жоғымды іздеп таппайды жаным тыным.Арқаланып кетейін жарқ етсеңші,Қапаланып жүргенде, қадіртүнім! Жалыныңнан..
© Серікбай Оспанов
Туған күн
Үйректер ұшса көк тіліп,Бұлақтар ақты төсіндеЖалындап жанып, от күліп.Кеудеме самал соқтығып,Қарсы алды дала.Шаңқай түс.Шарықтап шығып құйттай..
© Серікбай Оспанов
Түс
Өмір деп білем ұйқыныӨткенді қайта әкелген.Түс көріп қызық кей күні,Тілдесіп жүрем әкеммен. Өлді деп тіпті білмеймін,Сипайды келіп басымнан.Қарындай..
© Серікбай Оспанов
Арманым
Саған жетіп шаттығым шырқалған ба,Сүйіп, құшып мейірім бір қанған ба?Сен ұшқырсың самғаған сұңқардан да,Сен жүйріксің жараған тұлпардан да! Сен..
© Серікбай Оспанов
Көз
Қуаныш па бұл, қайғы ма әлде, жоқ, мұң ба?Жарқылдап жалын,Жатыр ғой жанып от мұнда.Өңменімнен де өтіп барады, өткірі-ай,Айналайын-ау, келсеңші бері..
© Серікбай Оспанов
Күнім бар бұл кеудемде...
Күнім бар бұл кеудемдеЖарық етер маңайын.Шуағына сендер деЖылыныңдар, ағайын! Кеудемдегі Күн жаныпЖанарымда жарқырар.Оны өздерің ..
© Серікбай Оспанов
Белі анамның бүгілді...
Белі анамның бүгілді,Айтты ақылын аналық:Кеудемдегі күнімдіБаспасын деп қара бұлт. Табаны әке тілінді,Барын берді қолдағы:Көңілдегі..
© Серікбай Оспанов
Көңіл күні
Көңіл күні – мейірім,Анашымның жанары.Ашық-жарқын пейілім,Жан жарымның қабағы. Достарымның тілегі,Пәк күлкісі баламның.Құрбылардың гүл өңі,Жарқылдары..
© Серікбай Оспанов
Мейірім
Күлжанға Мейірім іздеп бұл жаным қаталаған,Сонда жалғыз көз болдың, апа, маған.Есейгенде өзіңсің жетелеген,Сәби шақта өзің ең арқалаған. Зар болғанда..
© Серікбай Оспанов
Таза ауада тазарып, қалдым кеңіп...
Таза ауада тазарып, қалдым кеңіп,Ши желпініп,Барады шалғын желіп.Ауыл үстін бөлеген хош иіске,Әлдеқайдан қосылды жаңбыр келіп. Күн күркіреп, оятып..
© Серікбай Оспанов
Ей, жолаушы, атың басын бұра кет...
«Ей, жолаушы, атың басын бұра кет!»Дейтін бізде болушы еді бір әдет.Бұл әдеттен жаңылтты ма біреулер,Әуелі атын, бар заузатын сұра деп? Іштей тындық..
© Серікбай Оспанов
Бірі бақыт, бірі әкелер саған мұң...
Бірі бақыт, бірі әкелер саған мұң,Бәрі бірдей бола алмайды адамның.Мейіріміндей мейірім бар ма әкеңнің,Құшағындай құшақ бар ма анаңның?! Бәрі бірдей..
© Серікбай Оспанов
Қу тірлік-ай, көп ісіңе таң қалдым...
Қу тірлік-ай, көп ісіңе таң қалдым,Пендемін ғой, саған талай алдандым.Еркек келіп сүйеді ернін еркектің,Нана алмаймын, жалғаны ғой жалғанның! Мен..
© Серікбай Оспанов
Ата-анамның арқасында...
Ата-анамның арқасындаКөрмей өстім жамандық.Достарымның ортасындаСүйікті етті Адалдық. Баласындай өбектейді,Ала көзбен атпайды.«Жан еді олар бөлек», –..
© Серікбай Оспанов
Жаңбыр жауса шулаған...
Жаңбыр жауса шулағанНеше ой мен неше сай.Толқындардай тулағанТорғайымның көшесі-ай. Жота-жота жондарыӨткенді еске салғандай.Екі аяқты..
© Серікбай Оспанов
Біреудің айналардай ермегіне...
Біреудің айналардай ермегіне,Қалайша сыймады екен кең жеріме?!Тастанды бір баланы АмерикаБайлары алып кетті елдеріне. Еліңсіз неге керек күн..
© Серікбай Оспанов
Сұлулықтарға жас жанды...
Сұлулықтарға жас жандыЖатамын бөлеп,Тоя алмай....Алтын шегемен аспандыШегелеп, әне, қойғандай. Тұратын біздің төбедеАспандап алтын орақ та...Көз жас..
© Серікбай Оспанов
Былдыр да былдыр сөйлеген...
Былдыр да былдыр сөйлегенБалапандарым – бар бағым.Солармен ертең ой-кемемБілемін бірге самғарын. Шайқалма, тағдыр – көлім-ау,Ұл-қызым жүрсін енді..
© Серікбай Оспанов
Көктемде күн құлпырады...
Көктемде күн құлпырады,Жер бетінде нұр тұнады.Бар тіршілік қайта гүлдеп,Күн көзіне ұмтылады. Көктем күні құбылмалы,Таң атқалы жылынбады.Тал..
© Серікбай Оспанов
Кішіге ересегі қарамай ма...
Кішіге ересегі қарамай ма?Үлкенді қазір іні ағалай ма?Әже жоқ арқалаған немересін,Баласын арқалаған Ана қайда?! Тірсегін майыстырып..
© Серікбай Оспанов
Күндерім аз тоқпейіл, толқытпаған...
Күндерім аз тоқпейіл, толқытпаған,Толқытпаған күндерден қорқып қалам.Жыл құсым боп, ұшырар жыр-құсым боп,Келіп-кетіп тұрады бақыт маған. Келіп-кетіп..
© Серікбай Оспанов
Қазақта бұрын бар әдет...
Қазақта бұрын бар әдет –Шақырмай бардым аға деп.Жүрген соң әрі өзіңіз«Келмейсің үйге, бала!» деп. Жігітпін деуші ем ағалы,«Ағасы барлар..
© Серікбай Оспанов
Жер қайысып даңқыңнан...
Жер қайысып даңқыңнан,Сарай салсаң да алтыннан,Жоғары одан тұрса даАрың,Бағың,Нар тұлғаң,Серттен,Таймай антыңнан,Болсаң да асыл азаматЕлде жоқты бар..
© Серікбай Оспанов