meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Жаныма жан сырымды жолдас еттім
Жаныма жан сырымды жолдас еттім,Темекі у қайғыны жолда шектім.Үмітпен арманыма жетем деген,Бойында жігер болмай болмас екпін.Жаныма шабыт мұңды досым..
©  Шөмішбай Сариев
Айқассаң айқас бел буып
Айқассаң айқас бел буып,Алайда-дүлей жел қуып.Адалдық үшін күрессең,Жететін меже — жер жуық.Басындырмай, басынбай,Ақиқатты жасырмай.Адамдықпен биік..
©  Шөмішбай Сариев
Арпалыс толқын алысқан
Арпалыс толқын алысқан,Құдірет күш ғарыштан.Әр күнім менің Мүшайра,Уақыт жүйрік жарысқан.Жарысқан күнім жай деме,Жарысып жүзген ай неге!...Әр күнім..
©  Шөмішбай Сариев
Көңілім әлі жүйрік
Қыруар нар-өркешті қырды асса да,Қуат бар қуып жетер кім қашса да.Көңілім әлі жүйрік тұлпардайын,Еңсемді талай өткен жыл басса да.Қуатым —..
©  Шөмішбай Сариев
Қос шырақ
Тоғысқан елмен тілегі,Ақынның өлмес жүрегі.Алдымда жанған қос шырақ,Ғажап та ғажап түн еді.Көретін көзге анық бір,Адамға керек жарық бұл.Қос көзімдей..
©  Шөмішбай Сариев
Қаһарлы қыстың соңғы айы
Қаһарлы қыстың соңғы айы,Мұз қатқан көкжал борбайы.Келеді шауып ел жаққа,Бір дәмді аңсап таңдайы.Ай төбеде, түн ауған,Жөтелген шопан тымаудан.Тұр..
©  Шөмішбай Сариев
Қарлы боран
Қарлы боран,жел ышқынып соғады,Екі бетің,қос құлағың тоңады.Ызғырықтыңүні өрши түседі,Аялдайтынтүрі мұның жоқ әлі.Алдымда адам,тұла бойы, басы да..
©  Шөмішбай Сариев
Қартаю
Күн мен Ай, жұлдыз жанып аспанында,Өмірдің құдай берген бас жағында.Бір адам қартаям деп ойламайды,Арманда асау толқын жас шағында.Адам бұл..
©  Шөмішбай Сариев
Бір қап алтын...
Ойы барға өсиет жыр нұсқа бұл,Сыйласып өт, аз ғұмырда қысқа бұл.Бір анадан, бір әкеден жаралған,Бір қап алтын тауып алды үш бауыр.Бір қап алтын...
©  Шөмішбай Сариев
Білдің бе, бұл өмірде кім бақытты?
"Білдің бе, бұл өмірде кім бақытты?"Бір дауыс жүрегіме үн қатыпты.Бір дәруіш бақыт деген осы ғой деп,Жүрегінің дүрсілін тыңдатыпты."Білдің бе, бұл..
©  Шөмішбай Сариев
Прага
Прага — бір ғажайып Шаһар екен,Оянып, Күнмен бірге атады екен.Үйлері жұлдыз-аймен бір сырласып,Ұйықтап түнмен бірге жатады екен.Төмендетпей еңсесін..
©  Шөмішбай Сариев
Ең жақсы күн...
Қадірі мол қанағатқа тояд таңКүнім күліп шұғылаға боятқан,Ең жақсы күн — бүгінгі күн, ағайынТербеп әлем,Таңың атып оятқан!Әрбір адам төредейін төрге..
©  Шөмішбай Сариев
Қандай-қандай күн боларын кім білсін
Қандай-қандай күн боларын кім білсін,Бұл адамның басында,Қандай-қандай күн боларын кім білсін,Бір Құдайдан басқа білмес расында.Адам түгіл Жер..
©  Шөмішбай Сариев
Күнәмді кешір, болса егер
Күнәмді кешір, болса егер,Жаратқнн Құдай — сол шебер.Пендеңнің бірі мен едім,Азапты мүмкін мол шегер.Азаптан басқа жоқ қайғы,Ажал оғын..
©  Шөмішбай Сариев
Көш
Көш келеді,Қорқыт бабам қобызы,Аңызақжел,құмдар көмген жоқ ізі.Ежелгі елім,Түркі еліменен тараған,Орта Азия,түп негізі — оғызы!Айы туып,жұлдыз жанып..
©  Шөмішбай Сариев
Кенесары бабамның басы қайда?
Кенесары бабамның басы қайда?Белгі қойған басына тасы қайда?Қазағымның қыздары қарап қойып,Тараған арулары шашын айға.Қағатын құстай шырқап ән..
©  Шөмішбай Сариев
Ертең ақпан...
Қаңтардың соңғы күніЕртең — ақпан,Екі ойдың тоғысында —көркем ақтаң,Көгімнен аппақ-мақтаЖауып ақ қар,Аспаннан әрбір талы елпең қаққан.Ертең —..
©  Шөмішбай Сариев
Дені сау адамдарға өмір — Жұмақ
Дені сау адамдарға өмір — Жұмақ,Кәусардай мөлдірейді көңіл — бұлақ.Кеуденің сәулесіндей көз-жанары,Тірліктен жайнап өтер небір шырақ.Дерті бар..
©  Шөмішбай Сариев
Денсаулық қайтып келмейді
Денсаулық қайтып келмейді,Ажал айтып келмейді.Өмірге адам сенсе де,Өлімге адам сенбейді.Бір-бірін адам жеңсе де,Ажалды адам жеңбейді.Дүниені адам..
©  Шөмішбай Сариев
Боран
Боранды көрдім мен алғаш,Жан-жағымды көре алмас.Алай-түлей борады-ай,Құдірет күш жеңе алмас.Аймалап ақ қар орады-ай,Айтса біреу сене алмас.Іздеп..
©  Шөмішбай Сариев
Болады дейсің не деуге
Болады дейсің не деуге,Жыр жаздым бүгін Медеуде.Таппадым іштей асыл сөз,Медеуді неге теңеуге?!Айтсам бір сырды жасырмай,Далама қарап асылдай.Медеу..
©  Шөмішбай Сариев
Біреулер жаннан бетер сүйіп мансап
Біреулер жаннан бетер сүйіп мансап,Шырқайды жүрек құрғыр сүйікті ән сап.Адамның баласы бар тауға құмар,Өтеді өмірінде биікті аңсап.Бола ма жол..
©  Шөмішбай Сариев
Біреуге еркелейтін Заман ба осы
Біреуге еркелейтін Заман ба осы,Бәрі де ағайынның аман болсын.Қарбаласқан дүние арасымен,Бастады тәуелсіздік далам көшін.Қол тиер кез емес қой..
©  Шөмішбай Сариев
Бірге оянып бозала таңымменен
Бірге оянып бозала таңымменен,Сапарға тартқан алыс жаным — кемем.Астанада біз болдық май айында,Бұл айдың ежелгі аты — Мамыр деген.Кеште де, тал..
©  Шөмішбай Сариев
Баянды өмір бақыт қой
Баянды өмір бақыт қой,Тұлпар еткен құлынды.Адамға — өлшем Уақыт қой,Таразылар ғұмырды.Күндер де бір баянсыз,Не болғаны белгісіз.Қайда оны..
©  Шөмішбай Сариев