meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Абай қабірі басында туған ой
Бір Алатау жерленгенге ұксады,Халқым тауын қалай ғана қиды екен?Жұмыр жерді орап алған құшағы,Тар қабірге калай ғана сыйды екен?Қайран ұлын халқына..
©  Шөмішбай Сариев
Жанына батып сырқат қинағасын
Жанына батып сырқат қинағасын,Ауырып төсек тартты сыйлы анашым.Мұңайып иығыма салдым алғашАнамның су таситын инағашын.Сауыға ма деп жүр ем, кешікті..
©  Шөмішбай Сариев
Зулайды күндер
Зулайды күндер,Тулайды жүрек бұлқынып.Өзімде менің,Көзімде менің мұң тұнып;Қалады-ау жастық,Барады-ау өмір ұмтылып.Зулайды күндер,Тулайды жүрек..
©  Шөмішбай Сариев
Жол басы
Ұйқысы алып далаң ең,Өткеніңе енді, міне күйінші.Атағыңа колды соғып бар әлем,Сұрап жатыр сүйіншіДәл үстінде төсіңніңТарихыңның бір парағын ашты..
©  Шөмішбай Сариев
Жүрегіме сыр
Шырқасам –Сен шырқайсың, жайнатып ән,Сөйлесем –сен сөйлейсің қайғы атынан.Бара жатсын кеудемді бұзып жарып,Жүрегім-ау, мен сені қайда тығам?Есіліп..
©  Шөмішбай Сариев
Теңізден соққан жел
Не нәрсе жұмбақ емес дүниеде? Тоқтап қап,Жеткізетін түбі өлімге,Жұмбақ маған,Өзімнің жүрегім де! 
©  Шөмішбай Сариев
Сыр айтам деп көңілге.
Сыр айтам деп көңілге.балғын жастық тыныспен,Бұл жырларым өміргежазып келген кіріспемБалалықтан жаңа асқан –жолдарымның жалғасыБүршік гүлін жаңа..
©  Шөмішбай Сариев
Алға қарап өз-өзімен сасамын
Алға қарап өз-өзімен сасамын,Ағам ұзап кетіп қалған шығар деп.Ал артыма қарай-қарай қашамын,Қуғыншы інім жетіп қалған шығар деп.Жаутаңдаған жанарымда..
©  Шөмішбай Сариев
Мезгіл әуендері
КөктемҰқсайды бұл шақ елеске,Құйындай құйғып өткен бір.Өмірге келген нәресте,Өмірге келген көктем бұл.Шарықтап күлген кезінде,Шуақты күннің..
©  Шөмішбай Сариев
Жақсылыққа жаны құмар жылы өңі
Жақсылыққа жаны құмар жылы өңі,Шуақ тектес болғасын ба жүрегі,Ауыл біткен қария деп құрметтеп,Жүрегі оның дария деп жүреді.Мойындамай қартайғанын..
©  Шөмішбай Сариев
Екі сурет
Екі бірдей суретін көрсетіп:Мынау кім? — деп,Ақын аға сұрады;Өмірінің екі кезін өлшетіп,Менің балаң көңілімді сынады.Мынау — жастау,Мынау — кәрі..
©  Шөмішбай Сариев
Алматыда шуақ бар
Алматыда шуақ бар,Дауыл да бар,Ақ қар бар,боран да бар,Жауын да бар,Құйын бар.жұлдыз да бар,шырақ та бар.Толқын бар,дария бар,бұлақ та бар.Еритін..
©  Шөмішбай Сариев
Перзент үні
Халқым бұл, топырағым өсіп өнген,Өзімен ұлы өмірдің кешіне енгем.Қалайша қайран тілін ұмытайынАқ сүтті жан анамның төсін емген.Қан да бар жүрегімде..
©  Шөмішбай Сариев
Қуаныш па кеудесі, мұңды ма еді?
Қуаныш па кеудесі, мұңды ма еді?Жасамыс жүрегіне сыр бүгеді.Ақсақалға жыр етіп жастық шағын,Көк теңіз толқын атып дүрлігеді.Жел жұлқып оятқандай..
©  Шөмішбай Сариев
Сені іздеп шыққан жолдарым
Сені іздеп шыққан жолдарым,Сезімді баптай білген бе?Мен кімге ғашық болмадым,Өзіңді таппай жүргенде.Телміріп жанар тұрды көп,Талайдың ұнап..
©  Шөмішбай Сариев
Сыңсып қайың тіл қатпаған
Сыңсып қайың тіл қатпағанШақта кешкі, күн батпаған.Бақта бір қыз жылап отыр,Неге екені жұмбақ маған.Біле алмадым: намысты ма,Көзден ыстық бақ ұшты..
©  Шөмішбай Сариев
Ана хаттары
Қарамай арманы мол екеніне:«Бір көрінбей бұл, сірә, өтеді ме?» –Деп, ана,Хат жолдайсың сағынышпен!Қызың болса қонды құт мекеніне!«Өсірдім ғой..
©  Шөмішбай Сариев
Бұрылып бір сәт қайыңды баққа қарашы
Бұрылып бір сәт қайыңды баққа қарашы,Шалқытып өтіп махаббат тұнған арасын,Көз алдымда көлбеңдей ұшқан аққудай,Жастығым жайсаң, жайраңдап өтіп..
©  Шөмішбай Сариев
Вальс үні – таңғы арай
Вальс үні – таңғы арай,Қызғалдақтар билеп жатыр көңілдерге күй еніп,Сезбедіңдер, мұңаймаған жандар-ай,Ол тұрғанын балдағына сүйеніп,Бұрқыратты көк..
©  Шөмішбай Сариев
Адамдар мәңгі-бақи тұрмасы анық
Адамдар мәңгі-бақи тұрмасы анық,Тірлікте,Уа, досым, сырласалық,Мен жайлы, өзің жайлы білемісің?Сен-дағы бір ғашықтың жүрегісің,Бар қуаныш, білмеймін..
©  Шөмішбай Сариев
Сезбейтін-ді жан адам
Сезбейтін-ді жан адам,Тұратын-ды терезелер сырласып,Қарсы үйдегі сұлу қыз бен жан ағам,Қарасатын ұрласып.Тасып хаттың бар жасынЕкі араға қатынайтын..
©  Шөмішбай Сариев
Әуенінде – қысқа әннің
Әуенінде – қысқа әннің,шабысында – бір аттыңҚанатында – құстардың, ағысында – бұлақтыңҚайран жаз кетіп барады.Тұлпардай зулап жол қылып,бола алмай..
©  Шөмішбай Сариев
Балдәурен
1966-1974Жайсам деймін мол өркен,Гүлдей арай жүрегім.Озбау үшін көлеңкем.Күнге қарай жүремін!* * *Қиял шексіз дөңгелек,Жер ме деп те қаламын.Арман..
©  Шөмішбай Сариев
Туған жерім үшін де...
ІАтымды Шөмішбай деп қойған екен,Есімім, өзің жайлы ойға кетем.Ойыммен Аралымды он айналып,Сырымдай дарияны бойлап өтем.Туған жердің атын мен..
©  Шөмішбай Сариев
Сәлем
актер Әнуар БоранбаевқаӘрбір күнім басталады сәлеммен –Таңда тұрып саулық сұрар бар елден.Дүниеге нәресте үні – іңгәлап,Амандасар ең әуелі..
©  Шөмішбай Сариев