meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Дәл осы кез
Келеді ұлы Жерім жолда солай,Өмірге бақыт деген қонбас оңай.Тынымсыз еңбек еткен қаншама адам,Дәл осы кез жұмыстан қол босамай.Таңыммен бірге күліп..
©  Шөмішбай Сариев
Төр
Өмірге Адам болып келдің екен,Бауырым, буынғайсың белді бекем.Есіктен аттағанда елің тұрып,Алдыңа сыйлай салмас төрді бекер,Бауырым, буынғайсың белді..
©  Шөмішбай Сариев
Үй
Үй деген үйлеседі жүрегіңмен,Жүрегім деп сезінер біле білген,Әлемде одан артық жылылықтыТаппайсың! Таба алмайсың бұл өмірден.Дүниеге келгеннеи, бала..
©  Шөмішбай Сариев
Жеткізбейді көкжиек
Ел кезейін енді бір,Аш жолымды, бер, ғұмыр;Айналамда — көкжиек,Айналады Жер жұмыр!Сағымды өлке шөліндей,Қырдың асты көрінбей,Жеткізбейді..
©  Шөмішбай Сариев
Кел, жылдарым
Кел, жылдарым, жыл құсындай самғап кел,Арманымдай айтылмаған әнді ап кел.Қайғырғанның қайғы-мұңын ұмыттыр,Қуанғанның қуанышын жалғап кел!Кел..
©  Шөмішбай Сариев
Тағдыр жыры
1982—1984Күмбірлетер көкірек сарайын даТуады жұлдыздарың, жаңа айың да.Ортаңда жүр бүгін Махамбетің,Ортаңда жүр бүгін Абайың да! 
©  Шөмішбай Сариев
Гете — Лермонтов — Абай
1978 жылы жазушы Қалмұқан Исабаев неміс қаласы Ильменаудағы В. И. Гетенің музейіне ескерткіш тақта орнатты. Мрамор тақтада «Қараңғы түнде тау қалғып»..
©  Шөмішбай Сариев
Ескерткіш
Тау туралы аңызҚазақ қазақ болғалы,Кең далада көшіп-қонғалы,Тағдырдың сан тарауындай жолдарыБір арнаға тоғыспапты,Дұшпандары тонап жатса да,Жыландай..
©  Шөмішбай Сариев
Теңіз толғауы
Арал теңізінің жойылуы.. мейлінше өмірлік маңызы бар мәселелерге заңды кері ықпал еткен болар еді, ал біздің бұған жол беруімізге хақымыз жоқ.Д. А...
©  Шөмішбай Сариев
Есімде, бәрі де есімде
Есімде, бәрі де есімде,Өмірдің керуен көшінде,Шомылды балалық шағымыз,Теңіздің толқынды төсінде.Айта алам сағынсам сыр кімге,Кіршіксіз күн шуақ..
©  Шөмішбай Сариев
Талай ұрпақ шыңыңды бетке алады
Алатауым жамылды жасыл көктем,Көктеміңе оранып ғасыр жеткен.Ұлы Абайды толғаған Мұхаң бастапБетке алып ұлы шыңды Қасым кеткен.Қарапайым Сәбеңдей асыл..
©  Шөмішбай Сариев
Шымқай жүзі алманың шырайланып
Шымқай жүзі алманың шырайланып,Шырайланып тұрғасын мың айналып,Ұшып жүрген қарғаның қылығына,Көз салып шуақты Күн, тұр ойланып.Көз алдында — батар..
©  Шөмішбай Сариев
Гулиа, келдік біздер Кавказыңа
Дмитрий ГулиағаГулиа, келдік біздер Кавказыңа,Ақ басты ала таулы Абхазыңа,Мырзалығы ұстаған кезге тап боп,Табиғат берген екен бақ қазына.Биік пен..
©  Шөмішбай Сариев
Ұсыныс
Қызыл Кітап, Қызыл Кітап тізімі,Жылдан-жылга кебеюде қызығы...Азайды Аққулар да, Қырандар да,Ақ бөкен, Ерке жүйрік Бұландар да,Жоғалып бара жатыр..
©  Шөмішбай Сариев
Еңсеңді көтер, ей, адам!
Ей, Адам! Ел деп еміренсең,Елім деп тебіренсең,Еңкейтпес ешкім сені,Еңкеймес сенің еңсең,Еңсеңді көтер ел деп тұрып,Жалындап жас ғұмырдай,Таулардың..
©  Шөмішбай Сариев
Алдымда туа ма әлде аңсаған күн
Алдымда туа ма әлде аңсаған күн,Тіл үйірген тірлікке тамсанам кіл,Көңілім — проспекті, көше-сынды,Екі бірдей қанатым — самсаған гүл.Көшемнің қайыңына..
©  Шөмішбай Сариев
Қамбаш толқыны
Түседі Қамбаш десем өніп-өскенТуған жер, туған ауыл жерім еске,Өркеш-өркеш өрелі құмдарындай,Толқыны көкке ұмтылған көлім еске.Түседі — Қамбаш десем..
©  Шөмішбай Сариев
Өз еркіммен өмірге келгенім жоқ
Кестеленіп өрілген өрнегің боп:Бауларың көп, табиғат, шөлдерің көп,Арманың көп, табиғат, іңкәрің көп,Сұңқарың көп, табиғат, тұлпарың көп,Асу-асу..
©  Шөмішбай Сариев
Жастық шақ саған не дейін
Жастық шақ саған не дейін,Жолдас боп жүрсің жанымда,Шоқ болып қызу қанымдай,От болып өртті жалындай,Алаулар аппақ арымдай.Жолдас боп жүрсің..
©  Шөмішбай Сариев
Өмір деген тұрмайды қап-қарадан
Өмір деген тұрады: Таң мен Кештен,Ғұмырлы екі араны жанмен кешкен;Құпия, жұмбақ, сырлы дүниегеАдамдар Армен келіп, Армен көшкен.Өмір деген екі өзен:..
©  Шөмішбай Сариев
Ақиық, аспан шарлап
Ақиық, аспан шарлап,Қия аса аласың.Тау шыңдарынаҰя саласың!Жердегі тіршіліктіБиіктен шоласың.Биіктен ұшып,Биікке қонасың.ТіршіліктіңТүр-түсін..
©  Шөмішбай Сариев
Ақын көңіл
Жүректерді жырмен ашар кілт болып,Жыр оқысаң — Жер қайысқан жұрт толып,Найзағайға темекіңді тұтатып,Нөсерлесең — көкірегіңе бұлт қонып.Өлмес өлең..
©  Шөмішбай Сариев
Табиғат
IТабиғат неткен қатал ең!Жапырақ жайса бүрлерді,Жұлқылап жұлды жел неге?Ғұмырын қысқа гүлдердіңЖараттың екен сен неге?Қайғымен бірді зарлатып,Қасірет..
©  Шөмішбай Сариев
Киіктей кең даламды кезіп келем
Киіктей кең даламды кезіп келем,Тағдырдың тұсауынан безіп келем,Уақыт — мерген аңшым келеді аңдып,Ерте оғы тие ме деп сезіктенем.Салалы саусағымен..
©  Шөмішбай Сариев
Әкемнің ақырғы сөзі
Балаларым — балапандарым,Аймаңдай айдарыңнан алақандарымСипағанын сағынарсыңдар мен жоқта,Тағдырыңа табынарсыңдар мен жоқта,Тіршілікке бағынарсыңдар..
©  Шөмішбай Сариев