meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Анық пен танық
Ойлаңыз, ақыл-бiлiм қайда болмақ,Денеде қандай орын-жайда болмақ?Бiлу, нану, ұнату – ақыл ici,Қайтсе зиян, қайткенде пайда болмақ?
Тән сезiп..
©  Шәкәрім Құдайбердіұлы
Ана жыл әскер шығып, оңнан-солдан...
Ана жыл әскер шығып, оңнан-солданСоғысып жердің жүзі қанға толған.Сол кезде Америка деген елдеУолдер Белдет дейтұғын бір бай болған.
Оққа ұшқан..
©  Шәкәрім Құдайбердіұлы
Ажалсыз әскер
Патшалар сансыз шығын қылады,Дайындап соғыс үшін ғаскерін.Аямай бірін-бірі қырады,Ел алар оққа байлап жастарын.
Тұрақсыз шыр айналған дүние,Жұтады..
©  Шәкәрім Құдайбердіұлы
Адамшылық
Кісіге адамшылық неге керек?Адамдық – өзге айуаннан артық демек!Ит талаған төбеттен қалай дейсің,Аямай әл келгенін жұлып жемек.Мейірімсіз..
©  Шәкәрім Құдайбердіұлы
Адамнан артық жәндік жаралмаған...
Адамнан артық жәндiк жаралмаған,Дейдi жұрт: «Айуан жоқ иттен жаман».Бұл туралы менде бiр бөтен ой бар,Анық ұқсаң, айтайын, достым..
©  Шәкәрім Құдайбердіұлы
Адам немене?
Бiлiмдiлер сөз жазып, зарлағанда,Ой кезiп, жердiң жүзiн шарлағанда,Алдаусыз адам өмiрiн түзетерлiкӘдiлет, ынсап, мейiрiм бар ма адамда?Әйтпесе мәз..
©  Шәкәрім Құдайбердіұлы
Абай марқұм өткен соң өзіме айтқан жырларым
«Ажал жетсе, өлдiң бе,Өлiм келдi, көрдiң бе?Баянсызға салынба»‚ –Десе, тоқтау бердiң бе?
Жетпестi қудың, жеттiң бе,Барша..
©  Шәкәрім Құдайбердіұлы
«Қазақ» газеті мен «Айқап» журналына сөз жазушыларға
Дұғай да дұғай сәлем айт,«Айқап» пенен «Қазаққа».Кекеу, сөгіс сөзден қайт,Кез боларсыз мазаққа.Қарап жүріп қақтығып,Қатынша..
©  Шәкәрім Құдайбердіұлы
Тойымсыз нәпсі, тұрақсыз дүние
Өлімнің хақ екенін көрсең де,Өлместей омыраулап, шатасың.Тозақтың барын біліп жүрсең де,Күнәға, әлің келсе, батасың.
Сауап көп ғибадатта десең..
©  Шәкәрім Құдайбердіұлы
«Таң» журналына жаңа әнмен байғазы
Жаңа ойданшығарғанбір бөлек бұл ән,Жақсы үнді,ұғымдыжас керек бұған.Толға, шырқа байқап жас жүрек.Әншілерден сол..
©  Шәкәрім Құдайбердіұлы
Құмарлық
Құмарлық деген бір ит бар,Жаныңа жау шын ит бар.Алды-артыңа қаратпас,Рахымы жоқ тым ит бар.
Бай баласын көп көрдім,Кедейлікті жек көрдім.Сауық..
©  Шәкәрім Құдайбердіұлы
Ешкімді ренжітпеңдер
Абдуллаһ бин Мубарек, әулие, ғалым, хазіретШәкірттерін шақырып айтты мәнді өсиет;Ешкімді де ренжітпей тигізбеңдер қасірет,Осы сөзді әрбірің құлағыңа..
©  Нұрбол Бимұрзаев
Хикмет
Мал-мүлікке табынғандар өлетінін білмей ме,Байлығының бәрін тастап қара жерге кірмей ме,Құл ақысын жегендердің ажалдары келмей ме,Ахиретте амалдардан..
©  Нұрбол Бимұрзаев
Әке насихаты
Әкесіне мұңын шертті баласы:Қалжыратты өмірдің бақ таласы,Бар ма екен күндестіктің шарасы,Пәленшенің сұм ісіне қарашы,
Қинап барад қас жүректің..
©  Нұрбол Бимұрзаев
Тыйылайық өсектен
Ұзақ тұрмас ғимарат негіз салса кесектен,Адал болмас бас қосу шешім шықса өсектен,Өзі жоқтың көзі жоқ жамандасаң кезекпен,Әдет қылсаң ғайбатты парқың..
©  Нұрбол Бимұрзаев
Жақсы мінез
Жақсы мінез жан азығың әрдайым,Жақсы болсаң жарқырайды маңдайың,Жаман мінез індетіне тұтылсаң,Оңа қоймас бұл жалғанда жағдайың.
Етсең егер..
©  Нұрбол Бимұрзаев
Дос
Қараңғылық қауіп толы айнала,Пана қажет жүретұғын қорғана,Бұзылудан қорғап, қолдап жүретін,Дос таңдауын жасау керек ойлана.
Сені әркез жақсылыққа..
©  Нұрбол Бимұрзаев
Тасқа айналған нан
Бір бай әйел ертеде, ханшадай ғұмыр кешеді,Қызметшілер жүгіріп, асты-үстіне түседі,Азық толы қоймалар, бейқамсыз күндер өтеді,Сараңдықта алайда..
©  Нұрбол Бимұрзаев
Өмір жолы
Өмір деген тылсым жол, таусылмайтын сырлары,Белең алар бұл жолда, сан алуан қырлары,Өткелі көп, баршылық, құздарымен шыңдарыАяқ бассаң аңдамай..
©  Нұрбол Бимұрзаев
ҚАЗАҚ АУЫЛЫ
Ақ қашып, қызыл қуған заманым-ай,Заманның таба алмадым амалын-ай...
Сол кездің өлеңі
1. Сәскеде
Ыспа кұм ысылдаған төңірегі,Біздің ел сырт..
©  Есенғали Раушанов
Жаз
Аптапқа шашым шарпылып,Тарады желдің тарағы.Бұталар құмға малтығып,Қараңдап кетіп барады.Солардың мен де бірі боп,Кешемін ойдың ақ құмынТұрды да..
©  Оңайгүл Тұржан
Қыс
Ішімде де ақ боран,Сыртымда да ақ боран.Көңіл-бұлақ ақ табан,Ол да қатып тоқтаған.Үсіп өлді үмітім,бір жаз бойы сақтаған.Қарға батып дәрменім,Мұзға..
©  Оңайгүл Тұржан
Алматым
Ақын біткен үзілдіре жырлағанөрлі қалам, нәрлі қалам, нұр қалам.Бүлкілдейді бұлбұл көмей бұлағың,аспаныңда, тастарың да тұнған ән.Асыл қалам, жасыл..
©  Сәкен Иманасов
Көздедің...
Көздедің...көзден тұрып...тез атпадың,кідіріп, сонша неге созақтады -Тұрдың бабілейін деп, апыр-ау, сенішінде ібілістің не жатқанын.Біз үшін осы..
©  Сәкен Иманасов
Көктем
Қызыл-жасыл жалауын желбіреткен,сел ғып өткен айнала,келді көктем,"Шыр айналған дүние өмірімде,Тәңірің де менмін, деп, ендігі өктем!" -Қолына алып..
©  Сәкен Иманасов