meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Балалық он жасыңыз
Балалық он жасыңыз,Балғын өскен құрақтай.Жиырма деген жасыңыз,Ағып жатқан бұлақтай.Отыз деген жасыңыз,Жарда ойнаған лақтай.Қырық деген..
©  Бұқар жырау
Кәрілік шіркін не қылмас
Кәрілік шіркін не қылмас,Аяғың қалар басылмай.Қолыңа таяқ ұстатар,Бүгілер белің жазылмай.Келіндерің келгенде,Аузың қалар ашылмай.Уақыттың ісі..
©  Бұқар жырау
Абылай ханның асында
Абылай ханның асында,Бұқарекең жырлайды.Жырлағанда не дейді,Соғыспа деп жырлайды!Зарын қосып жырлайды,Соғыспа деп жырлайды,Бұқар деген..
©  Бұқар жырау
Күллі әлемді қаратқан
Күллі әлемді қаратқан,Ең алдымен Алланы айт.Бойыңа жан таратқанАты жақсы Тәңірді айт.Төрт шәдияр МұстафаКітап ашқан ғалымды айт.Мұхамметтің аяты,Алла..
©  Бұқар жырау
Ай, Абылай, Абылай
Ай, Абылай, Абылай,Жеңбеген жауың қалмады-ау,Алмаған жерін аз қалды-ау.Бетке алсаң әсте коймадың,Алсаң тағы тоймадың,Несібеңді елден ойладың.Атаңды..
©  Бұқар жырау
Айналасын жер тұтқан
Айналасын жер тұтқанАйды батпас демеңіз.Айнала ішсе таусылмасКөл суалмас демеңіз.Құрсағы құшақ байларданДәулет таймас демеңіз.Жарлыны жарлы..
©  Бұқар жырау
Ай не болар күннен соң?
Ай не болар күннен соң?Күн не болар айдан соң?Құлпырып тұрған бәйшешекҚурай болар солған соң.Хандар киген қамқа тонШүберек болар тозған соң.Еңсесі..
©  Бұқар жырау
Ақсаңнан биік тау болмас
Ақсаңнан биік тау болмас,Бауырынан қашқан күзен көрінбес,Ақшам батпай түн шықпас,Ажал жетпей жан шықпас.Етекті кессең, жең болмас,Ежелгі дұшпан ел..
©  Бұқар жырау
Тілек
Бірінші тілек тілеңіз:Бір Аллаға жазбасқа.Екінші тілек тілеңіз:Ең шұғыл пасық залымныңТіліне еріп азбасқа.Үшінші тілек тілеңіз:Үшкілсіз көйлек..
©  Бұқар жырау
Сәлем - сөздің анасы
Сәлем - сөздің анасы,Әлік алған данасы.Шығанақтан шырқайдыО біреудің танасы.Оның сөзін тыңдасаң,Баяғы айтқан жаласы.Өтірікті шын қылғанОл Алланың..
©  Бұқар жырау
Алыстан қызыл көрінсе
Алыстан қызыл көрінсе,Манат емей немене.Көтеріліп ұшқан соң,Қанат емей немене.Екі жақсы бас қосса,Санат емей немене.Қамшылатып жүгіргенШабан емей..
©  Бұқар жырау
Қара арғымақ арыса
Қара арғымақ арыса,Қарға адым жер мұң болар.Есіл көзден нұр тайса,Бір көруге зар болар.Бетпақты сайға су түссе,Атың арып келгендеӨткел бермес..
©  Бұқар жырау
Ай, заман - ай, заман -ай
Ай, заман - ай, заман - ай,Түсті мынау тұман - ай.Істің бәрі күмән -ай.Баспақ, тана жиылыпФәни болған заман - ай.Құл - құтандар жиылып,Құда болған..
©  Бұқар жырау
Керей қайда барасың?
Керей қайда барасың,Сырдың бойын көбелеп?Сен қашсаң да, мен қойман,Арғымағым жебелеп.Енді алдыңнан шығайын,Жауған күндей себелеп.Ақмырзамды..
©  Бұқар жырау
Қазақтың ханы Абылай
Қазақтың ханы АбылайАбылай ханым, бұл қалай?Ақиықты аспанғаҰшпастай ғып торлады.Құлағанға ұқсайдыҚазақтың қамал қорғаны.Қайғырмаңыз..
©  Бұқар жырау
Әлемді түгел көрсе де
Әлемді түгел көрсе де,Алтын үйге кірсе де,Аспанда жұлдыз аралап,Ай нұрын ұстап мінсе деҚызыққа тоймас адамзат.Әлемді түгел білсе де,Қызығын қолмен..
©  Бұқар жырау
Жас туралы
Жиырма деген жасыңызАғып жатқан бұлақтай,Отыз деген жасыңызЖарға ойнаған лақтай.Қырық деген жасыңызЕрттеп қойған құр аттай.Елу деген жасыңызО да бір..
©  Бұқар жырау
Ай, Абылай сен он бір жасыңда
Ай, Абылай сен он бір жасыңдаТұрымтайдай ұл едің.Он бес жасқа келгенде,Арқада Әбілмәмбет төреніңТүйесін баққан құл едің .Абылай атың жоқ еді,Сабалақ..
©  Бұқар жырау
Арам болған жиырма бес
Арам болған жиырма бесҚызықты күндер қыздырған,Асау талқан бұздырған.Қызды ауылды көргендеБұлаңдатқан жиырма бесТөскейден қашқан түлкідейСылаңдатқан..
©  Бұқар жырау
Құбылып тұрған бәйшешек
Құбылып тұрған бәйшешекҚурай болар солған соң.Ақиық бүркіт төмендер,Екі қанат талғанда.Сөзге көрме Абылай,Мен пақырда сән бар ма,Уақытым мұндай..
©  Бұқар жырау
Жал, құйрығы қаба деп
Жал, құйрығы қаба депЖабыдан айғыр салмаңызҚалың малы арзан деп,Жаман қатын алмаңыз.Жабыдан айғыр салсаңыз,Жауға мінер ат тумас.Жаман қатын..
©  Бұқар жырау
Арту, арту бел келсе
Арту, арту бел келсе,Атан тартар бүгіліп,Алыстан қара көрінсе,Арғымақ шабар тігіліп.Алыстан жанжал сөз келсе,Азулы сөйлер жүгініп.Жал, құйрығы қаба..
©  Бұқар жырау
Төріңде жатып салмақтан
Ай, Абылай, Абылай!Қатын алма қарадан,Қара тумас сарадан.Қатын алсаң қарадан,Алды кетпес баладан,Арты кетпес жаладан.Қатын алма төреден,Қатын алсаң..
©  Бұқар жырау
Он екі айда жаз келер
Он екі айда жаз келер,Құс алдында қаз келер.Айтып-айтпай немене,Дәуреніңіз аз келер.Сондай заман жеткенде,Шаңырағың тұл болар.Еліңе қауіп..
©  Бұқар жырау
Батырың өтті - Бөгенбай
Қазақтың ханы Абылай,Абылай ханым, бұл қалай?Ақиықты аспанғаҰшпастай ғып торлады.Құлағанға ұқсайдыҚазақтың қамал-қорғаны.Қайғырмаңыз..
©  Бұқар жырау