meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Балалық шағы
Балалық шағы -Патшаның тағы,Ала алмас оны бағалап.Көп өтпей жыл,Тек жүрмей, біл,Ілгергі күнді сағалап.Үйрен білім жастықта,Білмесең, жанға қастық..
©  Мағжан Жұмабаев
Бір күні
Бір күні, ерте оянып, жаттым ойлапКөп шыбын өрмелеген уық бойлапҰшқан боп жақындасып бір-бірінеТайдырып, орнын қозғап, түртіп ойнап
Қарадым, қалың..
©  Мағжан Жұмабаев
Бір кезде іштік арақты
Бір кезде іштік арақтыАсқардан асқар аспаққа.Ішеміз енді арақтыҚайғы мен қасірет баспаққа.«Баспаққа» деген жай бір сөз,Көз көмілді..
©  Мағжан Жұмабаев
Бір биге
Ә, биіміз, биіміз,Түрленіп қапты үйіңіз,Тым-ақ тәуір күйіңіз.Байқаймын, мол ғой, тегінде,Алатын елден сыйыңыз.«Сен» деп сізге не..
©  Мағжан Жұмабаев
Ақсақ Темір сөзі
«Жиһан деген нe нәрсе?-Алақанның ауданы!Бір ауданда көй ТәңіріБолудың тіпті жоқ сәні.Тәңірі - көктің ТәңірісіКүңіренсін, көгін билесін!Жер..
©  Мағжан Жұмабаев
Ауру
«Дәрігер, дәрі, бақсы!»- деп,Алмаңдаршы мазаны.«Тірліктен өлім жақсы!»- деп,Сұраймын өзім қазаны.Дене ауырса..
©  Мағжан Жұмабаев
Атақты ақын - сөзі алтын хакім Абайға
Шын хакім, сөзің асыл - баға жетпес,Бір сөзің мың жыл жүрсе, дәмі кетпесуҚарадан хакім болған сендей жандыДүние қолын жайып енді күтпес.Сөзіңе құлақ..
©  Мағжан Жұмабаев
Ата, бата
Мектептен (қайтты) Марияш,Әліппесі қолында.Шақырады оны атасы:«Кел, құлыным, кел мұнда».Марияш:«Ата, ата!»..
©  Мағжан Жұмабаев
Асық иіру
Сынайын бір сақаны,Иірейін құрғырға,-Айттырғанға қалқаныТолды ма екен он жылға?Алшы түссең - болғаның,Тәйке түссең - тәуекел.Бүге түссең ..
©  Мағжан Жұмабаев
Ана
Үйдің іші ұйқыда,Түн ортасы шамасы.Көзін алмай бесіктен,Бөбек жатыр албырап.Бесікте бөбек ауру,Тербетіп отыр анасы.Үнсіз, меңіреу ұзын түн,Жел азынап..
©  Мағжан Жұмабаев
Алданған сұлу
Күні кеше толған ай жүзің еді,Сиқырлы қара нәркес көзің еді.Мап-майда мамық қардай мінсіз денеңБейне бір бақшадағы үзім еді.Жел тимей, кірсіз тұрған..
©  Мағжан Жұмабаев
Алатауда
1. АЛАТАУИір-иір АлатауБұйра-бұйра жал ма екен?Қарасам көзім талады-ауҚияңа, асқар Алатау.Бөлек-бөлек бала тауЕтекте шөккен нар ма екен?Желкендегі..
©  Мағжан Жұмабаев
Ал ішіңдер, бұл - қымыз
Ал ішіңдер,Бұл - қымыз.Бұл қымыздың арғы атасын сұрасаң,Құлаша қулық бие сүті еді,Томсарған ер қазақтың асы еді.Бұл қымызды кім ішсін?Бұл қымыздыАйлы..
©  Мағжан Жұмабаев
Тілегім
Қайғылы қыс қар, боранмен қорқытып,Жанға рақат жайнаған жаз бітпесе,Сылаңдаған алтын күнім тез өтіп,Қайғы-мұңмен жас төгер шақ жетпесе.Жасыл шешек..
©  Мағжан Жұмабаев
Тілегім
Көрмейін рақат, жанайын,Жалын болсын маңайым,Күйейін, азап шегейін.Жансын денем, күш бітсін,Күшті жалын ішке өтсін,Ащы, ыстық жас төгейін.Көрмейін..
©  Мағжан Жұмабаев
Мен жастарға сенемін
Арыстандай айбатты,Жолбарыстай қайратты –Қырандай күштi қанатты.Мен жастарға сенемiн!Көздерiнде от ойнар,Сөздерiнде жалын бар,Жаннан қымбат..
©  Мағжан Жұмабаев
Түс
Жарық сәуле, Айды, Күнді көрмеймін,Жарты өлік, толық өмір сүрмеймін.Қуанышты, азат жүрген халықтыңHe істегенін, не дегенін білмеймін.Қор болды ғой..
©  Мағжан Жұмабаев
Тәңірі
Зор Тәңірі, күштісің сен, сенеміз біз,Әділ деп, әр ісіңе көнеміз біз.Өз құлын өзі еңіретпес тура Ие деп,Өзіңе ерік тізгінін береміз біз.Ауыздан Алла..
©  Мағжан Жұмабаев
Тұтқын (М.Д.-ға хат)
Кеудеде – от, iште – жалын, көзде – жас,Күнi-түнi қайғы жұтқан сорлы бас.Сабан төсек, дым, қараңғы жатағы,Наны қара, шайы қара..
©  Мағжан Жұмабаев
Адастым
Артымда қазақ қалың ел,Тақтақ жалғыз қара жол,Кетіп бара жатыр ем.Бейнетті, бітпес ұзын жол,Отсыз, сусыз бетпақ шөл,Мың мехнатқа батып ем.Жұбаныш ..
©  Мағжан Жұмабаев
Ер Сайын
І.
Бұрынғы өткен заманда,Дін мұсылман аманда,Үш шарбақты, үш кентті,Ноғайлы деген жұрт өтті.Бір замандар болғанда,Ауыр дәулет мал кетті.Жарлылықтың..
©  Ахмет Байтұрсынұлы
Қаптесер мен көртышқан
Қаптесер келіп айтты Көртышқанға:«Бір хабар шашылып тұр жер-жаһанға.Күн туып біздерге де көз ашқандай,Жем бопты Мысық залым Арыстанға.Тыныштық..
©  Ахмет Байтұрсынұлы
Н.Қ. ханымға
Рақатсыз өтсе де өмір жасым,Бұл жөнімнан Құдайым айырмасын.Ұзақ жолға ниет қып бір шыққан соң,Жарым жолдан қайтпаспын, қарындасым!Су да болар ол..
©  Ахмет Байтұрсынұлы
Өгіз бен бақа
Бір Өгіз айдын шалқар көлге келді,Жағалап суаты бар жерге келді.Шілденің сарша тамыз ыстық кезі,Бек қатты қаны қашып шөлдеп еді.Су ішіп, көлдің шықты..
©  Ахмет Байтұрсынұлы
Үлес
Қосылып, бірнеше адам ортақтасып,Үй салып, ортасынан дүкен ашып,Саудасы жұғымды боп, байып әбден,Шат болып, көңілдері судай тасып,Ақшаны төбедей ғып..
©  Ахмет Байтұрсынұлы