meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Жастар алдындағы сөз
Шырақтарым, маған кезек беріп отырсыңдар, сенімдеріңді ақтай алсам жарар еді. Өйткені дауысты шырқатып ән салатын уақыт өтіп кетті ғой. Қазір жасым..
©  Жамбыл Жабаев
Қазақстан тойына
Халықтың енді міне жетілгені,Құрыштың білінбейді кетілгені.Аталып Қазақстан ел боп туып,Үй тігіп, ірге қалап бекілгені,Елімнің сансыз жылдар қоршап..
©  Жамбыл Жабаев
Алатау
Тізілген таулары бар Жетісудың,Ішінде орман, тоғай біткен нудың,Дариядай тулап аққан сол таулардан,Көресің тамашасын аққан судың.Есепсіз тау суреті..
©  Жамбыл Жабаев
Сұраншы батыр
ІАқ домбыра қолға алып,Ай мен апта толғанып,Жылға құйған теңіздей,Жырдың селі тасқындап,Ақ семсердей жалтылдап,Шағылысқан күн шалып,Құрағындай..
©  Жамбыл Жабаев
Абышқа
Мәмбетәлі ауылындаАтапдым мен абышқа.Абышқа деп мына қыз,Тиіп кетті намысқа.Абышқаның сақалыӘлде бұған таныс па?"Абышқаны байқасам,Емес екен..
©  Жамбыл Жабаев
Сыздық Сұлтанға
Сәлем бердім, алдияр,Орын бердің қасыңнан.Сен бір қалған көз едіңКенесары асылдан.Сыздық атың жайылдыБұл өңірге жасыңнан.Айбатыңды..
©  Жамбыл Жабаев
Менің өмірім
Қақаған қар аралас соғып боран,Ел үрей, көк найзалы жау торыған.Байғара, Жамбыл, Ханда мен туыппын,Жамбыл деп қойылыпты атым сонан.Ел үркіп жүрген..
©  Жамбыл Жабаев
Мәмбетке
Уа, қадірлі Мәмбетім,Ауылыңда алты күнДамыл алмай әндеттім.Ән мен күйді тоғылтып,Айналаңды сәнді еттім.Атан беріп, ат беріп,Ақырында дәндеттің.Алты..
©  Жамбыл Жабаев
Бұрымға
Сен лашын болғанда, мен - ақсұңқарБір көріп дидарыңа болдым іңкәр.Көркің бар көрген адам таң қалғандай,Шыққандай жүзден жүйрік, мыңнан..
©  Жамбыл Жабаев
Бата
«Әумиін» деп қолынды жай,Қабат тусын күн менен ай,Алғаның болсын сайма-сай,Қапалық болмай кезінде,Ылғи болсын мамыражай.Қос-қостан тауып..
©  Жамбыл Жабаев
Жол үстінде
Ақмырзаның баласы,Ежелден едік сырдесте.Атым арық, қарашы,Амалым жоқ мінбеске.Жол үстінде болдырып,Ант еткендей жүрмеске.Айдалаға қоңдырыпКетер ме..
©  Жамбыл Жабаев
Шәбденге
Уа, шаһибаз, хан Шәбден!Атым арып кедді әбден.Тоным тозып жүдедім,Орын бермей жан төрден.Ақ ордаңа енейін,Аман-сәлем берейін.Аз дамылдап алайын,Өзіме..
©  Жамбыл Жабаев
Толғау
IЖас отызға келгенде,Даланың түрі өзгерді,Өзгергенін көз көрді.Күл-талқан боп төрт қазы,Болыстарға сөз берді.Аранын ашты бай, манап,Үдете түсті..
©  Жамбыл Жабаев
Сарыбайға
Сареке, саллым бір сөз сыныңызға,»Сіздің сын таразы ғой сырымызға.Қолыма домбыра алып, талап қылдым,Бересіз қандай бата ұлыңызға?Жаманның..
©  Жамбыл Жабаев
Ағайын - туған есен бол
Ел едің құт дарыған Есім - Малай,Қыдырып қызығыңды көрдім талай.Арқаңда үрлеп ішіп, шайқап төктім,Қайтқалы бет түзедім елге қарай.Кең біткен..
©  Жамбыл Жабаев
Тоқтағұлға
Келдің бе, ақиығым, алыс жерден,Өтіпсің самғап ұшып асқар белден.«Алмас пышақ қап түбінде жатпас» деген,Хан-төре айналмай ма сендей..
©  Жамбыл Жабаев
Патша әмірі тарылды
Қызығыңды көп көрдім,Қарабастау, Құлансаз*.Күндерімді өткердім,Сенде жүріп ұзақ жаз.Көкорайға жайылғанСекілді едік үйрек, қаз.Ештеңе жоқ..
©  Жамбыл Жабаев
Сүйінбайға
Сүйеке, сүйенішім, өнерпазым,Әйгілі ақылгөйі желді сөздің.Әкежан, сен де тіле, бата берсін,Балаңа өлең қонып, атақ ерсін!Батаңды маған бер..
©  Жамбыл Жабаев
Тілеміске
Ей, Тілеміс, Тілеміс!Тілің мірдің оғындай.Тиіп кетсе, күйдіргенСексеуілдің шоғындай.Қарсы келген жау болса,Құтылмайды соғылмай,Құр сүлдесі..
©  Жамбыл Жабаев
Жаныс ақынға
Менің пірім - Сүйінбай,Сөз сөйлемен сыйынбай!Сырлы, сұлу сөздеріМаған тартқан сыйындай!Сүйінбай деп сөйлесем,Сөз келеді бұрқырапҚара дауыл..
©  Жамбыл Жабаев
Қалиға
Ей, Ордабайұлы Қалиым!Үстіңде тұр ақ үйің,Қасыңда тұр қара үйің.Атағыңды білемін,Сыртыңнан-ақ таниым.Атан сұрап, ат сұрап,Деп келгем жоқ..
©  Жамбыл Жабаев
Жаратылыс сыры
Асқар тау ғаріп емес пе,Айдынды көлі болмаса.Ер жігіт ғаріп емес пе,Белгілі елі болмаса,Ел де ғаріп емес пе,Белгілі жерге қонбаса.Ағаш ғаріп емес..
©  Жамбыл Жабаев
Шағым
Шып-шып етіп молданыңҚолындағы тобылғы,Қозғалтпайды жон жағым,Талай дүре соғылды.Торсылдатып танадай,Жыртар болды тонымды.Тілің ащы бала деп,Қайнатты..
©  Жамбыл Жабаев
Сәт сайланарда
Лашын құстай таранып,Сыртың сұлу көрінген.Неңді медеу саналық,Жел еседі жеріңнен.Қайымады түйелер,Қысырады биелер.Қыста қырсыз, жұт болдың,Елге..
©  Жамбыл Жабаев
Сараң бай мен жомарт кедей
Малы көп бай жылайды қар жауғанда,Бәрін тастар ниеті малға ауғанда.Жерден алтын тапқандай кедейлер жүр,Әйелі шелек толы сүт сауғанға.Малы көп бай..
©  Жамбыл Жабаев