Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Тынық Донның ұлдарына
Қарасам ауыл, қырға даЖігіт боп өскен ұл бала,Орыс, қазақ тумалас,Жортса әзір жорғада.Бұрынғы бір өткен кез,Жасаған бізді ала көз.Шекпен, шен ап..
© Жамбыл Жабаев
Чапай
Еділ, Жайық үстінде,Торлаған қара бұлттыСерпу үшін күшінеТүсіп Чапай жорытты.Патшаның торын қырқуға,Жандаралды құртуға,Халық үшін жан қыйып,Түсті..
© Жамбыл Жабаев
Өмір жыры
Өшпейді халық жыры, қартаймайды,Өшед деп оны ешкім де айталмайды,Халықтың жүрегінің түкпіріненТөгілген күй - шын жорға, тайпалмайды.Алтындай ел..
© Жамбыл Жабаев
Кавказға сәлем
(ССРО жазушылар одағының Тбиласиде Шота Руставелидің 750 жылдығына арналған пленумінде айтқан өлеңі)Ақсақал Жамбыл келед жанаттанып,Қиялы қияға өрлеп..
© Жамбыл Жабаев
Ақынға
Қара күндер қартайтты,Қартаймайтын қаламдыҚара бақыр мыс еттіКүннен жарық адамды.Сондай күнді жоғалтарМен аңсадым заманды,Аңсағаным алдымдаКөрдім ұлы..
© Жамбыл Жабаев
Кавказға
Аңсағам көңілім серіле,Бүгілген белім керіле,Сапар шегіп жол тарттықСүйікті Кавказ еліне.Сағынып самғап келемінСталин туған жеріне.Ағайыным..
© Жамбыл Жабаев
12-декабрь
Күнінде ұлы тойдың бойды кернеп,Лапырып арнасында шабыт өрлеп,Толқындай бұлтты сөгіп көзге ілікпей,Бұлқынып асау қиял құлаш сермеп.Жорғалап желмаядай..
© Жамбыл Жабаев
Шынықтырды болаттай
Ал, Жамбылың сөйлесін,Домбырасын қолына ап,Безенте қақсын пернесін,Аршындап құлаш сермесін,Тізілтсін бір термесін!Өңіме шырай енгізді,Сталиндей ұлы..
© Жамбыл Жабаев
Бір жыл
Бір жыл бұрын көсемім,Бейне тасқан дария,Ой өзенін ағытыпСөйлегенде жария —Тыңдағанбыз миллион жұрт,Басы боп мендей қария.Алтын заңды Сталин,Жайған..
© Жамбыл Жабаев
Халық туысқандығы
Тыңдаушым, келіп маған сендер сынды,Жырла — деп, сұрадыңдар өткен күнді.Өткенде домбырамды күйлеп едім,Қозғады ол — үн орнына қайғы..
© Жамбыл Жабаев
XX жылдық тойда
Сөйлей бер, ақ домбырам дүрілдеген,Шарықтап күй төгілді бүгін менен.Бас қосқан қуанышты мерекедеГүл жайнап, әсерлене күлімдеген.Шын өмір басталады..
© Жамбыл Жабаев
Москва туралы жыр
Жүрегім жыршы домбыра —Бахытты қартың Жамбыл, мен!Естиді Отан даусымды,Бөгелме, Жамбыл, сөйлеуден!Оралдан асып, даладан,Еділден асып..
© Жамбыл Жабаев
Ұлы көш
Кавказ бен Алтай, Алатау,Асқар, асу белімсің,Шығысым — қиыр зор тайга,Құрсанған болат темірсің.Батысым — байтақ Украин,Гүлденген бақша..
© Жамбыл Жабаев
Ұсынамын
Дегенде Ұлы Совет, жыр ұсындым,Жыр емес, — жарқыраған нұр ұсындым,Халқымның қан таратқан жүрегіндей,Ардақты Сталиндей ұл ұсындым.Ұлымның..
© Жамбыл Жабаев
Сталинді сайлаймын
Жүрекке құйылған нұр Сталиннен.Жыр болып төгіледі қызыл тілден,Сондықтан, ұлы Сталин алады орын,Бір емес менен шыққан бар өлеңнен.Өмірдің қайнар..
© Жамбыл Жабаев
Амангелді тойына
Өлеңді айт дегенде ағылтқанмын,Жүйріктей домбырамды сабылтқанмын.Ел сүйген, еңіреп туған ерді мақтап,Тынысын дұшпанымның тарылтқанмын.Ойлансам сөзім..
© Жамбыл Жабаев
Өлгенің жоқ, сен тірі
Дағыстанның бұлбұлы,Жайнаған жырдың жұлдызы,Стальский ақынның —Есіттім міне елімін.Олай болса төгіл жыр,Домбырадан ағыл жыр,Досым үшін қозғамай..
© Жамбыл Жабаев
Сталин ұрпақтары
Ұрпақтарым алдында,Ұсап жазғы шалғынға,Мойындамай шалдықты,Жасарған Жамбыл шағында,Сайрайды, талай сайраған.Өмірім балдай, балдырған,Құмарымды..
© Жамбыл Жабаев
Испандық туысқандарға
Кең даласы қазақтыңҚұлпырады гүл жайнап,Өзбекстан бір елімГүлстандай — алма бақ.Тәжікстан түлегенЖелі жібек — күн шуақ.Қайта туған..
© Жамбыл Жабаев
Қызыл әскерге
Құрыш күш, жарқылдаған болат семсерҚұралған ауыр күнде қызыләскер,Жатқанда күн менен түн арпалысып.Бастаған сені Ленин, Сталин ер.Ардақты атың шыққан..
© Жамбыл Жабаев
Қытайға
Біздің көрші ҚытайғаЖапон тағы ұрынды,Қан іздеген, аш қасқыр -Керетін емес тынымды,Манжурды басып алған да,Қытайға бәле салғанда,Көріп ек сонда-ақ..
© Жамбыл Жабаев
Бесік жыры
Ұйықтасын деп бөбегін,Домбыраның қос шегінЖамбыл бабаң қағады,Қаққан сайын өлеңіБұлақтайын ағады.Қағады Жамбыл қос шегінӨсуің үшін өсуің.Ұйықтасын..
© Жамбыл Жабаев
Балаларға
Балалар, аманбысың шырақтарым,Майысып көлге біткен құрақтарым!Жүрмесем есендесіп тұра алмаймын,Ішінен асып кетсе бір аптаның.Қонаққа келді міне..
© Жамбыл Жабаев
Қымыз
Үйірілген қышқыл, тәтті сары қымыз,Ауруға — ем, сауға — қуат, дәрі қымыз,Ыстықта ұрттар сусын таппағанда,Ерте-кеш байлар ішкен кәрі..
© Жамбыл Жабаев
Жаз жыры
Атымды ертте, балалар,Күлімдеп міне жаз келді.Түйе боздап, қой қоздап,Тізіліп қатар қаз келді.Жастардың жүзі жайраңдап,Кең өмірде сайрандап,Махаббат..
© Жамбыл Жабаев