meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Балама хат
Хатыңды, ботам, оқыдым,Халіңді білдім сапардан.Қуанып саған отырмынГвардеец атанған.Сұраншы, Саурық секілдіБолыпсың, балам, қаһарман:Қайтармай жаудан..
©  Жамбыл Жабаев
Алынбас қамал
Тыныштық күнде сөйлесемТөгілген тілден шекер-бал.Хатерлі күнде тебренсем,Сөзімде менің қаһар бар.Түндерде тыныш жата алман,Құлағым түріп..
©  Жамбыл Жабаев
Отан әмірі
Тұнжыраған күн туды,Жау қолқаға ұмтылды;Топыраққа теңемекАта мекен жұртыңды.Аянатын не қалды?Аяулыны жау алды!Жеріміздің сәулетіКавказға да..
©  Жамбыл Жабаев
Аттандыру
Атаңнан бата ал, балам,Алшайып атқа мін, балам.Ақ сақалым желбірепАртыңнан қарап мен қалам.Құлағыңда құлыным,Дауысым жүрсін жырлаған:Алғадайым арлы..
©  Жамбыл Жабаев
Темір тұлпар мінген қыз
Қараймын да — қараймынҚай-қайдағы өмірге:Еске түсер талай күнӨткен менің елімде —Ел басына күн тусаЕр аттанған өлімге;Көк найзасын қолға..
©  Жамбыл Жабаев
Жаз тілі
Дидары жаздың жарқырап,Жадырап күлді тағы жер:Жасанған жасыл жау-жарақ,Жайнады жазша жауынгер.Трактор елде аршындап,Бұзылды тыңдар, не бір..
©  Жамбыл Жабаев
Сыйлық
Туған елім, сөз тыңда!Саған айтар сөзім бар.Атақ беріп Жамбылға«Ардақты, ерке—дедің,—шал»,Ал сөйлейін алдыңда,Сөз беріп тіл..
©  Жамбыл Жабаев
Майданға хат
Хаттарыңды алдым, балалар,Қарадым қанша үңіліп,Қаһарман іске барабар,Қайраттар қаулап тұр күліп.Жауынгер балам, Дүйсекей,Командир балам..
©  Жамбыл Жабаев
Кеңес жауынгерлеріне
Ызғарлы қыстың желінен,Ауыздан шыққан лебімменЖырымды күйлі пернеденНемерем, балам, шөберемТағы да бір тыңдасын.Ерлеріне майданныңТүйінін шешіп..
©  Жамбыл Жабаев
Қалжың
Егіншінің атындайБайлап арпа, сұлысын;Мұнша бағып баптаудыЖақтырмайды тым ішім...Қазылырақ тартқанғаҚысылыңқы тынысым.Ақпан менен қаңтардаСоғым..
©  Жамбыл Жабаев
Кеңес гвардеецтеріне
Тіл ұшында бір сөз бар,Жалындана жайнаған,Құлаққа сол сөз тигенде,Серпіліп бүкіл денеңде,Қанық да қызып қайнаған;Жарың да қызық сайрағанСол сөз жетсе..
©  Жамбыл Жабаев
Аттан, батыр ұрпағым
Екі он екі жыл өтті,Жердің жүзін тебрентті;Мұндай жылдар болмағанЖаудырған жанға нәубетті.Жер жүзіне еркіндік,Сәулесін сеуіп көркемдік,Октябрьдің..
©  Жамбыл Жабаев
Москваға
Москва, — жүрек тербеген,Ойды, мыйды билеген,Кремльдің сарайынБір емес талай көрген ем,Сол сарайға сан рет,Тәжім етіп енген ем.Жаздың келіп..
©  Жамбыл Жабаев
Өлім мен өмір белдесті
Аз сөйлеп, көпті болжаған,Арыдан терең ойлаған,Сталин данам, қарағым!Сөзіңді естіп сөйлеген,Жүрегін түгел тербеген,Кәрі мен жастың..
©  Жамбыл Жабаев
Ата жаумен айқастық
ІАсқар таудай елімеБайтақ жатқан жерімеШапты фашист дегенде:Ашуменен араласҚыр да келді көмейге,Қаһар қаулап денемде!Көз жібердім мен де елге:Сонда..
©  Жамбыл Жабаев
Көктем менен май даңқы
Көрдім тағы көктемді,Жылы жүзді жетті жаз.Жаңа үйімнің төрінеШұғла шашып, жеріме —Көктің нұрын төкті жаз.Далама жастар дән егіп,Дән еккен дала..
©  Жамбыл Жабаев
Барлыбайға
Қазақта көптен жүрген мен бір тауық,Шырағым, емдеймісің емін тауып.Қаттырақ жауырынымнан қыса түссе,Жүрекке болмас па екен үлкен хауіп?Емдетпей..
©  Жамбыл Жабаев
Әлемде бір жұлдыз бар
Мен шеккелі қай заманӨмірдің ұзақ сапарын...Не көрмеген көне көз,Ағарғанша сақалым.Қилы-қилы жол тартып,Үміт алда мұнартып,Демеу болған..
©  Жамбыл Жабаев
Шәкірт балаларға
Балдыраған балғын балалар,Мойнына қызыл байлаған»Майысып сұлу мәуесіТүрлерің гүлдей жайнаған.Мектеп боп ынтық — әуесі,Жасынан білім..
©  Жамбыл Жабаев
Абайдың суреті
Мынау тұрған Абайдың суреті ме? —Өлең — сөздің ұқсаған құдретіне,Ақыл, қайрат, білімді тең ұстаған,Қарсы келер Абайдың кім бетіне!Ақын..
©  Жамбыл Жабаев
Тауда
Мен бір шал тоқсан жасты құрдас еткен,Тайғанап жүре алмаймын қия беттен.Ел кезбей атқа мінбей, араламай,Жатамын үйде тыныш сол себептен.Бұл кезде..
©  Жамбыл Жабаев
Тәжібайға
Жасымнан атым аян Жамбыл едім,Сүрінбес қара сөзге даңғыл едім.Сөйлесем сары түнге шалдықпайтын,Қақырап қайран даусым қалды менің.Шалқыған аспан-көкке..
©  Жамбыл Жабаев
Асау үйреткен жігіттерге
Асау тайға мінушек,Ауыл кезіп жүрушек,Аттанушек «бозбала»,Атағымыз сол ғана...Неге екенін кім білсін?Жүруші едік жұмыс жоқ,Құр әйтеуір..
©  Жамбыл Жабаев
Күні туған елім
Домбыра алып, ел кезіп,Тұманды күнде мен безіп,Кешегі жүрген шағымда:Күннің батқан жағында, —Секілді менің руымӨмірдің көрген құйынын..
©  Жамбыл Жабаев
Жанғұттымен әңгіме
— Қалай, күйлі-қуаттысыз ба? — дейді алыстан іздеп келген Жанғұтты деген шал.— Жаман емес-ау, — дейді Жамбыл. Дегенмен:Көп..
©  Жамбыл Жабаев