meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Сүлеймен мен Байғыз
Менен соңғы патша болғандар мұнан ғибрат алсын! Біреудің көзге көрінісі құмырсқадай болса да, тауып айтқан сөзіне құлақ салып тұра қалсын!- деп..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Жүсіпбек Аймауытұлына
(БІРІНШІ ХАТ)Мен "мимнан" бір сәлем хат "жым" інімеШырағым, ант амансыз, нан тіліме.Отырмын бұ жалғаннан үзіп күдер,Жеткен соң жер таянған..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Сыздық Мешімбайұлына
(БІРІНШІ ӨЛЕҢ)Шешмадай өлең түбін күнде қаздым,Жете алмай тұщы көзге, жүдеп, аздым.Елі-Алтай, аты-Сыздық тәржіменге,Намына махаббаттан бір сөз..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Қамаралдин хазірет
Бисмилла ал-рахман рахим дейін,Құдайға хамыд айтайын мұнан кейін.Бастан жақты айырар заман болды,Қызыл тілім, сөйлеп қал, оған шейін.Құйылар бір күн..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Хұсайын Боштайұлы
Айтамын әңгіме үшін аз ғана сөз,Сөйлеуден тіл қалады, жұмылса көз.Денеден демі біткен уақытында,Ұр адам киіп жатқан үш қари бөз.Алланың-атқан..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Жарапазан текст қазақша
Айтамын жарамазан ойлай-ойлай,Қарынбай кеткен екен малға тоймай.Отыз күн оразаға бір мал соймай,Барады әлі кетіп бойлай-бойлай.Айтқанда жарамазан..
Мұса Шорманұлы
Бисмиллә сөздің басында,Бір мехнат кештім жасымда,Опасыз дүние осы екен, иманы болсын қасында.Сапар қылды дүниеден - алпыс алты жасында.Арманда болды..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Нағыз дос
Не жетеді нағыз досқа, асылға,Қуансаң да, қайғырсаң да қасында.Қиналады — сен қиналсаң болғаны,Ұйықтамасаң — ұйықтамайды ол дағы. 
©  Уильям Шекспир
Құл Қожа-Ахмет
Айтылған сөз, уәденің байламы жоқ,Өтірікке шындықтың қайраны жоқ,Шындық айттым осылай шырқыраған,Құл Қожа-Ахмет сөзінің жалғаны жоқ. 
©  Қожа Ахмет Яссауи
Бұл не деген заман?
Халықтан мейірім кетті,Момынға телі-тентек тақымы өтті,Талтүсте талапайда ақым кетті,Бұл не деген заман болды, достар?! 
©  Қожа Ахмет Яссауи
Заман
Үлкен-кіші адамнан иба кетті,Қыз-бозбала жастардан әдеп кетті,Мінез-құлық бұзатын әдет жетті,Бұл не деген заман болды, достар?! 
©  Қожа Ахмет Яссауи
Кім қымбат?
Алтын ұяң – Отан қымбат,Құт-берекең атаң қымбат.Аймалайтын анаң қымбат.Мейірімді апаң қымбат.Асқар тауың әкең қымбат.Туып-өскен елің қымбат.Ұят..
©  Қазыбек би Келдібекұлы
Жақын
Адал болса – досың жақын,Еркелейтін немерең жақын,Өз ұрпағын шөберең жақын,Туып өскен – елің жақын. 
©  Қазыбек би Келдібекұлы
Қымбат
Құт берекең - атаң қымбат,Аймалайтын анаң қымбат.Мейірімді апаң қымбат.Асқар тауың - әкең қымбат. 
©  Қазыбек би Келдібекұлы
Исабек Ишан
Бісмілла, сөз бастайын асыл тектен,Түскендей асыл еді-ау аспан көктен!Керуендей бұ дүниеге аз күн қонып,Паниден жақсы, жаман, - бәрі де өткен.Бір..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Қажымұқан
Орта жүз: Арғын, Қыпшақ, Қоңырат, Найман,Дүниенің төрт бұрышына құлаш жайған.Арғынның түп атасы-ақын Құтан,Деушіге: "Болған ақын Мәшһүр..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Мәшһүр Жүсіптің Мәдиге сәлемі
Аман cay жатырмысың, Мәди батыр,Тұтқын боп бұл түрмеде әркім жатыр...Жуымас аққа пәле деген сөз бар,Қалас боп құтыларсың бір күн ақыр...Жаңбырдай..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Абақтыдағы Ишанға
Асалаумағалейкум, дұғагөйім,Өтініп хат жазайын мұнан кейін.Бармадық көңіл сұрай, ұяттымыз,Қағазбен дұғаңыздан мен тілейін.Баруға мен осынша ой..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Қажыларға
Жадыраса ғаріп көңілің жаздай болған,Айырылған көп тобынан аздай болған.Біздерден осы күнде не сұрайсыз,Айырылған ел-жұртынан қаздай..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Ізбас қажы
Мен өзім үйден шығып Далба бардым,Ізбасқа жолықпақты ойыма алдым.Қажы алхырмен жүзін көріп,Суынан зәмзәм Шәріп ішіп қандым.Далбаға бара қалдым қадам..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Тайкелтір би
Сөйлей бер, қызыл тілім, аманында,Тыңдауға болар жақсы, жаманың да!Қазақ та аз күн қызық көріп едіЕдіге, Шоң, Торыайғыр заманында.Секербай, өтіп..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Өтеміс абыз
Күлікте: Жаңабатыр, Жанақ болды,Өтеміс әулиелік алған жолды.Өлгенде, моласының ортасынанҮстіне екі қайың белгі тұрды.Мінезі тірісінде қызық..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Ханымбике
Дүниеде қарап тұрсаң мақұл бар ма,Көрінер бәрі де ерсі ақындарға.Мәз болған байы: "Ку бас" - атанғанғаЖазамын әдебиет қатындарға.Алартып қарауменен..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Малсыз дала
Кең дала, қалдың адыра көркің кетіп,Жұрт қалып мал жаюдан өрістетіп.Әр сайда қора менен мола қапты,Иесіз тау, елсіз қыстау, - барсаң жетіп.Қой ..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Жаман пейіл
Бұл қарын бір күн тоймақ, бір күн ашпақ,Күнде тойып отырса, тым-ақ жақсы-ақ.Бұрыннан келе жатқан жаман әдет, -Қарны ашқан қаралы үйге қарай қашпақ.Не..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы