meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Аңқау адам туралы
Иеci білер сырын мінген аттың,Көз жетпес қулығына адамзаттың.Іш пысып еріккенде күлмек үшін,Айтайын әңгімесін аңқау сарттың.Ертемен сарт үйінен шықты..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Сарыарқаның кімдікі екендігі қазақтың осы күнгі әңгімесі
1Сөз шықты біздің қазақ баласынаПетербург келіңіз деп қаласына.Кеңшілік ойлай берсең келе жатыр,Сахараның көшіп жүрген даласына.Жақсылар өнер болса..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Партия хақында
Сөзіне (жүзіне) ақ қағаздың тартып қалам,Сөйлеген хихаясын барша ғалам.Болса да аспан - қағаз, дария - сия,Болмайды сөз аяғы түгел тамам!Көшпелі..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Баяннама
1Бұ сөзім алты алашқа таныс болсын,Азамат ермін десе, намыс болсын!Құдайым насріт берсе, дұшпан оңай,Көптігі тұнадағы (қопадағы) қамыс болсын!Аруақты..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Сәлем хат
Ғизатлұ, уа құрметлі, Арғынғазы,Жігіттің үйде жатпас өнерпазы.Жолында ғылым, білім өтсін өмір,Алданбай бос жұмыспен қысы-жазы.Жолына кеттің түсіп..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Тірлікте көп жасағандықтан, көрген бір тамашамыз
Қыран құс - көңіл ашар - жүйрік тазы,Жігітті мұңайтады малдың азы.Әркім-ақ жамандыққа көңіл берді,Тыятын болмаған соң мүфти қазы.Сөзі бар замананың..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Мұқыш Жұпарұлы
Алашқа күйінішті болған қаза,Айырылып манатынан асыл таза.Қайғылы, қам көңілді, жолдастардыңӨлеңмен көңілін аулап, салған аза!Сарғайтты мынау қаза..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Мәшһүр-Жүсіптің Мұса Шормановты оның келіні атынан жоқтауы
Бісмілла - сөздің басындаКөрдім бір қасірет жасымда!Опасыз дүние, а, дариға,Жан атам өтті, жаранлар,Иманы жолдас қасыңда!Сапар да қылды дүниеденАлпыс..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Миркамалалдин ишанға
Пірлерден зат едіңіз тиген назар,Тамаша жүрген жерің болған базар.Қасиет кәріптіктен (ғарібліктен) пайыз тауып,Тәбиб болдың дауасыз дертті..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Жантемір қажы
Айтпаймын мен бұл сөзді тіпті тектен,Келеді бір жел гулеп аспан көктен.Ішіме сақтауыма сөз сыймайды,Жүйрік боп озғаннан соң Сүйіндіктен.Ақынның сөз..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Нүсіпхан
Бастайын: "Бисмилла!" — деп, сөздің басын,Бір Алла әр пендесін өзі оңдасын!Жамиғат, құлақ салып тыңдасаңыз,Айтайын Нүсіпханның бір..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Шонтыбай қажы
Ассалаумағалейкум, ай, Қажеке!Медине, құтты болсын, бардың Мекке,Қыл-көпір ол, сираттан өткендей боп,Сау кайтып есен-аман келдің жеке.Қажылар опат..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Ықылас сүресі
Құдайға шексіз шүкір, сана сансызӨлім хақ, ол келеді бір күн аңсыз.Алланың бірлігіне тәсбих айтарЖаралған күллі ғалам жанды-жансыз.Баршасы зікір етер..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Сүлеймен мен Ібіліс
Құдайдың құлшылығы бізге парыз,Жалғанда құтылмасақ болар қарыз.Пайғамбар тақ Сүлеймен бір күндердеАллаға бір сөз айтып қылды арыз:- Жын-пері..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Төрттағандар
Біреу - өлі, біреу - тірі: "Ал" мен "Бердің",Мал қашты уысынан һәмматлы ердің."Шықбермес Шығайбайға" тұрақтады,О дағы біліп : "ал"-ды берген..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Көрінбес
Көрінбес өз көзіңе, тіпті өз бойыңа:"Өзімді-өзім білемін!"- деуді қоюыңа."Өзімді-өзім білемін!"- деп ойласаң,Адасқан айдалаға бүл бір диуана.Көк пен..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Мешіт зары
Бір мың тоғыз жүз және он үште жыл,Жылдың атын биылғы сиыр деп біл.Он төрті апрельдің сөйлеген сөзМешіт пен медреседен бір шыққан тіл.Қорлықта..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Өнерпаз
Өнерпаз қара жерге салар қайық,Жаһаннан алар тағылым, қанат жайып.Әр жердің тамашасын көзбен көріп,Жастықта сайран етер болып ғайып.Тұрғанда бойда..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Бұлақ көзі
Шығады: "асыл - тастан, өнер - жастан",Тәрбие тәуір болса әуел бастан.Мысалы ғылым таппақ сол секілді:Бұлақтың бітіп жатқан көзін ашқан.Жігітке..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Дауасыз дерт
Ағайын барды күндеп көре алмайды,Жоқ болса, жомарттық қып бере алмайды.Кәнеки, бермегенің сол емес пе,Білмеген-білген тілін неге алмайды?Екі көз..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Мұсылманның сипаты
Өтінейін, достарым,Хош тыңдаңыз - бисмилла!Мұсылман кім, кәпір кім,Айырушы(айрғұшы)- бисмилла!Бұ дүниені жаратқан,Мағрып, Мышрық түзеткен.Қатре судан..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Ғибрат өлең
Бірінші сөзДүние малын тамам ғып,Қарын көзі тойған жоқ-ты,"Сонда пенде- ойлады (айлады) Мұса,- Құлағына алған жоқ-ты!"Адамзаттың бәрін алып,Қара жер..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Дүниеге жарасады күн менен ай
Дүниеге жарасады күн менен ай,Бұл заман да тұра бермес бұрынғыдай.Мысалы бұл дүниені мен айтайын,Теңелер бір заманда кедей мен бай.Өзгеріп одан кейін..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Өлім алдындағы хал
Қаламды, жазайын деп, алдым қолға,Қатесі болса сөздің, Құдайым оңда!Азырақ адам халін мен сөйлейін,Жамағат, шала тыңдап, ғапіл қалма!'Адамнан жан..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы
Ғалының тағылымы
Азырақ мен сөйлейін Ғалы ерден,Бата алған пайғамбардан-абзал шерденБір күні серуенге шығып жүріп,Сайран ғып дүниенің көбін көрген.Сол беттен тағы..
©  Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы