Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Жігіттер бар...
Махамбет ата жігіттіктің нышанысың сіз бізге,
Біз , жігіттер, шалыс басып кетіп жатырқ кей -кейде.
Еліктейміз көрсеқызар қызбалққа салынып,
Сол..
© Баймағамбетова Жәудір
Біз , жігіттер, шалыс басып кетіп жатырқ кей -кейде.
Еліктейміз көрсеқызар қызбалққа салынып,
Сол..
Махамбетке арнау
Елін, жерін құрмет тұтқан батырым,
Халқы үшін жанын берген асылым.
Арыстан мінез, Махамбет атам айбынды,
Азаттық үшін үзе білген..
© Баймағамбетова Жәудір
Халқы үшін жанын берген асылым.
Арыстан мінез, Махамбет атам айбынды,
Азаттық үшін үзе білген..
Күн!
Жаңа шыққан күннұрыБастауы жаңа белестің,Ойландымда қаламыммен кеңестім.Аділдікті жақтау үшін жаралдым,Ақыл менен жүрек ойы теңессін.Көзді шаққан..
© Есхат Тәлетұлы
Үнсіз кездесу
Жүгіріп келем автобусқа тағыда,Жаздың аппақ ысып атқан таңында.Кенет көзім жалт ете қалды абайсыз,Бір қыз тұр екен аялдаманың жанында.Көрдім анық..
© Есхат Тәлетұлы
Біз...
БізТуымызды мақтан етеміз.Ардақтап мәңгі сақтап өтеміз.Қазақтың туы асқақ болсын деп,Ұран етеміз жаттап өтеміз.БізТу үшін барын беретін елміз,Тек бір..
© Есхат Тәлетұлы
Сағын мені...
Сағын меніЖыл құстары келгенде,Гүл өскенде тауларғада белдерге.Жердің жүзі көктегенде жаңадан,Сағын мені қысты көктем жеңгенде.Сағын меніҚызғалдақтар..
© Есхат Тәлетұлы
Бір адам сүйсе болғаны…
Өмірдің қиын болжамы,Бәріне айқын ол жағы.Не де болса әйтеуір,Көңілді болсам болғаны.
Уақытм байлық ол дағы,Бақыттан жолым олжалы.Артықша тұрмыс не..
© Есхат Тәлетұлы
Уақытм байлық ол дағы,Бақыттан жолым олжалы.Артықша тұрмыс не..
Неменем едің?!
Сен меніңКүнім бе әлде түнімбе едің.Жайқалып тұрған әлде гүлімбе едің.Немесе жай бір елес сәулесіңбе,Әйтеуір жақындасам білінбедің.Елестеп қайта..
© Есхат Тәлетұлы
Махаббатқа…!
Доғар енді жетеді ойнағаның,Аз емесқой мазақтап тойлағаның.Біреулерді мұңайтып тұм жыратып,Ал береудің үмітін жоймағаның.Тас жүрекқып біреуді..
© Есхат Тәлетұлы
АТАМЕКЕН
Сенен туған қыршының
елеңдепті сағымға,
жүрегінің дүрсілін
жаңа сезген шағында.
Әлде неге бекіпті
тартып міне ат жалын.
Боз..
© Алмас Ахметбекұлы
Сенен туған қыршының
елеңдепті сағымға,
жүрегінің дүрсілін
жаңа сезген шағында.
Әлде неге бекіпті
тартып міне ат жалын.
Боз..
БІЗ КІМБІЗ?!
Ағайын, «кімсің »деме,
оралманбыз.
Үйірінен адасқан тай секілді
бір ақмылтық боранда жоғалғанбыз.
Көкірегі тіреліп көк..
© Алмас Ахметбекұлы
оралманбыз.
Үйірінен адасқан тай секілді
бір ақмылтық боранда жоғалғанбыз.
Көкірегі тіреліп көк..
Көк тудың желбірегені
Көк тудың желбірегені -Қазақтың асқақ беделі.Махаббат, қайрат екеулеп,Шымырлатқаны денені.Көк тудың желбірегені -Жаныма қуат береді.Таласқа түссе жан..
© Алмас Ахметбекұлы
Исатайдың аңдасы Махамбет жыраудың сөзі
(Қазіргі қазақ әліпбиіне түсірілген көшірмесі)Ереулі атқа ер салмай,Егеулі найза қолға алмай,Еңку-еңку жер шалмай,Қоңыр салқын төске алмай,Құбыланы..
© Махамбет Өтемісұлы
Жалп-жалп еткен жапалақ
(Қазіргі қазақ әліпбиіне түсірілген көшірмесі)* * *Жалп-жалп еткен жапалақ,Жазы да кімге жолдас болмаған.Жағы түкті айуан,Мұңлантып кімді жаяу..
© Махамбет Өтемісұлы
Аймәдет ер Доспамбет ағаның оқ тигенде айтқаны
(Орынбор басылымының XVI тарауынан қазіргі қазақ әліпбиіне түсірілген көшірмесі)Арғымаққа оқ тиді,Қыл майқанның түбінен.Аймәдетке оқ тиді,Отыз екі..
© Махамбет Өтемісұлы
Асқар, асқар, асқар тау
(Қазіргі қазақ әліпбиіне түсірілген көшірмесі)* * *Асқар, асқар, асқар тау,Асқар таудың ақсұңқар,Ылдидың аңын шалар ма?Асқар таудың басына,Ақсұңқар..
© Махамбет Өтемісұлы
Мұрат ақынның замананың түріне шағарғаны
(Қазан басылымынан, 1908 жыл, 16-бетте.)Бірсіндеп садақ асынған,Біріндеп жауды қашырған.Қорамсаққа қол салған,Қозы жауырын оқ алған,Атқан оғы..
© Махамбет Өтемісұлы
Махамбет батырдың Шернияз шешенге айтқан жұмбағы
Махамбет батыр Шернияз шешенге қонақ болады. Аттандырып жатып, Шернияз Махамбетке бір ауыз сөз айтады. Сонда Махамбет те Шерниязға жұмбақ өлең..
© Махамбет Өтемісұлы
Қылыштай қиғыр алмас ем
Қылыштай қиғыр алмас ем,Шарға шауып мұқалдым.Суаруы қанық көк сүңгі ем,Сұғуын таппай тот алдым.Жал аулы найза майрылып,Жау тауымды шаққанын,Дұшпан..
© Махамбет Өтемісұлы
Желден де желгір ақбөкен
Желден де желгір ақбөкенОзса да орғып көлденең,Құралайына қарайлап,Оққа ұшпай ма сол үшін?!Ұялы бүркіт күн ұзынҚалықтай самғар шөже үшін.О да бір..
© Махамбет Өтемісұлы
Құлжа қуған текешік
Құлжа қуған текешікҚұлдырайды құты ұшып.Айшықты мүйіз тигенде,Бас ұрмай ма, баз кешіп?!Біздер - дағы, жігіттер,Бірлестірсек білекті,Шын туайттасақ..
© Махамбет Өтемісұлы
Мен Нарыннан кеткенмін
Мен Нарыннан кеткенмін,Нарынды талақ еткенмін.Қуатымның барындаАғыны қатты ЖайықтыТіземмен бұзып өткенмін.Жаныма айла болар деп,Назарды тастап..
© Махамбет Өтемісұлы
Махамбеттің Ордадан кетерде ханға айтқаны
Он екі төбет, шұнақ хан,Шабатының ел екен,Күндейтінің мен екем.Хан ұлына қас болу,Қара ұлына бас болу —Мендей ерге жөн екен!
© Махамбет Өтемісұлы
Қарағай шаптым шандоздап
Қарағай шаптым шандоздап,Хан қарасын жоямын деп,Жолбарысша жорыттым,Етіне құлан тоямын деп...Қыран құстың баласыҰшса, келмес ұяға.Асыл ердің..
© Махамбет Өтемісұлы
Адыра қалған Нарынның
Адыра қалған НарынныңТеңіз деген суы бар.Жағасына жағалай біткенҚамыс деген нуы бар.Еңіреген ерлердіңЖібектен желбіретіп ұстар туы бар.Хан ұлымен..
© Махамбет Өтемісұлы