Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Ақсақ киік
Арқаның Бетпақ деген даласы бар,Бетпақ - шөл, ойлы-қырлы панасы бар.Сол шөлде ел жоқ, күн жоқ өсіп-өнгенЖәндіктің киік деген баласы бар.Бетпақта..
© Сәкен Сейфуллин
Орман
Орман міні,Мұның да үніКейде жұмсақ, кейде шу.Кейде тынық,Кейде сұлық,Кейде дауыл гу де гу.Қалың орман,Ойға толған,Тұнжырайсың иіліп,Еңбек..
© Сәкен Сейфуллин
Күздігүні далада
Сарнайды бүгін жел неге,Жапырақтар сыңсып тулайды?Күңіреніп бүгін көл неге,Соқтығып мұнша тулайды?Күлмеймін бүгін мен неге,Түнерген қабақ..
© Сәкен Сейфуллин
Бурабай
Тағы бір ақбас бура, - емес атан,Жүріпті Көкшетауды қылып Отан.Мұны да "көзі көрген" қартайтады,Тыңдаған әлеуметке алқа-қотан.Тағы екен жанға..
© Сәкен Сейфуллин
Қырда
Күңіреніп қырда отырып көкірек кернеп,Ән салдым домбыра алып ырғап, тербеп.Аузымнан өлеңімді қағып алып,Ызыңдап кетті жаттап асау жел кеп.Асау жел..
© Сәкен Сейфуллин
Тергеген болсаң айтайын
Маржандай тізген жырымдыАйтайын болсаң, тергеген:Домбырадай күйленіп,Ән тасып көкірек кернеген.Махаббат толып жалындай,Лүпілдеп жүрек..
© Сәкен Сейфуллин
Біздің жақта
Шалқыған біздің жақтың көлдері бар,Ағашты биік таулы жерлері бар.Өзен, су, көлдер жайлап, тау қыстайтынМеймандос, берекелі елдері бар.Думанды шалқар..
© Сәкен Сейфуллин
Бежеш-палуан
Жалаңаш, Ыдығойық жердің атыСырғалы Дайын менен көлдің атыШеруші кең Қобдаға асып келіпМонголға судай сіңді балдай батыпЖайлау ғып бір бір ауыл дара..
© Матай Сансызбайұлы
Заман кімдікі
Міна заман кімдікіҚалі бардың заманыҚорасында мың мыңдап малы бардың заманыҚалта ортайса қайтаданТолтыратын құйылыпПенсионер кемпір мен шалы бардың..
© Матай Сансызбайұлы
Көктем келді
Қыстан гөрі көктемгі аспан кеңірекСағымменен тербеледі төңірекҚимасымен қош айтысып жатқандайСора-сора қар жылайды еңірепКүле қарап күн көзіде..
© Матай Сансызбайұлы
Түйе туралы өлең
Ұлығы деп бес түлік малдың киеліҚашаннан қазақ қастерлеп келген түйеніТарихқа аян атомдық мынау ғасырағаКөшпенді халық түйемен жетті тиеліпҚазіргі..
© Матай Сансызбайұлы
Қазақ бала
Күз мезгілі , қыс кетіп , жаз аптағанҚырға шықтым тынығып аз аптағаСонда маған бірінші сәлем бердіКіп-кішкентай , қолы күс қазақ балаҚара борбай..
© Матай Сансызбайұлы
Ұлу жылғы ұлдарға сәлем
Отырсам деп емӨзіңмен ұзақ сырласыпОсыған орай келмей-ақ қойды құрдасымТірліктің қамын тұзағын ілген бір басыңҚайтерсің енді қисынын таппай..
© Матай Сансызбайұлы
Оралшы, көңілдің көктемі
Оралшы, көңілдің көктеміҚош келдің, көгілдір көктемім!Сен келдің, табиғат гүлденді.Алыстап қарт құда, өктем үн,Тал-шыбық бусанып, бүрленді.Кең далам..
© Ақгүл Тұрсынбай
Ай астында жыр оқитын бір қыз бар
Ай астында жыр оқитын бір қыз барАуыл іші.Жаздың түні.Тым ыстық.Дел-сал күйде мүлгіп жатыр айнала.Ел ұйқыда.Талықсыған тыныштық.Кенет, көрші үй..
© Ақгүл Тұрсынбай
Мен үшін өмір деген...
Мен үшін өмір деген...Күндерім жоқ сағынып, езілмеген,Түндерім көп аңсаумен көз ілмеген.Сағындырған, сарғайтып сабылдырған –Осы ма, сезім..
© Ақгүл Тұрсынбай
Күз бен қыз
Күз бен қызҚараша күз...Былтырғыдан бөлектеу, жаңаша күз:Самарқау күн, солғын бақ –Бәрі орнында,Көрінбейді тек қана аласа қыз.Сиқырлы..
© Ақгүл Тұрсынбай
Өлең – өмір
Өлең – өмірАқындық кез-келгенге бұйырмайды,Санаңды сансыз ойлар шиырлайды.Шабыттың шағаласы шалқып жүрсе,Құйылып жүрекке сөз тыйылмайды.Сан..
© Ақгүл Тұрсынбай
Әкешім
Қол бұлғап көрінгенЖеті онның төрінеЖетіпсің ғой, әкешім.Мәз болып марқайып,Жас келіп, қартайыпКетіпсің ғой, әкешім.Еңсеңді түсіре,Таусыла..
© Ақгүл Тұрсынбай
Бала тілек
Жұмыртқаның жарымай уызына,Аузын ашқан ақ үрпек балапандай,Умаждалып тағдырдың уысына,Сезбей жүрмін, от құшақ ана қандай?«Сенің анаң некесіз..
© Ақгүл Тұрсынбай
Мадақ
МадақСөздің басын бисмилламен ашайын,Шабыт-тұлпар мініп, алға басайын.Жаратылыстың ең көркемі, асылы –Пайғамбарға мадақ-өлең..
© Ақгүл Тұрсынбай
Мен бақытты баламын
Мен бақытты баламынМен бақытты баламын,Күнде думан саламын.Қызықтарға тоймаймын,Асыр салып ойнаймын.Мен бақытты баламын,Шамшырақ боп жанамын.Кең..
© Ақгүл Тұрсынбай
Сөзкеміргіш
СөзкеміргішЖанымдағы жақсы деген адам даЖырақ кетсе неге аяң тасиды?Қайтсем екен,керең болып қалам ба?Іштарлығын көріп ішім ашиды.Сырбілдірмес..
© Ақгүл Тұрсынбай
Қайрат Рысқұлбековке арнау
Қайрат Рысқұлбековке арнауЖелтоқсан желі,Ызғарлы лебі, Ағажан, сені тоңдырды-ау.Алқымнан..
© Ақгүл Тұрсынбай
Жігіт сөзі
Жігіт сөзіҚонақтады көңілге тағы да мұң,Тырналады тіміскі ой тыртығымды.Бұрымды қыз, таусыла сағынамынМойыл көзді, найзадай кірпігіңді.Жүрегіме шоқ..
© Ақгүл Тұрсынбай