Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Алты жолдар
1Деп жүрміз ғой қартайдық, киеліміз,Күн бұлттанса сыздайды сүйегіміз.Кейде әреңдеп тұрамыз орнымыздан,Екі аяққа екі қол сүйеуіміз.Әлсіз жүрек ақырын..
© Әбділда Тәжібаев
Жол бойында
Бірінші жырБұл не деген Сарыарқам мол дүние,Қазақ бұған боп келген қалай ие!Теріскейге көктемі кеп қонып жатса,Түстігінде сарғайған шөбі..
© Әбділда Тәжібаев
Мұқтар Жанғалиннің өліміне
Біз текке тумадық құрдас боп ғасырға,Өжет боп өстік біз, айналмай масылға.Уақыттың артқанын аянбай көтердік,Зәрредей іркілмей ілгері басуға.Уақыттың..
© Әбділда Тәжібаев
Зоя
Көбісі осы жиналғандардың баламыз,Бұларға біз де әкеміз бүгін, анамыз.Тірлікте осылар сүйенішіміз, панамыз,Өлсек те осылар жерлеген жерде..
© Әбділда Тәжібаев
З. С. Кедринаға
Тап кеше ғана саналушы едік жасқа біз,Әлі өшкен жоқ қой сондағы біздің басқан із.Шуылдап келдік сыбаға сұрап өмірден,Тап болмасақ та дап-дайын тұрған..
© Әбділда Тәжібаев
Өзбекке
Өзбек, бауырым!Өз қанымсың,Туысқанымсың,Мәрт досымсың,Меһірбанымсың!Ақ тақырға алтын өсірген,Ғажап зәргарымсың,Тауларды қолыңмен көшіргенАлып..
© Әбділда Тәжібаев
Бектенбайға
Жас едің, айналдың - ау қартымызға,Жатыр ғой жылдар талай артымызда.Бір кезде қызу думан жұрт едік біз,Қалмапты – ау бүгін содан жартымыз..
© Әбділда Тәжібаев
Достарға
Ассалаумағалайкум азиялық – достарым африкалық достарым!Өздеріңсің алыстан аңсап тосқаным.Алдарыңда аппақ басымды иемін,Әр біріңді баурыма..
© Әбділда Тәжібаев
Алтын қоңыраулар қағылсын
Кәнеки, достар, қараңдар Қазақстанға,Көріңдер менің бөленген даңққа елімді.Тағы да бізден дауыл мен жауын жеңілді,Тағы да миллиард Отанға..
© Әбділда Тәжібаев
Күш
Не деген сұмдық сұрапыл күші ғаламның,Жігерге біздің толтырған мына даланы.Көріңдер, әне аждаһа дауыл ышқынған,Дөңбектей тасты қаңбақтай қуып..
© Әбділда Тәжібаев
Халық жырлайды
Байлар бізді тақаса тобамызға,Ленин келіп шам жақты санамызға.Қып-қызыл ту көтердің күн астындаАғымыз да, сарымыз да, қарамыз да.Ленин шамы жанған..
© Әбділда Тәжібаев
Екі жолдар
Іздеумен жүріп Сүлеймен патша жүзігін,Өткізіп алдым өмірдің небір қызығын.***Жүргенше сүйгеніммен суынып мен,Өлермін бұрымына буынып мен.***Демеймін..
© Әбділда Тәжібаев
Төрт жолдар
Ішім пысса кетеді миым қайнап,Бұл кеселге емім жоқ тапқан ойлап.Әрең ғана қаламын ұшып кетпей,Шыдамымды шынжырмен мықтап байлап.***Қиналғанын..
© Әбділда Тәжібаев
Ақ тілек
Мен бүгін аппақ шашы барӘбділда деген атамын.Күн сайын, саған, ОтанымАқ тілеу тілеп жатамын.Ақ тілеу тілеп жатамынАқ пейлі осы атаның.Қайталап сөзін..
© Әбділда Тәжібаев
Аталар туралы
Біреуі мен ем атасын сүйген жастың.Өмір бойы сені, ата, ұмытпаспын.Күс-күс қолмен басымнан сипадың да,Желден ықсам жып-жылы қойныңды аштың,Көтердің..
© Әбділда Тәжібаев
Уәде
Отанның жасы елуде,Асады жүзден, мыңнан да.Қараймыз күліп алдағыЖұлдызды жарық жылдарға.Жетеміз алыс жылдарғаАтамыз Ленин бастаумен,Асады уақыт..
© Әбділда Тәжібаев
Қара ағаш
Әкемдей еді осы бір жуан қара ағаш,Біздің үйдің қақпасын тұрған күзетіп.Ауырып шықты ана бір қыста сол ағашТозығы жеткен тамырларына сыз өтіп...Біз..
© Әбділда Тәжібаев
Жарықтар туралы
Әрбір жарықтың өзіне лайық күші бар,Әрбір жарықтың өзіне тән келер құсы бар,Бір жарықтар бар жанатын, мәңгі сөнбейтін,Дауыл соқса да, толқын басса да..
© Әбділда Тәжібаев
Ту
Тұрғанда ту тілдесіп биіктермен,Көзін алмай қарайды сүйікті елден.Алыстың да хабарын алады ол,Жүйрік желден барлығын жиып келген.Желден хабар алады..
© Әбділда Тәжібаев
Өтірік пе
Тыпыр-тыпыр дамыл жоқ, бір тынбаймыз,Кешке жуық шаршаймыз, ыңқылдаймыз.Ұйықтап тұрсақ тынығып, қылтыңдаймыз,Сәт жұтсақ ше?Сөзшеңбіз ..
© Әбділда Тәжібаев
Қойшы мен ақын
«Қойдың ойлағаны амандық, қасқырдың ойлағаны жамандық».Халық мақалы.Қойшының аулы - жыр аулы,Ұмыта алмаймын оны мен.Кетемін жырлай..
© Әбділда Тәжібаев
Ақын лепіргенде
Күркіреп үнім эфирде,Оқыдым қыстай өлеңді.Тыңдаушым жатты төменде,Жырларым бұлт боп жөнелді.– Дауысым қалай барды екен,Қойларым жатқан..
© Әбділда Тәжібаев
Атам — анау, мен — мынау
Атам атақ мініпті арқыраған,Атам сауыт киіпті жарқыраған.Жекпе-жекке долданса сұраныпты,Шығады екен аузынан ұран мықты.Мен келемін көшеде..
© Әбділда Тәжібаев
Бір әке сымаққа
Өзің қандай едің сен бала шақта,Қараушы ма ең қаймығып болашаққа?Сойқандыққа алдыңа жан салып па ең,Әкең айтқан ақылға алданып па ең?Бүгін қалай..
© Әбділда Тәжібаев
Іштің, іштің, іштің кеп
Іштің, іштің, іштің кеп тоқталмадың,Арақ ішсем деуші едің жоқ-ты арманым.Енді міне жаманның бірі атандың,Артық емес сияқты жоқтан барың.«Жаман..
© Әбділда Тәжібаев