meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Қақпа есікті
− Қайыршы ма, кімсің өзін.?Мазамды алма, қақпа есікті!− Сен де орынсыз жаппа есікті,Тастау керек кесірлікті.− Айтшы әуелі..
©  Әбділда Тәжібаев
Жастығым, мүмкін, оралар
Жас шағым қалды алыста,Кәрілік кепті елші боп.Айналып әуел танысқа,Қонбақшы сосын көрші боп.Қонбай-ақ қойсын қоңсыға,Қоя тұр деңдер, балалар.Көрейін..
©  Әбділда Тәжібаев
Бөрте лақты көргенде
Салпаң құлақҚу бөрте лақ секірді.Көпір шын - ақОйыншығы секілді.Бастағым кепМен да лақша ойынды,Ойлаймын тек...Көтере алмаймын бойымды.1955
©  Әбділда Тәжібаев
Сөз туралы
ЕліктеуСөз қандай бай, білем соның қаншасынЖатып тұрып санадым.Әрбіреуін қолыма ұстап үңілеАсыл тасша қарадым.Сыңғырлайды соғыстырсам..
©  Әбділда Тәжібаев
Төрт жолдар
Тот басады темірді,Сел шаяды жеңілді.Тот баспайды ерлікті,Сел шаймайды сенімді.*∙*∙*Жауың болса жолбарыс,Арыстандай бір алыс.Күшік үрсе қарама,Оны..
©  Әбділда Тәжібаев
Арман
Айсыз түн, тынық алаңсыз аспан,Тартады күңгірт қалғыған орман.Сездірмей жанға аяғын басқанКеледі жым-жырт ақсағыш арман.Оятты желді ұйқысыз..
©  Әбділда Тәжібаев
Жұлдыз
Өрмекшідей қыбырлап,Аяқтары жыбырлап,Түнде жұлдыз жүреді.Тозған жерін көгінің,Көкшіл торғын жібіменКайта торлап тігеді.Күн шашырап бір..
©  Әбділда Тәжібаев
Түнде
Қызарып беті жалындай,Қуанып табы арылмай,Ойыннан қанып құмарыҰйқыға кірді ұланым.Қабағын түйді қараңғы,Көтерді түннен жалауды,Күйімен тербеп..
©  Әбділда Тәжібаев
Көкшеде
Көліне түстім КөкшеніңКөбікпен ойнап балаша,Толқынмен кеттім таласа,Тамаша, қандай тамаша! .Тауына шықтым КөкшеніңТасымен ойнап балаша.Тағысымен..
©  Әбділда Тәжібаев
Сайра, бұлбұл
Сайра, бұлбұл, сайра, сайра гүлдерге,Жүрегіңнің сарқылғанша төк жырын.Жырламасаң жазғы нұрлы күндердеҚалмас күздің ызғарынан бір гүлің.1955
©  Әбділда Тәжібаев
Көңіл күйі
Отырмын теңіз бойында,Ойнайды дауыл ойымда.Соғады толқын шың, жарды,Шертеді көңілім мұңлы әнді.Достарым қандай көп еді...Көбісі соның жоқ..
©  Әбділда Тәжібаев
Қабырың ерте қазылды
Қалтырайды жерден ағаш,Төгіледі жапырақ.Құйылады көзімнен жасМұңлы жаным «ах!» ұрады.Сен де жапырақ суық ұрған,Қабырың ерте қазылды.Жарқ..
©  Әбділда Тәжібаев
Көңіл
Мен аға, ол бір маған қарындастайБір бүтін қайындай ек жарылмастай.Сүюші едік, «сүйем» деп айтпаушы едік,Сақтаушы едік жан сырын жазым..
©  Әбділда Тәжібаев
Поезда
Тамаша, жүрдек поезд күші қандайМені де болашаққа ұшырғандай.Қалдырып қарлы тау мен туннельдердіӘндеткен дөңгелектер зыр жүгірді.Орнына кешегі бір..
©  Әбділда Тәжібаев
Президентпен әңгіме
Ойланам, ойыма өзім қуанамынҰққанға уақыт пенен өмір заңын.Егессе жүз Трумэн жеңе алмайдыСоветтің мен секілді бір адамын.Ол үшін келтірмей-ақ көп..
©  Әбділда Тәжібаев
Жындылар туралы
Неге мистер Форрестол жынданды екен,Қандай ауру кез келген оған төтен...Құралды әскер «құдіретті» министрінТемір тормен қоршалап қойған..
©  Әбділда Тәжібаев
Ақ қалпақ
ӘзілБасыма кидім ақ қалпақОюлап шетін сырғызғанМенің де бетім жап-жалпақ,Айырмам қайсы қырғыздан.«Қоқи!» дей көрме, бикешжан,Ақ қалпақсыз..
©  Әбділда Тәжібаев
Қырғыз достарыма
Жұрт едің қандай жүрегің жарқын,Жер едің қандай осынша биік!Сенімен дос боп сүйікті халқым,Төбем бір қалды аспанға тиіп.Көгіңдей бұлтсыз көңіліңді..
©  Әбділда Тәжібаев
Правдаға
Мен бала едім тұңғыш сені көргенде,Тұңғыш рет тіліңді ұға білгенде.Сен, қаралы көз жасыңмен естірттіңӘкем менің - ұлы Ленин өлгенде.Естірттің сен..
©  Әбділда Тәжібаев
Ән
Поль Робсонға арнаймынТозды ғой талай тау менен орманТозған жоқ, бірақ адамның әніҚаға бір түсіп, қанатын жылдамКеледі самғай жалтылдап әлі.Ғасырлар..
©  Әбділда Тәжібаев
Алтыбақан әні
Айлы түн, нұрлы жарық, мөлдір аспан,Әдемі жас көңілдің құлпын ашқан.Секілді жасыл жайлау жас құрбылар,Шырқаңдар шыққанша күн тоқтамастан.Бөгелме..
©  Әбділда Тәжібаев
Бір ақын туралы әңгіме
Керемет еңбектен бір батыр шықты,Даңқымен таңдандырды қалың жұртты.«Тағыпты омырауына алтын жұлдыз,Уа, шіркін, сол жігітті көрер ме ек..
©  Әбділда Тәжібаев
Туған жер туралы
Анамнан мен туғанда жап-жалаңаш,Әлемге ала кеппін көзімнен жас.Дүниеге жап-жалаңаш бірге кептіШырқырап мен секілді талай құрдас.Құрдастар өстік..
©  Әбділда Тәжібаев
Қалыбекке
Елу жылдығынаАғамыздың, қаның таза жаныңдай,Жүрегің от жанып тұрған жалындай.Жарты ғасыр жасымастан жасадыңҚазағымның қайраты мен арындай,Кім бар..
©  Әбділда Тәжібаев
Жолдас, Навои
«Жолдас» десем жолдассыз, әрі ақынсыз,Тірі жанды өлді дер қай ақылсыз!Һәм өзбексіз, тілі бір, туысқансыз,Бірге жасап, бізбенен бірге..
©  Әбділда Тәжібаев