meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Көпшілік көңілі
Көңілді жазбай танитын,Ақылды жан қайда бар?Есенжол ақынСонау үй жай күнде де саңғырлаған,Ал қазір үнге толы дабырлаған.Қалтасы мыңды жұтқан..
©  Ғафу Қайырбеков
Алғашқы таныстар
Торғайда әкімдер бар сарыала шен,Параңды бара қалсаң, ала бар сен,Ел өлеңіБүгін таң ең бірінші күнді көргенНоғай шал мұз тиеген көк өзеннен.Қызыл..
©  Ғафу Қайырбеков
Далаға сапар
Сонымен мен Торғайға аттандым.Ыбырай АлтынсаринҚысқы таң арайында ағараңдап,Даланың адырлары келеді андап.Әр жерден көлеңкелер тұра қашты,Бұлттардай..
©  Ғафу Қайырбеков
1954 жыл
КІРІСПЕҰлы адам! Енді қалам, сыяменен,Қуат ап құдіретіңнен құям өлең.Кеудемнен көтерілді дауылды күшӨзің боп ойы биік, қыялы өрен.Қорқыттың әм..
©  Ғафу Қайырбеков
Келешек күндерге сәлем!
Күндер, Күндер! Жылдың жақсы күндері,Қайырлы таң, қасиетті түндері,Сендер солай бір-біріңе ұзатып,Бізді апарып тастайсыңдар ілгеріІлгеріде игі тілек..
©  Ғафу Қайырбеков
Оңаша ойлар
* * *Көп болды қалам сырласпай,Ақындық құрмай өлді-ау күн.Көкірегімнен жыр қашпай,Ішімде бірақ ояумын.Қадірсіз кездер болғасын,Іздесін деймін кейде..
©  Ғафу Қайырбеков
Бір тарих, бір тілек
Інім ҚайыржанғаIОн бесінде әлі сәби әр адам,Он бесімде үш от басы қараған,Тағдыр деген жықтырмайтын балуанменЖігіт едім белдесуге жараған.Мен..
©  Ғафу Қайырбеков
Жалау
Үстімде шапан кеп жамау,Тоңамын шуақ сәл ауса.Есімде менің сол жалау,Кәдімгі қызыл жалауша.Ноябрь өткен, той өткен,Артынша дереу қар жауды.Жалғыз..
©  Ғафу Қайырбеков
Тайырды тағы да еске алу
Қойылды бір ат көшеге,Шықты бір өлең кеше де, –Осының бәрі –«Бұл қалай?» - деген сұрақтыңМағнасын, сірә, шеше ме?Жар салар..
©  Ғафу Қайырбеков
Горькиймен кездесу
Өлең-сөзI«Адам деген ардақты ат!»Адам деген атыңнан айналайын,Адам - күннің баласы,Адамға күн беріңдер!»«Ардақтасақ ..
©  Ғафу Қайырбеков
Ұстазбен сырласу
Қаншама рет қалам тартсам қасымда,Сен тұрасың жүрегімнің басында,Сен өзімнің өміріме кіргенсіңСонау-сонау сегіз-тоғыз жасымда.Қаламға бір, саған да..
©  Ғафу Қайырбеков
Қарт хатшының сыры
(Монолог)«Туған жер, нұр топырақ, балдай суым,Арбайды қай сиқырың, қандай сырың?Баурында барлық өмір барады өтіп,Болған соң тәттілігің балдай..
©  Ғафу Қайырбеков
Қапшағайды қарсы алу жыры
Ағартып Алатаудың ақ самайын,Алматы сағынды ғой жастан айдын,Мұншама көп күттіріп, көп аңсатыпМұхиты қайдасың сен Қапшағайдың?Ол әне Іле - дария..
©  Ғафу Қайырбеков
Қарт дастан
Кенен ӘзірбаевқаIҚордайдың әдемі атқан ақ таңында,Даланың самалы ойнап ат жалында,Сау желіп, бұлбұл қағып келе жатқанҚалт етпей қарайды аймақ қартқа..
©  Ғафу Қайырбеков
Күзгі жапырақтар
(Романс)Біздің өмір, жақсы дәурен жаз еді,Адам көзі бізді көріп мәз еді,Шулы тірлік, думан достық мерекеHeгe қысқа, неге мұнша аз еді?!Біз ойнаған..
©  Ғафу Қайырбеков
Қайран әкем!
«Әкеміз - Исаев жан Ибрагим оғлына – балалары Нуримен Яфастан естелік. Азербайжан ұлтынан».(Бұлақ басындағы жазу)(Баллада)Бұлағы..
©  Ғафу Қайырбеков
Таңғы романс
Б.X.Таң келеді,ақтық сөзін айтыпты Ай,Енді өзін бұл аспанда бар тұтпай.Өң мен түстің арасында жаттың сенЖер мен аспан арасындағы ақ бұлттай.Аппақ..
©  Ғафу Қайырбеков
Қажымұқан
(Ескерткіш түбінде)Мүлде сирек көк шөбі құба жонда,Мүлде сирек бір қазақ жатыр ұйықтап.Айтарсың - деп кейінгі сұрағанғаБеріп кеткен тарихқа атын..
©  Ғафу Қайырбеков
Ақ қайыңдар, қайыңдар!
Әнуарбек ШмановқаАқ қайыңдарКүзден жазға қайтыңдар!Ақ тұлпарларКүміс тұяқ, алтын жал!Сендер меніЖақсы өлкеңмен зымыратып.Сәт сағат таСан хикая..
©  Ғафу Қайырбеков
Белгісіз хат
(Баллада)«Ақ білегің ұстасын да қара көзің оқысын.Көрдім соңғы махаббаттың жанға батқан соққысын.Көп кешігіп жолдадым мен, сол орында бармысың..
©  Ғафу Қайырбеков
Романстар
IКім едің арқада қос бұрымың бай,Сәулелі жан жоқ еді бұрын мұндай,Қараңғы сарайымның түкпірінеҚұлаған күннің алтын сынығындайҚалқам-ау, қалай еді көз..
©  Ғафу Қайырбеков
Аңшы суретіне қарап
Ахметжан Нұртазинге...Қайталап түскен қалың қарҚабат та қабат бекінді,Жалаңаш қалған қайыңдарҚадаған та я к секілді.Солтүстік қысы бабында,Қаракөк..
©  Ғафу Қайырбеков
Қызылжар
Қазақтың қала дегенненХабары сенсің - Қызылжар!Ескі бір ән мен өлеңненТабары сенсің, Қызылжар!Қалтырап Есіл бетіндеКөлеңкең жатар көктемде.Қарайды..
©  Ғафу Қайырбеков
Есіл
Есіл, сен қиялымсың бала күннен,Тасығыш мінезіңмен, танабыңмен,Атынды жарқ-жұрқ еткен естуші едімҚазақтың қайырып салған бар әнінен.Ойлаушы ем ару..
©  Ғафу Қайырбеков
Қош Алтай, аппақ теңіз
Қош Алтай, аппақ теңіз, ару айдын,Арман ғой сенде өткізу бәрін айдың!Тағдырым талай жерге тап қылса да,Жаннатты сенен өзге танымаймын.Келді-ау бір..
©  Ғафу Қайырбеков