meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Ыбырай Алтынсарин туралы
Туылған 41-дің ақпанында,Торғайдың тоғылатты қапталында.Жас тайы әкесінен жетім қалып,Нәр берген атасы жас жалынғаЕсейді, келді бүркін..
©  Белгісіз
Бақыт деген не?
Бақыт деген-ең алдымен сенің ата анаң,Сен үшін дұғада болатын әрдайым.Алыс жолдан ат терлетіп келгенде,Құшақ жая қарсы алатын әрқашан.Барғой сірә..
©  Белгісіз
Бақытты бағалаған түсінеді шын
Бақытты бағалаған түсінед шын,Тағдырдың әрбір сыйын үкіліп мың.Қиындық атаулыға, босқа сынып,Келмейді болмашыға күпір еткім.Қиналған сәтімде де..
©  Белгісіз
Жалған дүние
Жау жағадай алғандай,Ит балақтан қапқанда.Карантиніңді қайтейінЕлімді су ап жатқанда.Барынан халқым айырлыпҰйқысыз таңы атқандаЖүрегім, сыздап, қан..
©  Белгісіз
Мұқағалиға арнау
Ақиық ақын өлең жыр мұзбалағыСізге арнап жас балаң жыр  жазадыТартылмайды мәңгілік өзің құйған,Маржандай мөлдір таза жыр аралы.Ақын ата кемеңгер..
©  Белгісіз
Ұшады қара торғай қанат қағып
«Ұшады қара торғай қанат қағып»Жеткенде осы ән бізге көктен талып,Басына көк майсаның алтын сеуіпҚалған кез сары белге күн де..
©  Ғафу Қайырбеков
Жылқышы әні
Күнде ерке қыз тұрасың таң қарсы алып,Жылқы өргізем сол кезде мен ән салып.Таң емес қой оятқан, менің әнімЖасырсаң да қалдым-ау, тез аңғарып.Жақсы..
©  Ғафу Қайырбеков
Тұралы мен әкесі
Жиылыс ұзап тарадыҚайтты үйіне Тұралы.— Не мәселе қаралды? —Деп әкесі сұрады.— Мәселесі көп екен.Басым болды сын жағы.Бір мәселе..
©  Ғафу Қайырбеков
Рақмет, көлеңкем
— Мен келгелі пункткеҮш сауымы биенің.Қайда жүрдің күндікке,Бар ма істер бір емің?? —Деп Әбдікен ақсақал,Жетектеді құлынды.Жымиды да жас..
©  Ғафу Қайырбеков
Қырман
Жағалай жазық. Тау қырман,Сәске түс, қазір күн ашық.Машина лек-лек ағылған,Құшағын қырман тұр ашып.— Жомарт, Жамал, мырза Әлім,Аяма жүк, артсаң..
©  Ғафу Қайырбеков
Егінкөл басында
Келген дәнді суарыпЕртеден - ақ Егінкөл,«Егініме суыңдыЕсіркесең тегін бер»Деп, әрине, жалыныпЕл адамы айтпаған.Арық қазып жабылып,Күн..
©  Ғафу Қайырбеков
Жол үстінде
Жол үстінде екеу тұр,Ағып келеді машина.— Таныс шопыр екен бұл,Дейді бірі досына.Қол көтерді жақын кепМашина да тоқтады.Екеу мінді бас изеп,Көп..
©  Ғафу Қайырбеков
Ұқсастық
Алғам жоқ әсте өмірді тілеп арзаннан,Демеймін оны тіземін ылғи маржаннан.Өмір — бір асыл, қуатты оттың дүниесі,Ракета болса, алынған сонда бар..
©  Ғафу Қайырбеков
ШаҺсәнәм
Бұл — күн десем, бұлбұл десем нанбас ең,Мен қайтейін, ол теңеуге бармас ем,Егер Шаржоу аспанының астында,Ол секілді естімесем әнді әсем!Ол..
©  Ғафу Қайырбеков
Амудария келе жатыр
Өркеш-өркеш құмдарынаКүн қонатын — қызыл шатыр.Қу, шөлейтке, қырға мына,Бір дария келе жатыр,Қара, Ашхабад!Өмір, өмір, қайран өмір,Бу боп..
©  Ғафу Қайырбеков
Жеті Шынар яки Феруза
Әлдеқанша ғасыр өттіСыйлағалы жер-мырза,Сендей қызды қасіретті,Қасиетті, Феруза!Жеті ағаның ортасындаҚиылыпсың қыршыннан.Әлде осы тау жартасындаБолды..
©  Ғафу Қайырбеков
Мыс салт атты
Жер шауып, болмайтындай бұл түгесіп,Атының омырауы бұлтты кесіп,Сан озып ғасыр бұдан, бұл ғасырданКетсе де, төзу білмей тұр сіресіп.Өзінің заулап..
©  Ғафу Қайырбеков
Аврора
Көрдім мен, өзімді өзім алып барып,Қараймын аң-таң қалып, анық танып,Қасымда тұр бәрі де кәдімгідей,Бала жастан оқыған барлық тарих.Қарсы бетте көк..
©  Ғафу Қайырбеков
Петропавл қамалында
Өтпейді еш жерінен күн мен дыбыс,Мәңгілік тас қараңғы, түн тым-тырыс.Адамға адам жасар қиянаттыТілсіз-ақ баяндаған бір тылсым күш.Революция ерлері..
©  Ғафу Қайырбеков
Ленинград жырларынан
СМОЛЬНЫЙКелдім мен тоғыз болмай, қызметкердей,Мың келіп бұрын буған, мың кеткендей.Ағылған адамдардың әр қайсысы,–Бүгінгі атқаратын..
©  Ғафу Қайырбеков
Төрлеңдер, жолдастар!
Ал, кәне, құрмет жұмсап қал,Қазақы қала, ауылдар,Кең ашар бізде құшақ бар,Құшаққа толар бауыр бар!Келуің қандай сәтті еді,Ағасы орыс елдің —..
©  Ғафу Қайырбеков
Ленин шапағаты
Еркіндік атты арманғаАдамның қолы жетпеген,Салауат айтып мал-жанға,Тілдескен аспан-көкпенен.Мыңдаған ғасыр көк қалғыпОлардың тілін ұқпаған.Адамды..
©  Ғафу Қайырбеков
Достық, туысқандықпен
Достық, туысқандықпенТатулық, жомарт пейілді,Қашаннан жүрек, жан күткен —Махаббат, ықылас, мейірді.Адамның асыл кездеріОсыларменен..
©  Ғафу Қайырбеков
Қазақстан коммунистік партиясына
Жолдастар! — Осы сөзге жалын құйып,Ардақтап коммунистер арын биік,Арнаймын мен сендерге мерекеде,Ақын боп, жазған жырдың бәрін жиып!Мейлі ол..
©  Ғафу Қайырбеков
Таразы ақын
Аралда жолықтым бір аушы қартқа,Теңіздің жағасында, күн шуақта,Отырып судыраған құм үстінде,Айдын да аласұрмас тыныш уақта.Осынау әңгімені шертіп..
©  Ғафу Қайырбеков