Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Өмірдің өзі қызық-ақ
Өмірдің өзі жұмбақ бір, өмірдің өзі қызық-ақ,Жап-жақсы жырды кейде біз түзеумен жүрміз бұзып ап.Өмірдің өзі жұмбақ бір, өмірдің өзі қызық-ақ,Біреуді..
© Қадыр Мырза Әли
Тұйық
Өмір деген ұққанға —Орман сұрақ, шырағым.Бірін шауып жыққанмен,Екеуі өсіп шығады!..
© Қадыр Мырза Әли
Дүріл мен діріл
Көктің де өзінеПайданың көзіменҚараймыз бүгінде.Гүл деген құнсыз бақ,Деп, достар, гүлсіз қапЖүрмесек түбінде.Моторлар зіркілдеп,Тынбайды бір күн..
© Қадыр Мырза Әли
Шопан
Тұрмын деп астанада, нән қалада,Алмаймын таңдана да, паңдана да,Біз жүрміз автобуста сығылысып,Сен болсаң бір өзіңсің маң далада.Айнала қызыл гүлден..
© Қадыр Мырза Әли
Тыныштық
Тып-тыныш боп тұратындай әманда,Тыныштықты ұқпай қалдым табанда.Табиғатта дөңбекшу жоқ,Діріл жоқ,Суретке бір түсетұғын адамдайҚайран дала көпті..
© Қадыр Мырза Әли
Ақсуат
Көріп жүрген далаңыз — Ақсуаттың даласы,Көріп жүрген ауаңыз — Ақсуаттың ауасы.Көріп жүрген таңыңыз — Ақсуаттың таңы да,Көріп жүрген..
© Қадыр Мырза Әли
Жаңбыр
Ала қашпай, елірмей,Әдемі ырғақ тауып бірҚап-қара бұлт негрдейАқ жаңбыр боп жауып тұр.Табиғат қой жаңғырғанҚыл қаламның шебері:Қара бұлт, ақ..
© Қадыр Мырза Әли
Көшпелі құм
Көк шапан жамылмаған тал-ағаштанҚұм өзі аумайды екен жалаңаштан.Жабайы жылқы ма екенЖігіт желгеЖалынын сипатпай бір ала қашқан?1Қашады ол қарғыс..
© Қадыр Мырза Әли
Ертегіге бергісіз еліміз бар
Ертегіге бергісіз еліміз бар,Ертегі айтып беретін еріміз бар.Төркініне келгендей тайраңдайтын,Талайларға ұсынар төріміз бар.Кесек-кесек асатын етіміз..
© Асылзат Арыстанбек
ҚЫЗЫЛСАЙ-2
Шаң қылып Қызылсайдың сар даласын,Даладан іздейтіндей жан дауасын.Үйірін ақ бөкеннің талай көрдім,Жау тұтқан адамзаттың бар баласын.Қарақат..
© Роза Сейілхан
Іздесе деп ем...
Іздесе деп ем, сені де мендей сағынып,Күтсе ғой деп ем, сені де менше сарылып.Арманшыл болып кетсе ғой деп ем өзіңді,Ойыңа келген ойларға түгел..
© Роза Сейілхан
ҚЫЗЫЛСАЙ
Қызылсай,Қызыл өңір, қызыл құмдар,Төріңді мекен еткенҚызырың бар.Қайран сол, балалық шақБақытты еді-ау,Өзіңде қап кеткендейҚызығым бар.Қызылсай,Қызыл..
© Роза Сейілхан
ДӨҢГЕЛЕК
Дөңгелек Ай көктегі дөңгелек күн,Төніп тұрар үстінен дөңгелектің.Дөңгелек көз ішінде дөңгелек жас,Мен де сені неше рет дөңгелеттім.Дөп-дөңгелек..
© Роза Сейілхан
Томаға-тұйық
Томаға-тұйық күн кешіп,Жырымды жүрем жұбатып.Санамды шайқап түн бесік,Өмірді кеткем ұнатып.Арманға сенгем алдамшы,Жанардан саулап көлшігім.Тұншығып..
© Роза Сейілхан
Ауылым
Бара алмаймын ауылға,Барар едім...Бақытымды сол жақтан табар едім.Бәлкім, сонда от болып жанар едім,Тамшы болып мөлтілдеп тамар едім.Ағын судай тасып..
© Роза Сейілхан
Ақылым-ау
Ақылым-ау, есіңнен адастың ба?Көлеңке бар көгілдір шам астында.Ашу, сен де алжасып қалып па едің,Жауың барын біле алмай жар астында.Төзім, сен ше..
© Роза Сейілхан
Тағдырым
Тағдырымның түсініп өктемдігін,Қатыгездеу болып тым кеткем бүгін.Сүйенетін бір жан жоқ сүрінгенде,Жақсылыққа тек өзің жеткер Күнім!Күн не білер..
© Роза Сейілхан
Жүрегімді...
Жүрегімді өзіңе жұлып бергем,Үміттерге толғанда тұнып кеудем.Бақыт деген сағым ба, елес пе еді,Жеткізбеді, соңынан қуып көргем.Өзгелерден мен сені..
© Роза Сейілхан
Жан дүнием шаршады езілуден...
Жан дүнием шаршады езілуден,Соның бәрі түйсіну сезінуден.Қайғырмайтын, түкті де ойламайтын,Пенделердің болмайды кезі мүлдем.Арманымды қашан мен..
© Роза Сейілхан
Сүйдің бе демен...
Сүйдің бе демен, сен мені ұнаттың ба екен,Түспейді маған өзіңсіз шуақ, нұр көкем.Білер ме екенсің, өзімшіл өмір өткелден,Өтем деп қанша құлап тұрды..
© Роза Сейілхан
Мен бүгін тағы өлтірдім...
Мен бүгін тағы өлтірдім,Жерледім ұятты селт етпей.Көлшігім көзде мөлт етпей.Көміліп қалған күнәмді,Қойнына алған жер теппей.Жын ұрып кеткен..
© Роза Сейілхан
Елегізи берем неге мен...
Елегізи берем неге мен,Жылымшы тамшы аймалап.Жындыға мені теңемен,Табаным жүр тек тайғанап.Мылқауға барам айналып,Жұлдызда сан жоқ, ай қарап.Қиялым..
© Роза Сейілхан
* * *
***Тарылды тынысым, демім,Қаладан безуге шақ қап.Тірлігі құрысын дедім,Жығылсаң кетеді таптап.Несіне құмарттым екен,Қатыгез мекенге мына.Ес жисам..
© Роза Сейілхан
САҒЫНДЫҢ БА ДЕП СҰРАЙСЫҢ
Сағындың ба, деп сұрайсың сен менен,Есіңе алып күндеріңді келмеген.Сұрамашы, сұрақ толы кеудемде,Барлығына жауап іздеп сенделем.Сүйесің бе деп..
© Роза Сейілхан
* * *
Сағынып жүрмін мен сені,Сағыныш ол бір ғаламат.Көрсем ғой деген бір ойлар,Дегбірімді де барады ап.Өзіңсіз мені меңіреу,Қызықтырмайды қала, бақ,Осы..
© Роза Сейілхан