meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Қыр қазағы
Шопан, Диқан -Еңбектің озаттары -Жасандылық дегеннен азат бәрі.Басылады көргенде көзіме оттайБауырмалшыл ауылдың қазақтары.Заманы емес..
©  Қадыр Мырза Әли
Ерлі-зайыпты қазақтар
Біздің халық, біле-білсең, бір ғажап!Сүйе тұра,Бірін-бірі жүр қажап.Қанша жақсы көрсе-дағы әйелінБілдірмеуге тырысады бұл қазақ.Ақ матаға қай бояу да..
©  Қадыр Мырза Әли
Көне көрініс
Сол баяғы ғұмырдыСалады еске аулалар.Босатқанда шығырдыСалдырлайды қауғалар.Екі темір тіреугеЕсулі сым керілген.Кілем жайып біреулер,Кейбіреулер кір..
©  Қадыр Мырза Әли
Даламыз бен баламыз
Сағыныш сары перідейСезімді жаншып,Булығам:Аранға түскен бөрідейАспанға қарап ұлыған.Көңілім менің ауылда,Көлбеген жазық далада.Көндігіп дүлей..
©  Қадыр Мырза Әли
Дала дастарханы
ЖолдастарғаДостарғаҚажеті жоқ дауыңның.Қонаққұмар дастарқанКартасындай ауылдың.Енесі көз алмайдыЕлпілдеген келіннен.Майда құрттар аумайдыМәліш қойдан..
©  Қадыр Мырза Әли
Әжейлердің өркеші
Тұлымды да кекілдіТату үйдің еркесі:Немерелер СекілдіӘжейлердің өркеші.Көрмегеңдер өкіндіКелінінің көжегін.Бағасы пәс секілдіӨркеші жоқ..
©  Қадыр Мырза Әли
Ата және немере
Ата менен немереАяқталмас бір дастан.Екеуіне не керекЕгілмесе нұрлы аспан!Артық кім бар, шынында,Ауылдағы қартыңнан!Немересі ҚұлындайҚұлдырайды..
©  Қадыр Мырза Әли
Шәйір және шаруа
Жасырмаймын;Мен асаШеттеу кетпей тегімнен,Шәйір болып тумасам,Шаруа болар едім мен.Артық нәрсе шашылыпЖатпас еді ауламда.Мәз болар емҒашығымКүнде..
©  Қадыр Мырза Әли
Суға барған сұлулар
Бойжеткендер,БалдыздарБір кездегі аңыздай.Су тасиды бал қыздарБір тамшысын тамызбай.Қыр әніне зәрумін,Қызықтырар жыр мені.Иінағашты арудыңБілінбейді..
©  Қадыр Мырза Әли
Жұбату
Мен отырмын сөзіңе құлақ түріп,Ал сен болсаң бөркіңді лақтырып,"Үш ұлың бар,Сен мені түсінбейсің!Түсінбейсің!" - дейсің, дос,Жылап..
©  Қадыр Мырза Әли
Қаңтардағы қыр жолы
Титықтаған қойшылар,Тынған түздің бораны:Түйдек-түйдек бу шығарТұлыбыңа оранып...Қас батырдан қаһарлы,Ояздан да озбырлауАппақ дала,Ақ орман,Аттың..
©  Қадыр Мырза Әли
Халық
Әлқиссаның әжесі - "Әліппеден"Ә дегеннен ғибрат алып келем.Ұлттар үшінЖүз томдық жыр сездігіҰлы сөзден басталарХАЛЫҚ деген.Шөңге де өлең,Шөп те..
©  Қадыр Мырза Әли
Аяз би
Аяз биім!Аруағым, табынарым.Ар мен ақыл - бас иіп, бағынарым.Алдыменен сені ұғып,Сені сыйларМаңдайына жазылған бағы бар ұл.Мақтағанда талай дос,Талай..
©  Қадыр Мырза Әли
Қазына
Америка ашқандайАштық талай өңірді.Кедергісіз ешқандайҚаздық қанша көмірді!Қара жерді қопардықАстары - алтын,Тысы - шым.Кенді судай қотардықМырышы..
©  Қадыр Мырза Әли
Іргетас
Шежіреміз қию-қию,Шырғалаң.Шырғалаңды ұқпай менің жүр балам.Жер үстінде бір шаһарым ер жетіп,Жер астында шөгіп жатыр бір қалам!Ерім менің!Жерім менің..
©  Қадыр Мырза Әли
Теріс тірлік
Тауысып барлық амалды,Күрсініп ғалым дем алды.Мақалдың кебі сотталды,Эпостың көбі қамалды.Күресіп өлген хандармен,Хандарға жақын жандармен...Қалдық..
©  Қадыр Мырза Әли
Әсірелеу
Пысқырғанда пырақтарЖапырылған құрақтар.Ысқырғанда жебелерЬІсырылған төбелер.Жөткіргенде ақындарЖелпілдеген шатырлар.Түшкіргенде батырларТаре..
©  Қадыр Мырза Әли
Шарықтау шегі
Серкелер жиындаСөйлейді тайынбай.Кіселер қоржындай,Белбеулер айылдай.Құлақтар қалқандай,Күрек тіс кетпендей.Барлығын талқандапБатырлар..
©  Қадыр Мырза Әли
Бұл жерде
Құлан да болған бұл жерде,Бұлан да болған бұл жерде.Құлан мен бұлан қалмастайЛаң да болған бұл жерде.Ауыл да болған бұл жерде,Қауым да болған бұл..
©  Қадыр Мырза Әли
Теңеу
Көздері қанығыКүдіксіз таныды:Бабамыз болыптыДаланың балығы.Сағымда жүзіпті,Торларды үзіпті.Тартыпты азаптыКөрсем деп қызықты.Не кінә тағасың!Не пәле..
©  Қадыр Мырза Әли
Қираған құлпытастар
Кімді аяйды есіргендер,Қызғаңдар?! -Қасиетті ұғымдарды сызғандар?Бәрін, бәрін,Барлығын да бұзадыБақилардың тыныштығын бұзғандар!Мұның өзі қиял ма..
©  Қадыр Мырза Әли
Тағы да қазақтар қақында
Керегіне жұмсай алмас күшін деКемшілік бар үлкенімде, Кішімде.Сәл ертерек ошағының оты өшкен:Қазақтардың бір қайнауы ішінде!Тауым биік, Көлім тұнық..
©  Қадыр Мырза Әли
Александр дюма және астархан алабы
Бір сәт шықпай ойынанБұйра толқын, Ақ жазық,Атыраудың бойынанОтыр Дюма хат жазып:"Кітап болып ермегі,Қанша білім игерсін,Бірақ Дала көрмегенТүк..
©  Қадыр Мырза Әли
Ағасы мен інісі
Көктайғақ тауға талпынып,Қара тер болып алқынып,Інісі сыйлап ағасын,Шығады сүйреп шанасын.Қырау да қырау жағасы,Түседі зулап ағасы.Сыйламаса..
©  Қадыр Мырза Әли
Шығар
Құздағы қар кетті дейміз,Ол - көктем келгені шығар.Нажағай жарқ етті дейміз,Ол — оның өлгені шығар.Жаңбыр сәл сіркіреді дейміз,Ол —..
©  Қадыр Мырза Әли