meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Қарияның — табысы емес
Қарияның — табысы емес —Шаруасына қараймын.Дарияның — ағысы емес.—Арнасына қараймын.Серілердің — бар кезі емес..
©  Қадыр Мырза Әли
Өнердегі жас қадам
Өнердегі жас қадамКөп нәрсені кеш білген.Артық емен басқадан,Кем де емеспін ешкімнен.Шүкір, шүкір, мың шүкір!Жоғалмайтын сияменЖазсам болды нәрлі..
©  Қадыр Мырза Әли
О, тіршілік
О, тіршілік!Не берсең де арнап бер.Алтын балық ілігетін қармақ бер!Бақыт бер де,Бармақтай сол бақыттыБасып тұрар батпандай бір салмақ бер!Және дос..
©  Қадыр Мырза Әли
Заман мәнін, адам жанын аз біліп
Заман мәнін, адам жанын аз біліп,Ішкен тамақ, киген киім мәз қылып,Шыныменен өтеді ме бұл ғұмыр?!Алдап-арбап лауазым мен шен-шекпен,Бөлінбейтін..
©  Қадыр Мырза Әли
Кейде ширап
Кейде ширап,Кейде жүндей түтіліп,Кейде ұтып,Кейде мықтап ұтылып,Көп нәрседен,Көп нәрседен қол байларКелем енді,Келем енді құтылып.Бал шәрбатқа..
©  Қадыр Мырза Әли
Қыр басында алтын қақпа мен кірген
Қыр басында алтын қақпа мен кірген.Керегі не іздеп оны зеңгірден?!Жұлдызы мол аспанына өнердіңЖарқ-жұрқ етіп шыққан жоқпын мен бірден.Жаратылған жан..
©  Қадыр Мырза Әли
Жастау едім
Жастау едім,Жарқ-жұрқ еткен нұрлы едім.Өнер үшін қай тозаққа кірмедім!Тазартам деп көңілдердің мұржасын,Жасырмаймын,Өзім де көп кірледім.Алып..
©  Қадыр Мырза Әли
Шыққан сайын бір өрге
Шыққан сайын бір өргеШыдамды мен жыр еттім.Ойымды өртеп жүрер деп,Отын бастым жүректің.Әзілдеп те қыспадымАруларға көзімді.Ауыздықтап..
©  Қадыр Мырза Әли
Мидың ойсыз бостарынан шаршадым
Мидың ойсыз бостарынан шаршадым.Мылжыңдардың тостарынан шаршадым.Ұйықтатпайтын ақ жындардан шаршадым.Күлдірмейтін қалжыңдардан шаршадым.Ақмақтарды..
©  Қадыр Мырза Әли
Адамдардың жұмбағы мен сыры қандай көп еді
Адамдардың жұмбағы мен сыры қандай көп еді!Өзің кейде өзің болмай, өзге болғың келеді.Мен білмеймін: өзгере ме, өзгермей ме шын асыл,Кейде, тіпті..
©  Қадыр Мырза Әли
Жұртқа жырмен ұнаған
Жұртқа жырмен ұнағанАйналайын көкем-ау,Жел сөзіңе бұл адамЖалықпайды екен-ау!Жұмысыңды қойдырып.Жеңді бізді құмарлық.Кешті тостпен тойдырып,Коньякқа..
©  Қадыр Мырза Әли
Ала жібін ешкімнің аттамадым
Ала жібін ешкімнің аттамадым.Ақты даттап,Қараны ақтамадым.Көз салмадым біреудің қалқасына,Жетіп жатыр өзімнің ақ тамағым.Бата беріп жас талап,Көк..
©  Қадыр Мырза Әли
Жер болмаса жеңгеге жазған аға
Жер болмаса жеңгеге жазған аға,Жоқтамаса жалғызын боздап ана...Құдіретті сөз болып дарысам ғойҚыз алдында қысылған бозбалаға!Жұқармасын жүйкенің..
©  Қадыр Мырза Әли
Көкіректе бұрқ-сарқ етіп қайнап ән
Көкіректе бұрқ-сарқ етіп қайнап ән,Көрінбейтін көк мұнардан айналам.Ақ сағымға қойып-қойып кететінАсау көңіл ауыздығын шайнаған.Автогендей ұшқын..
©  Қадыр Мырза Әли
Ақтарылып айтайын ақ сырымды
Ақтарылып айтайын ақ сырымды,Кетті ме анам ұмытып жақсы ырымды,Баладай бір тұсауы кесілмегенБұл тірлікте, апыр-ай, көп сүріндім.Сенгенменен азамат..
©  Қадыр Мырза Әли
Сынасаңдар сынаңыздар, сөкпеңдер
Сынасаңдар сынаңыздар, сөкпеңдер,Сезеді ішім — асығыстық көп менде.Қайтем енді!Зілдей болып басты мұң.Барады өтіп, барады өтіп жастығым!Бармын..
©  Қадыр Мырза Әли
Бәрі жедел
Бәрі жедел,Бәрі жылдам,Асығыс.Сырқырайды шаруа толы басымыз.Әлденеге асығады кәріңіз,Әлденеге асығады жасыңыз.Дәрігер дос,Ұйқыңды бұз,Көмек..
©  Қадыр Мырза Әли
Қалай тұрар бұл көзден мұң көрінбей
Қалай тұрар бұл көзден мұң көрінбейҒұмыр қысқа көктемнің гүлдеріндей.Өмір! Өмір!Ағызып өте шығарДемалыстың ақырғы күндеріндей.Мұның өзі әрі наз, әрі..
©  Қадыр Мырза Әли
Қартым маған күнде сәлем жолдайды
Қартым маған күнде сәлем жолдайды,Қала жайы көңіліне қонбайды.«Айналайын, бәрі де бар шаһарда,Ал көкжиек онда бірақ болмайды!Көре алмайсың..
©  Қадыр Мырза Әли
Жұмыртқаның сарысындай ішігі
Жұмыртқаның сарысындай ішігіСап-сары боп құстың шөже-кішігіӨсіп жатыр...Өсіп жатыр бір жердеҚарсақ пенен түлкінің де күшігі.Туа сала тастап кеткен..
©  Қадыр Мырза Әли
Кеше ғана бала едік
Кеше ғана бала едік,Сенесің бе?Жүрміз қазір қырықтың белесінде,Жоқ есімде көңілді балалық шақ,Жұтқын соғыс бірақ та әлі есімде:Ашу-ыза көбейіп..
©  Қадыр Мырза Әли
Бұған құлақ түрмеген түбі арандар
Бұған құлақ түрмеген түбі арандар,Тыныштыққа шақырған бір ұран бар.Сабыр бітіп,Соғыстан әмір күтіп,Құлақтарын созады зымырандар.Қалай ғана қайғырып..
©  Қадыр Мырза Әли
Бар сияқты сары уайым, сартап қайғым
Бар сияқты сары уайым, сартап қайғым,Жатып алып кей кезде нәр татпаймын.Кез алдымда дүние дөңгеленіп,Шыбын жанды қоярға жер таппаймын.Толғанудың..
©  Қадыр Мырза Әли
Қадыр Мырза Әли балаларға арналған өлеңдері
Бұл қалай?

Мен де бірі екенмін
Қолды-аяққа тұрмастың.
Айтуынша әкемнің,
Құлыныммен құрдаспын.
Желп-желп етіп тұлымым,
Бәріне таң қаламын.
Ат..
©  Қадыр Мырза Әли
Мүмкін емес
Болмауы жақсы ананың мүмкін емесӘлемде ештеңе жоқ оған теңесЖаратқан сені өмірге жалғыз өзіЕкі адам сені туу мүмкін емесБолмауы жақсы әкенің мүмкін..
©  Жанна Жұмабаева