meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Түнде
Жауқазын жасау жер-ана,Гүлденіп жұпар жағынып,Үкілі жібек, бай мәнер,Алқасын алға тағынып.Тұрған кез еді қымбатты,Жер мәуесі салбырап.Аспан ашық..
©  Жұмағали Саин
Саған, ана!
Күн құшақты, көрікті,Октябрім — сен анам.Бесіктен ұшқан балапан,Жұлдызың, жаның, — балаң.Айбының асқар алыптай,Беріксің, ана, сенде..
©  Жұмағали Саин
Кесте
Алда ақ бәтес, айшықтағанҚаста жібек, қолда біз.Өте сұлу тігіп кесте..Отыр екен бір жас қыз.Көргім келіп қыз кестесінЖақындадым жанына,Арнап шегіп..
©  Жұмағали Саин
Айбала
Аспан жүзі көгілжім,Маужырады табиғат,Меңіреуленген мүлгіп түн,Сезімге жылы, тілге жат.Түн қараңғы меңіреу,Түнде мылқау кең дала.Дыбыссыз, шырсыз..
©  Жұмағали Саин
Самолет
Аспанды кезе көк бойлай,Саңқылдады самолет.Ойынына бір тоймай,Таңырқады жер мен көк.Самолетте сансыз ұл,Ұшырған, ұшқан көкке асқан,Қорғауға елін..
©  Жұмағали Саин
Бақыт
Өткір ойлы қара көз,Өжет, ұтқыр, бал мінез.Бақытым менің інішегім,Жүгіре басып келді тез.Күні күміс көгінде,Нұры балқып төгіле,Шыжып ыстық..
©  Жұмағали Саин
Киров
Байтақ дала, асқар тау,Сен тілсіз күш, сен мылқау.ЬІзыңдама асау жел,Ұйқыда емен мен ояу.Ызыңыңа қосылып,Ойымда жоқ жыр жырлау.Мұң тартқанда..
©  Жұмағали Саин
Толғау
Ал, жүрегім лепірді,Елдің түйдек сырына.Ақын тілін безеді,Толғауына — жырына.Ақын шапты ақыра,Өшпендестің қырына.Ақын міне қол созды,Көкте..
©  Жұмағали Саин
Дария
Мынау дала керілген,Кербез сұлу шын тасты,Көркейе түсті күлді күн,Жер түрленді, гүл шашты.Кесілген көлбей күміс су,Әне, айдынды дария,Қаңқылдап ұшқан..
©  Жұмағали Саин
Жаңа жыр
Жасымнан - ақ жүрегімнен,Орын алған сұлу ән.Жасымнан - ақ оркестрдің,Тәтті күйін тыңдағам.Жасымнан - ақ құшағына,Алған мені жаңа өмір,Жасымнан - ақ..
©  Жұмағали Саин
Біздің майдан
Социалистік өмірді,Жырлағанда жыр қылып,Сырлағанда сыр қылып,Бүлкілдесін көмекей.Дауысқа - дауыс қосылып.Сөз құйындай есіліп,Тіл күрмелмей..
©  Жұмағали Саин
Толқын
Толқын жаңа өмірдің,Тілеген шын тілегі.Толқын істі қайнатып,Қыздыра да біледі.«Қара Қаншық» қыңсылап,Толқынға қарап үреді.Түнеріп толқын..
©  Жұмағали Саин
Ақ алмастай жарқылда
(Ақындарға)Тасыған тасқын тасқанда,Асқар белден асқанда.Асқар белден асқанда,«Абылай аспас асудың»Төбесін таптап басқанда.Тасқындай ұлы..
©  Жұмағали Саин
Тазаланған төре
Таң да атты, күннің көзі күлімдеп,Жердің жүзін оятатын нұрым деп,Шашқанда нұр, сайрағанда бұлбұлы,Еңбекші жас менің сүйер ұлым деп.Жастығынан барлық..
©  Жұмағали Саин
Мәз емес
МещанкағаҚызыл ерін,Жалғыз көрім,Бетіңе «ұнды» жағынсаң.Үйден безіп,Көше кезіп,Жұрттың көзін бағынсаң.Еппен тұрып,Көзің күліп,Назданасың..
©  Жұмағали Саин
Бір сұлуға
Ей, сұлу қыз,Сен ащы тұз,Дәмсіз онсыз махаббат.Тісің алтын,Жүзің жалқынБейне көзің қарақат.Ей, сұлу қыз,Сен ащы тұз,Етіп жүр ғой келеке.Бетің..
©  Жұмағали Саин
«Колхоз жолына»
(«Колхоз жолы» газетінің тұңғыш шығуына)«Колхоз жолы»Көптің қолы,Көп дегенім еңбекші.Газет айна,Айдан айға!Көптен өсіп..
©  Жұмағали Саин
Дауыс
Беріктік қаула жүректе!Тап жолынан таймайтын.Жалында күш білекте,Майданда барлық талмайтын.Даусым дауыл, сөзім от,Шыжылда жаулар қансырапКапиталға..
©  Жұмағали Саин
Дала
Уа, дала, күнің күліп, түнің жылып,Пердеңді бетіңдегі қойдың сырып,Дәл бүгін сансыз еңбек төсің көрді,Нешеме жыл ұрланған сырың біліп,Өскен күй..
©  Жұмағали Саин
БҰЛ - ЗАМАН
БҰЛ - ЗАМАН Зорлығы көп жылататын бұл - заман,Биік құздан құлататын бұл - заман.Ел қорғаны дейтін кейбір ерлердің,Тентек суға құмартатын бұл ..
©  Жібек Ысқақова
Қайтейін..
Сұлу сөзді қайтейін,Сезілмесе шуағы.Күлімкөзді қайтейін,Жеңілдесе тұрағы!Асқар тауды қайтейін,Ақпаса егер бұлағы.Тасқандарды қайтейінЕлге тисе..
©  Ханбибі Есенқарақызы
Ей, Махамбет, ағатай ! «Құсалықпен өтті ғой, Махамбеттің көп күні...» Махамбет.
Қаройда басың алынды,Қапшыққа сосын салынды.Қуанып дұшпан жарылды,Жарың қара жамылды.Құрбандық малдай бауыздап,Сұлтанның кегі алынды!Кең дүние..
©  Ханбибі Есенқарақызы
Көкше түні. «Келемін тау ішінде түнделетіп»... Сәкен.
Келеміз тау ішінде түнделетіп,Бұл дүние - бірде жетік, бірде кетік.Тұрлаусыз заманымның тұтқынынан,Ағатай, құтқарсайшы , бірдеңе етіп ...Сындырып ,Ай..
©  Ханбибі Есенқарақызы
Желтоқсан
Маған тиер таяқты саған тиер деймін-ау,Өзімді емес, сені аяп, содан қайғы жеймін-ау!Тыныштықты тілейтін, көңіл құсы – көгершін,Көз алдыңда таусылып..
©  Ханбибі Есенқарақызы
Тәуелсіздік туралы
Сен де арманда едің-ау, мен де арманда,Сол арманға қол жетті, арман бар ма!Өзімізді өзіміз таба алмастан,Адасқанбыз, сан тарап ормандарда.Аспан түсті..
©  Ханбибі Есенқарақызы