Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Майданда кездесу
Тан, атып, талай, батты .күнСағынғам досты көре алмай,Кездестім қалай мен бүгінОтырдым бірден сене алмай.Жыр етсем бәрін, тым ұзақ,Бір дастан, солдат..
© Жұмағали Саин
Ұрыстан кейін
Қабақ қатқан сұрланып,Үнсіз...Айқас басталды.Жосыды оқтар зыр қағып,Екі жақ та бас салды.Ажал ашып аранын,Жұтты жанды талғамай,Қолда..
© Жұмағали Саин
Қанжар
Өткір жүзі тұңғиық сырға батқан,Батыр қолда қан кешіп кекке шапқан,Арсыз ажал тәңірісі ақ қанжардыТұрды солдат көтеріп жерде жатқан.Күміс сабын..
© Жұмағали Саин
Өмірден өксіп сен кеттің
(Отан соғысы үстінде ерлікпен қаза тапқан үш орденді капитан Әбікей Жанұзақұлына арнаймын)Әбікей, сені жоқ дейді,Әділ ме, тегі, осы сөз!Ақ жарқын..
© Жұмағали Саин
Е.М.Масловаға
(Жаралы партизан кезімде үйіне жасырып, ажалдан құтқарған Украина қызы)Бірінші жырСені ойласам тербеледі жүрегім,Сені ойласам келер көзден ыстық..
© Жұмағали Саин
Донец
Бұрқанып, тулап жаттың сен.Ақ көбігің жарқылдап.Оқтар ұшты үстіңнен,Мылтық даусы саңқылдап.Долдана қақты таңдайын,Ысылдап сол күн жел - дағы.Қанды..
© Жұмағали Саин
Украина қызына
Жайланып, қару-жарақсыз,Жатырмын, мұнда мен неге?Өр жүрегім тағатсыз,Жабырқау тарттың сен неге?Майдандас достан айырып,«Жан сауға ма»..
© Жұмағали Саин
Қазақ жыры
(Сибирь қазақтарының өлеңі)Жиналайық, жас қазақтар,Бір араға топталып.Қызыл гүлді қыз туралыЖіберейік ән салып.Шіркін, жастық, сен тұрақсыз,Соқ қап..
© Жұмағали Саин
Айтылмай кеткен аманат
(Жаудың оғынан қаза тапқан партизандары Әбдеш Ғабдолов пен Василий Шербаковқа ескерткіш)IАуыр бір минут басталды,Айта алмас.адам тіл жетіп,Ат қойдық..
© Жұмағали Саин
Еске алу
IБіздер жаттық шеру тартыпУкраинаның даласында,Кременнойдың ағашында,Ұлы Донец жағасында.Мұнда жатқан партизандар*Ақжүректер, ұлы жандар,Адамдығын..
© Жұмағали Саин
Сағындым сені, достарым
Сағындым сені, достарым,Жапанды кезген партизан,Жолбарыстай жортқан түн,Жер астында жанған шам:.чАрқырай ұшқан алаурапПулеметтен атқан оқ,Жабықсам..
© Жұмағали Саин
Сендерді терең ойға алсам
(Мәлік Ғабдуллинге)Қасқая қара тон киіп,Қаусыра түйме тағынған,Қаңтарда кірпік қақпаған,Қанды айқаста сабылған.Қалтырамас ажалданҚиядан тілеп өзі..
© Жұмағали Саин
Түн қатады партизан
Қаңтар күйі қарт боранЖынданады айғай сап,Аш арыстан сымбаттыАзу тісі сақылдап.Абыржымай, ақырын.Теңселеді қара орман,Мұздай темір құрсаныпТүн қатады..
© Жұмағали Саин
Алты сөз
«Мағынасы жоқ» кейбір сөздің.Қара тастай зілі бар,Көзге ілінбес кейбір жанныңТаң-тамаша сыры бар.Адам нанбас өтіріктіңӘлденендей шыны..
© Жұмағали Саин
Өзгеден ерек шын адам
Ақиқат ерге ар қымбатАндыздап өрген малдан да,Ақ елім болар мінәжатАһ ұрып шығар жаннан да.Жаутаң жоқ, көзде жалын бар,Жанары күндей..
© Жұмағали Саин
Қайратқа жеңдір қайғыңды
Қамқадан қара тон киіп,Қабағың қарыс жапқанмен,Қайғыны жасың жуа алмас.Қақ айрылып жүрегің,Қасіретке қалың батқанмен,Қара бір көзің суалмас.Қас..
© Жұмағали Саин
Мойсей
(Иван Франкодан)Азаптан, халқым менің, мехнаттанКүйзеліп, жын соққандай селкілдедің,Ұялып келешектен, жас ұрпақтан,Келмейді түні бойы ұйқым..
© Жұмағали Саин
Маған күш бер
(Иван Франкодан)Туғызған бар әлемді анамсың, жер,Майданда қайыспайтын болайын ерКүшіңнен көлдей болған түбіндегі,Ей, ана, бір тамшысын маған да..
© Жұмағали Саин
Аждаһа — Гитлер
— Ей, аждаһа!Мыстан кемпірКейпінеТүскен залым!Екі көзің,Екі ұртың қан,Жеген етіңЖас баланыңСен, сұм Гитлер!Көзің..
© Жұмағали Саин
Жабыға берме, жан сәулем
Жабыға берме, жан сәулем,Жарқылда гауһар тасындай,Қамыққанмен қайтпаспын,Қанды майдан басылмай.
© Жұмағали Саин
Аттанарда
Кәрі дүние шайқалды тағы да бір,Торлады бұлт күн көзін, басты ауыр зіл.Жарақты жау жалмауыз ажал - сындыКелсін маған» деп менің алдымда..
© Жұмағали Саин
Аттанайық майданға
Телегей-теңіз қан майдан,Тебіренді қыз бен ұл,Зеңбіректер аңырады,Тітіренді ой мен қыр.Мен де аттандым жорыққа,Ыр жүрейік кел, достар.Жау алғанда..
© Жұмағали Саин
Доспен сырласу
Өтер күн, сағымдайын өтер жылдар,Қартаяр сансыз адам өмір зырлар,Сенімен біз жайлаған Көкше сырынЖыр етер сұңқылдаған талай ділмар.Қауданды..
© Жұмағали Саин
Сап-сап!
Сап, сап, көңлім! Сап, сап, шіркін, сабыңа!!Айтарым бар деп қыстама тағы да.Сөгер біреу сені бурыл тартты деп,Қарамай-ақ өз шашының ағына.Сап, сап..
© Жұмағали Саин
Менменге
Ақылым сенен артық депАсқақтап менен нетесің?Басқалар бір «тантық» депЖалғыз сен кімге жетесің,Өрт таптаған жердей-ақМаңайың гүлсіз..
© Жұмағали Саин