Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
ДОМАЛАҚ АНА
Ана-тұлғам,Пейіліңмен дара туған,Бар болмысың мейірімнен жаратылған.Ғасырларды уақыт арқалатқан,Өзің жайлы аңыздан дала тұнған.Таймасын деп қонған..
© Сабырбек Нұрманұлы
ҚОШҚАР АТА
Қошқар-ата, ақ бұлағым,Қайда мөлдір көздерің?Қаламыздың жақ шырағынӨзіңде боп өз демің.Сазыңмен сазды сарқырап,Әуенің әсем әуелеп.Көрінші қайта..
© Сабырбек Нұрманұлы
ҚАРА БУРА
Естігенмін мен Сізді, Қара Бура,Мына дала киеңмен жаңаруда.Жырларына өзіңді қосты бүгін,Қайнар бұлақ секілді бала Бура.Тапталғанмен бұл дала кілең..
© Сабырбек Нұрманұлы
ҒАЙЫП ЕРЕН, ҚЫРЫҚ ШІЛТЕН
Самұрық боп көк аспанда қос қанатты жайғанмын,Ғайып Ерен, Қырық Шілтен, қасиетіңнен айналдымАйықтырып елді дерттен қойғаныңа қайранмын,Киелі жер..
© Сабырбек Нұрманұлы
Арман
Арман дейтін - арғымақ,Шындық дейтін - шабан ат,Үстіне жатсын жар құлап,Шабатын әлін шамалап.Абайла, бауырым, абайла,Ала керме, у ұрттап,"Абайла!"..
© Әбіш Кекілбаев
МҰҚАҒАЛИ
Өлең сөзден ешкімге дес бермеген,Қара жорғак – қара өлең төске өрлеген,Кейбіреулер сөзіңді хош көрмеген,Сен тіріде қазекең ескірмеген.Ақын едің ақ..
© Сабырбек Нұрманұлы
ТАҒДЫР
Жас балақай кетер болса көкке өрлеп,Еркелеткен әке сезім төкпелеп.Әкесі жоқ мен отырмын булығыпТәлкек еткен тағдырыма өкпелеп.Ес кіргелі соңынан мен..
© Сабырбек Нұрманұлы
КӨМЕШ БҰЛАҚ
Бастау алып бұлқынған бұлақтарданАққан суың сақырап құлақ жарғанСағындым мен кілемдей келбетіңді,Өрнектелген гүл,жалбыз, құрақтардан.Құс базары..
© Сабырбек Нұрманұлы
Алмас қанжар
Жер түбінде көп дұшпан дуылдады -Жатты қында жарқырап, суырмады.Жаудың оғы төбеде зуылдады -Жатты қында жарқырап, суырмады.Жау тақалды, жүрегі..
© Әбіш Кекілбаев
Махаббат деген - ақырет
Махаббат деген - ақырет,Тыңдата ма, бірақ, қыз.Бәйгеден жүрек аты кеп,Қызығын көрдік бір - ақ күз.Мен өкінбей қайтейін...Жүректі қайғы даты..
© Әбіш Кекілбаев
Бұл заман бұл шаңыраққа неге өш болды
Бұл заман бұл шаңыраққа неге өш болды,Ындыны толмайтын бір өңеш болды.Отыз жыл ойрандалып келген ордамОңалып кете алмайтын емес болды,Обыр жыл..
© Әбіш Кекілбаев
Аю мен дәрі
Аю жатты ауырып,Безіп астан, дәмнен де.Кетсін деп ол сауығыпДәрі келді жәрдемге.Сонда аю бопты ыза; -Тайып тұр, - деп жөніңе:ырнақтай - ақ боп бұ..
© Әбіш Кекілбаев
«Аға!» - дедің, бұрылдым
«Аға!» - дедің, бұрылдымҰп-ұзын екен бұрымың.«Аға!» - дедің, қарадым:Жарқылдап тұр жанарың.«Аға!» - дедің, тоқтадым.Шарпып кетті от жалын.«Аға!» ..
© Әбіш Кекілбаев
Абайла, бауырым, абайла
Абайла, бауырым, абайла,Ала керме, у ұрттап,"Абайла!" деген Абай да,Ұнатпасаң да, ұғып бақ.Арман дейтін - арғымақ,Шындық дейтін - шабан ат,Үстіне..
© Әбіш Кекілбаев
Тағдыр мынау жемістің
(Гейнеден)Тағдыр мынау жемістіңҚайсысын маған арнаған:Анасы - ару келісті,Қызы да одан қалмаған.Анасына ауса ынтам,Кербез көрік мас қылып.Балбырай..
© Әбіш Кекілбаев
Әйел күлкісі
Анау бір кезде келіндерКөрпесін жаңғыз жамылған.Өрт қойнына еніп жер,Жастықтар жасқа малынған,Жоғалтып сан түн тағатын,Талай әйел жылады.Қос жанардан..
© Әбіш Кекілбаев
Қыстағы ой
Қабаған аяз сықылдап,Бетімнен алып тістеді.Дәурені өтіп жатыр бақТұнжыратты қыс мені.Иығыма мұз артып,Ақ дүлей боран қағынған.Екі бетті..
© Әбіш Кекілбаев
Ойлар
Дүние деген жәрмеңке:Келдің екен - көріп кет!Дүние деген жәрмеңке:Алдың екен - беріп кет!***Жағымпаздың басынаҚонды келіп көбелек.Піл болғанда..
© Әбіш Кекілбаев
Теңіз жағасындағы ой
Мекен етіп көкшіл теңіз, көкшіл аспан ортасын,Тұрмын басып құзар таудың қына басқан жартасын.Төменде мың иретіліп бұрқыраса көк толқын,Төбемде шың..
© Әбіш Кекілбаев
Жөргек
Шырылдап безек қаққан балапандай,Нәр сұрап тіршіліктен бала таңдай.Жатқанда жайылып ең астыма кеп,Жөргегім - кең мекенім алақандай.Толғантқан..
© Әбіш Кекілбаев
Адам қолы талай жауды жайратқан
Адам қолы талай жауды жайратқан,Адам қолы талай бауды жайнатқан.Адам қолы тіккен талай кебінді,Адам қолы жуған талай жөргекті.Адам қолы сепкен талай..
© Әбіш Кекілбаев
Шағала
Көк толқын көк айдында кілкіп, қалқып,Қайықты мазалайды түртіп, тарпып.Сүйкеніп жөңкіп кейін шегінедіЖағаның жағасынан сілкіп, тартып.Өзді-өзі кейде..
© Әбіш Кекілбаев
Қандай екен сүйіктіңнің жанары
Келісті екен, келісті екен ғашығың.Айтып жібер біз де естиік, аты кім?Білем шашын, білем қасын, көзін де,Бірақ, атын әлі білмен өзім де.- Қандай екен..
© Әбіш Кекілбаев
Жазғы күн шапағын
Нұр төкті ай алапқаТіліп түн мұнарын,Төніп ақ тамаққаҚанбайды құмарым.Ай барды жиеккеСолдырып жанарын,Бал тамып жүреккеТамсанып барамын.Бірауық..
© Әбіш Кекілбаев
Танктер
Тажал табан ну шалғынды жайпады,Алда - майдан, алда - қаза, алда - мұң.Шойын дене жердің тәнін жаншадыСездіргендей қасіреттің салмағын.Қара жердің..
© Әбіш Кекілбаев