Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Алғыстан...
Отыз беспен қош айтысқан кезде бұл,Көңілімді мазалайды өзге жыр.Мені біраз жерге апарып тастадың,Еліктіріп, желіктіріп, жезде-өмір!..Балалықтан ыстық..
© Айтқали Нәріков
Албырт шақ
Жас кезіңде биік болар арманың,Бақыт әнін шырқап тұрар жан-жағың.Өткен күндер өзгеше бір қызықты,Ғажайып боп елестейді алдағың.Өмір бойы кім серілік..
© Айтқали Нәріков
Ақын Роберт Бернске еліктеп
Нәзік сазға ауысып отты өлеңім,Терезеңнің алдына көп келемін.Ең болмаса, әйнектен қарасаңшы,Жанарымды телміртпей текке менің.Сен болмасаң, қабағым..
© Айтқали Нәріков
Ақынға арнау
Ей, Қойшыгүл, жастас емес, бастасым,Бұршы бермен көңіліңнің қақпасын.Тарпаң тағдыр сені аяусыз сынады,Айтып қайтем, айтып қайтем басқасын.Жазып..
© Айтқали Нәріков
Ақтөбе
Әлібек ТүймәлиевкеАқындай оқитұғын жатқа өлеңін,Даусымды көптен бері баптап едім.Бұлбұлым көмейдегі ән салды ғой,Төбесі көрінгенде Ақтөбенің.Қия..
© Айтқали Нәріков
Аққу махаббат
Жазушы Хамза Есенжапов пен оның зайыбы дәрігер София Тастемірованың рухтарына бағыштаймынИт тұмсығы өтпейтұғын ну орман,Құлаққа ұрған танадай боп..
© Айтқали Нәріков
Ақкөлдегі алтыбақан
Ажар СейтеновағаАқкөлдің жағасында алтыбақан,(Сәнімен сауық құру халқыма тән).Атанып ақын, әнші неге керек,Осындай кездерде бір шалқымасаң!..Мекені..
© Айтқали Нәріков
Ақбөбек пен Қайып
Ақбөбек ару мен әнші-зергер Қайыптың ескі замандағы бақытсыз махаббаты Маңгыстау өңірінде күні бүгінге шейін аңыз болып айтылып келеді. Қайып..
© Айтқали Нәріков
Ақан сері
Өнерліге кіретұғын есік кең,Құр қалмайды ол құрметтен де, несіптен.Бұлбұлы болып жүру үшін халқының,Ақан сері кетіп қалды мешіттен.«Тағдыр өзі..
© Айтқали Нәріков
Аға сыры
Бозбала інім, аға сырын ал тыңдап,Мен де жүргем саясында салқын бақ.Жүректегі жалын күшін ұқтырды-ау,Жігіттіктің ақ семсері жарқылдап.Дымқыл иіс..
© Айтқали Нәріков
Ағама
Қос жүрек бір-біріне табынысты,Мен мұнда, сен ауылда - сағыныстық.Алыстан аңсап, шаршап келгенімде,Алдымнан күліп шыққан шағың ыстық.О бастан өмір..
© Айтқали Нәріков
Аға аузынан
Аязға қызылшұнақ қарамай-ақ,Кезінде жүрдік біздер жалаңаяқ.Жүдеу өң, жүзі сынық бала көрсем,Бұл күні шын көңілмен қалам аяп.Қоңсы боп қона алмаймын..
© Айтқали Нәріков
Аманат
Жылдар, жылдар шарқайрақтай зырлаған,Күш-қуатты бірте-бірте «ұрлаған».Алыстатып жастық шақтың ауылын,Кәрілікке жақындатқан бір қадам.Елікпейтін..
© Айтқали Нәріков
Аға ақын алдында
Сен - бәйтерек, інің бұл - балғын құрақ,Бір жаңа әуен жақында алдым құрап.Өнер деген бәйге ғой, ал бәйгенің,Әрқашан да арты шаң, алды жырақ.Сынай..
© Айтқали Нәріков
Достық туралы
Достар! Достар! Мен сендерге қостым үн,Сендер барда жоқ қой менің еш мұңым.Достық болып оралады өзіме,Өздеріңе жасап жүрген достығым.Болсадағы қазан..
© Айтқали Нәріков
АРҒЫМАҚ
Арғымағым!Тимей менің жастыққа жар құлағым,Тұяғыңның дүюірін ести қалсам,Қара түнді, көз ілмей, таңға ұрамын.Шұбар айғыр!Арналды өзіңе Құралай..
© Серік Сейітман
ЖҮЗІК
Дариядай кемерге толып аққанСезімім бар көңілдің көгін атқан.Сүю – бақыт,Сүйдіру – асқан бақытСүйіктіңе сенбеудің соры батпан!Жалғыз қалсам,Жарығым..
© Серік Сейітман
СЕРТ
Заңғар, заңғар биік үй аспанменен таласқан,Айдан төмен бір елі, байларменен жанасқан,Тамсанармын тұлғаңа, қызығармын көркіңе,Мен бәрібір ең басты..
© Серік Сейітман
БАҚЫТ ІЗДЕГЕН ҮШЕУ
Орыс жеңгем жетекке алып ағаны,Ағам болса, ит жетектеп барады.Алматының көшесінде үшеуіБақыттарын бір-бірінен табады.Дәл өзіндей сатқындардан бұл..
© Серік Сейітман
ЕРТЕҢ ҚОЛЫМ БОС ЕМЕС
(бір досым: – Ертең кешке қолыңбос болса, би кешіне барайық, – дейді)Бозарып бозаң таң атадыБір Түннің өткенін Күн айтып.Еңкейіп Қызыл Нұр батадыБір..
© Серік Сейітман
ПАРЫЗ
Шариғаттан білмейтұғын шалды аят,Өтермін мен, мен өтермін мәңгі аяп.Қарыз деген – алғаныңды қайтару,Парыз деген – қарыз болу алмай-ақ.Қазақ болып..
© Серік Сейітман
ТАМЫР
Шыршалар таудағы бұлтпенен таласқан,Алшалар бақтағы жемісі жарасқан,Бәрі де, бәрінің тамырға байланып,Тамырдан нәр алып, тамырмен бағы асқан.Шыңдағы..
© Серік Сейітман
ҚАЗАҚҚА ҰҚСАЙДЫ
Қазаққа ұқсайды зәу мұзарт,Асқақ шың бұлтпенен таласқан.Сол шыңнан биіктеу жалғыз-ақДүниеге шаңырақ – көк аспан.Қазаққа ұқсайды, расында,Күлімкөз..
© Серік Сейітман
КЕЛІНІМЕ
Бірде намазхан көршім қазақтың қыз-келіншектеріне бұлжымас қағидадай етіпөлең жазуымды сұрады. Мен бойдақ қайынағасынансәлемін үзбей, иіліп тұратын..
© Серік Сейітман
БӘТІҢКЕ
Бәтіңкем-ау, қанықпын хал-жайыңа,Үн бітпеген тілің мен таңдайыңа.Табаныма кіретін шөңге-тікенСенің барып қадалды маңдайыңа.Аяқ дейтін аянбай қос..
© Серік Сейітман