meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Ақжайық арнаға түс арындама
Ақ жайық, арнаға түс арындамаАру Жайық, ерке өзен, сабырлағын,Бұл көктемде сен неге арындадың?Құм мен тастан өрілген жарқабаққаҒажап болды-ау осынша..
©  Ақұштап Бақтыгереева‎
Ақ боран
Алдымнан шықшы, ақ боран,Шабытың болар сақтаған.Менің де жаным мазасыз,Бұрқанбай тыныш таппаған,Алдымнан шықшы, ақ боран!Сенің де келер..
©  Ақұштап Бақтыгереева‎
Ақбақай көлдің жағасы
Ақбақай деген бұл жер көл болыпты,Жағалай Ақбақайды ел қоныпты.Онда да бірден біреу кем болыпты,Онда да бірге біреу тең болыпты.Сең көшіп, суға толып..
©  Ақұштап Бақтыгереева‎
Ақ айдын айырбас боп тас қалаға
Ақ айдын айырбас боп тас қалаға,Тұрсам да жанға жайлы баспанада.Парлатып көздің жасын Жайыққа ұшқанМен, апа, секілдімін ақ шағала.Тапқанша сол..
©  Ақұштап Бақтыгереева‎
Айнам қалды
Өтеді-ау қай кезде де арманда қыз,Бүгін біз сол дәстүрді жалғаудамыз.Болмаса дүниеде сүлу қыздарКейінге айтылатын қалмайды аңыз.Ақбикеш үзатылып..
©  Ақұштап Бақтыгереева‎
Айнамкөз
Пенде емес малын санап, жатар шөгіп,Жез тандай ән мен жырды қатар төгіп,Сыймаған бір ауылға сері МұхитЖиірек кетеді екен сапар шегіп.Бастайды ән..
©  Ақұштап Бақтыгереева‎
Айдын көлдің арызы
Қонатын қаздар қаңқылдапМөп-мөлдір еді айдыным.Ойнайтын сазан жарқылдап,Есепсіз еді байлығым.Бетімде самал шайқағанБилеткем түнде ай нұрын.Қамысты..
©  Ақұштап Бақтыгереева‎
Азамат
(Соғыс және еңбек ардагері Мұрат Насимуллинге)Азамат көрдім, кеудесінде бар қос орден,Бейнесін таққан алтыннан құйған көсемнің.Дедім мен, сірә..
©  Ақұштап Бақтыгереева‎
Адрессіз бала
Алғаш көрген қалада адасуда,Тұрағы жоқ, келіпті баласына.Тілдестім де әйелді үйге әкелдімМұқтаж болған қиын-ау жанашырға.Болжауменен үй іздеп..
©  Ақұштап Бақтыгереева‎
Аға, кезіп сен өткен жыр алаңын
Аға, кезіп сен өткен жыр алаңын,Қажет болса мінбеге шыға аламын.Бала көңіл, момақан «қазақ» дегенЕлдің қызы болғанға қуанамын.Қажет болса буатын..
©  Ақұштап Бақтыгереева‎
Мұқидаш-ай
Өлең айтқым келмейді ерінгеннен,Бойым байсал тартады керілгеннен.Көтеріңкі көңілім тарта бастар,Қалқатайдың аулы..
©  Нұржан Наушабаев
Қапы қалма
Ей, Нұржан, қаламыңды қолыңа алшы,Тоттанып бүршік басқан көңілді аршы.Елу үш жасқа келдің кәрі тарлан,Қыймылда қалған жоқ па бірер тамшы.Тозаңы ат..
©  Нұржан Наушабаев
Көңіл ашар
Айт дегенде өлеңді аяр болмас.Жамандардың сөзінде баян болмас.Осындайда өлең айт, замандастар,Күнде мұндай тамаша даяр болмас.Сарала шымшық,Болдым..
©  Нұржан Наушабаев
Зар заман
Уа, тәңірі құдыретіне таңқаламын.Соңынан бір ғашықтың зарланамын.Сыртым жоқ, ішім жалын болды менің,Сыртыма шығаруға арланамын.Шалшық су құдық болмас..
©  Нұржан Наушабаев
Жан сәулем
Жігітке өлең де өнер, өнер де өнер,Жүйрік ат өрге салсаң өршеленер.Барында қызылыңның күл де ойна,Шамшырақ мың күн жанған бір күн сөнер.Ақ үйге ат..
©  Нұржан Наушабаев
Бес арман
Қаракөк жылқы ішінде құлын болсам,Ішінде омыртқаның жұлын болсам.Алыстан ат терлетіп келгенімде,Алдыңа алып сүйер ұлың болсам.Қаракөк жылқы ішінде..
©  Нұржан Наушабаев
Бірінші назым
Жаһилдер ғалым сөзін тыңдамаған,Шарғиға мықтап белін байламаған.Хайуандар есебінде көрінеді,Аслына назар салып аңдамаған.Құр сипат көрінумен неге..
©  Нұржан Наушабаев
Тақпақ
Хұрметлу зайғы ғұмырдан -Ұйқыда көрген түс артық.Тар жерде тайғақ кешуде,Ерлерің қылған күші артық.Қу қанжыға жүйріктіңТопырыштан несі..
©  Нұржан Наушабаев
Терме
Неше фасыл, неше бап,Біздің сөздің бұтақтапКетеді ұзап тарауы.Жүйріктер мінген озбай ма,Күйіне келсе жарауы?Ақ иық бүркіт мұз балақҚаңтарда қарсы..
©  Нұржан Наушабаев
Ат дұр ердің жолдасы
Ат дұр ердің жолдасы,Ұл дұр дәулеттің басы.Қыз һам болса көңіл хошыЗұрият керек дұр жігітке.Ат дұр ердің қорғаны,Мінсе бітер арманы.Естен салмағыл..
©  Нұржан Наушабаев
Леп ұрған кейбір жігітке
Атқа мінсең наз бедеуҚапалы көңіл ашылар.Кем болмаса тумысыңҚатарға басын қосылар.Әдеп, ақыл, білімдіҮйрене һеш кім тумайды,Көруменен ысылар.Ілгері..
©  Нұржан Наушабаев
Қатын үш түрлі
Бір қатын сыйлаумен қатын,Бір қатын қинаумен қатын.Нағыз қатын, сол қатын -Һәр нәрсені ойлаумен қатын.Қатының жақсы босаКөңілді жықпас.Ыңғайын..
©  Нұржан Наушабаев
Заманның қалпына айтылған сөздер
Ниет һәм құлқы бөлек әр адамныңӘй, нұржан, мұнан басқа жоқ табарың.Мұнәжәт һәр нақылдан жазып қара,Қалпына лайық етіп замананың.Жаңбыр жаумай, күн..
©  Нұржан Наушабаев
Таубайдың Жүсібіне
Бар еді менде не ақың кеткендей-ақ?Тиеді мына сөзің кетпендей-ақ.Аузыңнан қандай-қандай сөз шығады,Тұлпарды есек келіп тепкендей-ақ.
©  Омар Шораяқов
Ұстаздарым
Аш, бабын сөздің, дүр Омар,Жөн болса сөзің тыңдалар.Келіспесе кестесі-Ретсіз сөзді кім тыңдар!Намақұл сөздің мысалы:Аң көрмей ұшқан далаға,Алмайтын..
©  Омар Шораяқов