meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Досты аңсап келем
Жолыққан шақта-ақ ұмыт боп қайғың,Талас қап,Шамдануы да,Таңдануы да жарасты-ақ.Ойламай өткен тірліктің нарқы, парқын да,Досты аңсап келем нар..
©  Сәкен Иманасов
Арайлы таңда
Арайлы таңда,Аңырай жетіп қанша мен,Ағайын, сененАдалдық қана аңсап ем,Мәз болып тұрдым,Мейірім көрсем жанардан,Арманым жоқтай,Сол шақта тоқтай қалса..
©  Сәкен Иманасов
Бірден асып, біреуден жүрдік пе кем?
Бірден асып, біреуден жүрдік пе кем?Тәтті екен-ау, дүние-ай, тірлік деген.Жақсы екен-ау жұмыс та күнде асығып,Шаршап-талып жүрсек те бір..
©  Сәкен Иманасов
Қырға шығып
Қансын құмар, қалсын да бір басылып,Қырға шығып қайтайын, қырға шығып.Көптен бері көңіл де алағызып,Кермені үзер тұлпардай тұрды асығып.Атың қайда..
©  Сәкен Иманасов
Арланның ажалы
Айнала атағымен дүрілдеткен,Ит еді ол бар өмірі қырында өткен.Даң-дұңға есі шыға аласұрып,Аңшының айтағынан бұрын кеткен.Тарығып көріп еді бұрын..
©  Сәкен Иманасов
Айтам енді
Айтам енді...Айтсам деген сезің ен,Дүниеге қарап шындық кезімен,Ар алдында мен өзімді әрдайым,Дар алдында тұрғандай-ақ сезінем.Шындық үшін шайқасудан..
©  Сәкен Иманасов
Жайым жоқ жасып
Жайым жоқ жасыпкүрсінбек,Төрт жағым бүгін түп-түгел.Тындырмай түкті жүрсің деп,Сірә бір қабақ шытты ма ел?Астана болды тұрағым,Баспанам да бар..
©  Сәкен Иманасов
Еске алу
Қайран менің қасиетті,нұрлы Анам,қанша ғана қызығыңды ұрлағам! –Алыс кетіп,аңсатыппын,қасыңнаншығармағың келгенде де бір қадам!..Тірлігіңде айтпадың..
©  Сәкен Иманасов
Құдірет
Баз-базда бір жаза қалсам күшті өлең,өзімді өзім өктем санап істе мен,айналама асқақ қарай бастаймын,адамға ұқсапат үстінен түспеген.Қара жерді..
©  Сәкен Иманасов
Сөзін де жұрттың ауырлап
Сөзін де жұрттың ауырлап,Сергитін бір сәт іздесең,Жүрсеңші біздің ауылға-ақ,Қонаққа жүрші бізге сен.Жеңілдеп бірден зіл денеЖұмақ бар десе – сенер..
©  Сәкен Иманасов
Осы бір «дерт» кеудеңді меңдемесе
Осы бір «дерт» кеудеңді меңдемесе,Тәуір жігіт едің-ау сен де кеше.Ермейтін-ақ сияқты ең ед сөзінеБермейтін-ақ сияқты ең пендеге есе...Ағайынныңайнала..
©  Сәкен Иманасов
Ести-ести ежелгі ескі үндерді
Ести-ести ежелгі ескі үндерді,Ұқсамайын дедім деешкімге енді.Айһай деген,Борандай бұрқырап бір,Бөскім келді,Менің де бөскім келді.Ауыздыға айнала сөз..
©  Сәкен Иманасов
Сенбегендер өз арына
Сенбегендер өз арына,Өнерімен озарына –Қалт-құлт етсін, терлесін,Ақша қардай ар-намысым,Алып ұшар барда күшім,Қапаланам мен несін!Анаған да, мынаған..
©  Сәкен Иманасов
Қызықтырып бара ма
Қызықтырып бара ма,Қыза-қыза енді өмір,Сыймай жүр-ау қалағаҚырға құмар өр көңіл,Кермедегі асаудай,Аласұрып жүрегің,Ауылды аңсап тұрсың-ау,Алағызып..
©  Сәкен Иманасов
Адамдар-ай!..
Адамдар-ай!..Жақсам деймін бәріңе...Жағам қалай?Тапсам деймін бабыңды,Үйде-түздеЖүру үшін ешкімге алаңдамай.Қаламын даСендерге тағы ұнамай,Көшкен..
©  Сәкен Иманасов
Ежелгі өртім де сен
Ежелгі өртім де сен,дертім де сен,Дариға-ай,болмады бір желпінбесем.Барады-ау жалықтырып жабы тірлік,Сілкіне,Саған еріп,Серпілмесем.Қаратпай..
©  Сәкен Иманасов
Тірлікте күлмес үшін күндестерім
Тірлікте күлмес үшін күндестерім,Ешкімнің артына мен мінгеспедім.Ұтсам да,Ұтылсам да –Өз арымаБағынып баяғыдан күн кешкемін.Жүрегім тілім-тілім..
©  Сәкен Иманасов
Ғашық дүние
Дүние-ай,Қадіріңді күрт ұқтырып,Барасың күннен-күнге ынтықтырып,Көлбеген көк белдерге,Көк пен жерге,Қараймын көздің жасын сүртіп тұрып...Сүйсініп..
©  Сәкен Иманасов
Байтақ елім
Киелі қасиетін сезе біле,Ынтыға түстім қанша өз еліме.Орғыған –Омырауын орай ағып –Айналып кеткім де кеп өзеніне.Соны ойлап...Түндерімде жыр..
©  Сәкен Иманасов
Өз биігің
Өрмеледік биікке,Өрмеледік,Биікке де бір шығып көрмек едік!Шатқалдарда шайлығып,Шамырқанып,Тұрсың ба шын шалдығар жерге келіп!Бетің қайтып бөгеттен..
©  Сәкен Иманасов
Құрдастарға қалжың
Айналаны дос тұтып,Сеніп көріп,Елірдік те,Есірдік...Еліктедік.Есейдік пе дегенше...Еркіңді алып,«Есті» шағың тұр екен төніп келіп...Қабағына қаратып..
©  Сәкен Иманасов
Қызыққа да
Қызыққа да,Қызға да бұрылмастай,Жүрем кейде ешкімге сырымды ашпай,Жүріп алам жоламай жақсыға да,Жоққа бола жаманмен ырылдаспай.Елірмеймін...Ермеймін..
©  Сәкен Иманасов
Апарайын ел жаққа
Әзірлеп отыр екен ат ағайын,Жүрші, дос,Алакөлге апарайын.Ол жақта өзгешелеу атады таң,Әйтеуір өзгешелеу батады айың.Жүрші, бір көрсетейін саған..
©  Сәкен Иманасов
Қазақы дәстүр
Кіріңіздер!Берірек жүріңіздер,Ауыл-аймақ аман ба?Осы күніЕлді аңсаған адамның бірі біздер.Жігіттер, шешініңдер!Өз үйіңдей көріңдер..
©  Сәкен Иманасов
Жігіттің көріп жүрміз не түрлісін
Жігіттің көріп жүрміз не түрлісін,Серісін, селтеңін де, өтімдісін.Итін де, кісісін де,Талай-талай,Аю да, арыстан да секілдісің.Жымын да білдірмейтін..
©  Сәкен Иманасов