meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Әйелден асқан ғалым жоқ
Әйелден асқан ғалым жоқ,Әйелдей маржан, жақұт жоқ.Әйелден асқан залым жоқ,Әйелден асқан бақыт жоқ.Әйелде ойлар бас та бар,Әйелде бүйрек тас та..
©  Шөмішбай Сариев
Әйел – өмір бұлағы
Әйел – өмір бұлағы,Әйел – өмір шуағы.Әйел деген қызғаныш,Қызғаныштан тұрады.Әйелді аңсап асықтық,Шалқып жүрек тасыттық.Қызғанышта –..
©  Шөмішбай Сариев
Сәулесінен күн басқа
Сәулесінен күн басқа,Бәйтеректен гүл басқа.Бар әңгіме – әйелде,Қыз бен Ана бір басқа.Еркек біткен үңілет,Әйел деген сүгірет.Қыздың жайы – бір..
©  Шөмішбай Сариев
Әйелім деп сүйесің
Әйелім деп сүйесің,Тапқандай ол да иесін.Әйелге басты игендей,Бұлаққа басты иесің.Күндерді өткен санайсың,Бақытқа бәрін балайсың.Ренжітсе..
©  Шөмішбай Сариев
Еркек-әйел қиялдайды
Еркек-әйел қиялдайды,Кім сұлуды сүйе алмайды,Әйелдер ардан кетсе,Еркектер жия алмайды.Салмақтап көз сал әлемге,Қай жерде болсын, қай елде.Ұлт намысы..
©  Шөмішбай Сариев
Жұлдыздардай зымырап жиі ақты жыл
Жұлдыздардай зымырап жиі ақты жыл,Әйелдің бәрі бірдей ұятты гүл.Әйелдердің көргенін еркек көрсе,Өмірден баз кешетін сияқты бір.Әйелдерді мәңгілік..
©  Шөмішбай Сариев
Асыл сөз
Өлшеп сөйле қабырғаңмен кеңес те,Біз де бір күн бала болдық жоқ есте,«Әйел» дейміз біз ұмытып Әйелді,Баламыздың жан анасы емес пе?!Қайда жүрсем аңсап..
©  Шөмішбай Сариев
Әйел
Өмірге келгеніме өкінбеймін,Бар биікке жетем деп бекінбеймін.Қарлығаш ұя салып жүрегіме,Жүрегімді аялап отыр мейірім.Жүректің балапаны бір-бір..
©  Шөмішбай Сариев
Сол бір ауыл...
Жер бетінде бір кішкентай ауыл бар,Сол бір ауыл – туған жерім, бауырлар.Жылдар жылжып, жатса да өмір жаңғырып,Сол ауылға басымды ием мәңгілік!Мен..
©  Шөмішбай Сариев
Тілдесем таудың биік шыңдарымен
Тілдесем таудың биік шыңдарымен,Мұңаям – бұл даланыңмұңдарымен.Шөл даланың ұлымын,шөл даланың —Келемін бірге шөлдепҚұмдарымен.Кездесіп дүниенің гүл..
©  Шөмішбай Сариев
Жылы сөзге шөлдедім..
Адамдардың шапағатына шөлдедім,Хас сұлудың махаббатына шөлдедім.Аптап жоқта аңқасы кепкен кеудемді,Сенбесеңдер қақыратып ашып көр менің.Кеудем толы..
©  Шөмішбай Сариев
Шөлдедім..
Шөлдеп жүрген мен бір жанмын,Дала деген тағдырданмын.Сан мұңайып, сан қуандым,Мен бар жерге жаңбыр жаудың.Шөлдеп жүрген мен бір жанмын,Жұмбағы мол..
©  Шөмішбай Сариев
Шөл далада бәрі бар
Шөл далада бәрі бар,Әр күн атар таңы бар.Мекен еткен адам менАңдар менен жануар.Өркеш-өркеш құмы бар,Қайғысы мен мұңы бар.Жел арқылы..
©  Шөмішбай Сариев
Тебіреніп, толғана
Тебіреніп, толғанаТүсін бәрін сен, бала.Сағынышпен күн кешкен,Ата-бабаң – шөл дала.Бақыттысың сен деген,Ештеңе әлі көрмеген.Еріндері..
©  Шөмішбай Сариев
Армансыз бір қыдырдық
Армансыз бір қыдырдықАйнала әсем, жол тыныш.Шөл далада – сұлулықШөл далада – қорқыныш.Үнсіз жатқан құмдардыңҚойныңда әсем сырлар бар.Үнсіз өткен..
©  Шөмішбай Сариев
Аралым да шөлдейді...
Арал деген шөл даланың ұлымын,Сол даланың еркесінің бірімін,Теңізімнің бірі жартас, бірі құм,Аунап өскен ақшағыл құм тұнығын.Арал деген шөл далада..
©  Шөмішбай Сариев
Түйе – шөлдің кемесі
Түйе – шөлдің кемесі,Аққу – көлдің кемесі.Түйе – шөлде жүзеді,Аққу – көлде жүзеді.Шөл далада самал кеш,Ымырттан соң қонар кеш.Өлшеп бәрін..
©  Шөмішбай Сариев
О, замандас
Түсін мені,Замандасым, ғасырлас.Шөл даламныңМахаббаты басылмас.Шөл даламныңБекер бұлты ашылмас,Түсін мені,Замандасым, ғасырлас!Шөл даламныңҒашық..
©  Шөмішбай Сариев
Теңіз шықсаң әрі ұзап
Теңіз шықсаң әрі ұзап,Ащы суда – шөлдесің.Арал деген аңызақ,Желге ұстаған кеудесін!..Біле-білер бәрін кім,Арқамызда жүр қамшы.Өркеш-өркеш нарын..
©  Шөмішбай Сариев
Шөл далаға алғаш рет келдің бе?
Алғаш рет сапар тартып келдің бе,Шөл даланың құшағына ендің бе,Шөл даланың ойлы өлеңін, ақын сен,Шөл даланың сөйлегенін көрдің бе?!..Кешке жақын..
©  Шөмішбай Сариев
Туған жерім...
Туған жерім –Сенен мәңгі айналдым,Шөл даладан,Гүл, қалаға айналдың.Кешегі күнДидарыңда – мұң бұлты,Бүгінгі күнКелбетіңе қайранмын.Туған жерім –Сенен..
©  Шөмішбай Сариев
Шөл
Жырлауға көрмей қалай бата аламын,Білмеймін қайда бастап апарарын.Құм кешіп балтырыммен, құмда аунағанМен де бір перзентімін сахараның.Сахара – бар..
©  Шөмішбай Сариев
Сахара суреті
Көзбен кермей, білмейсің,Сахараның суретін!Өмір сүрмей, білмейсіңСахараның құдіретін...* * *Сахаралы сары бел сыр аңдатты,Сексеуілге оранып жылан..
©  Шөмішбай Сариев
Көрдің бе сен Жылыойды?
Көрдің бе сен Жылыойды?Бір ой қозғар бір ойды.Шөл далаға сапар кешу – қорқыныш,Шөл далада қалсаң жалғыз – үрейлі.Шөлейт асып, өткелдерден өтерсің,Шөл..
©  Шөмішбай Сариев
«Шөл дала» дейді, «шөл дала»
«Шөл дала» дейді, «шөл дала»,Шөл далада тегін адам жүрмейді.«Шөл дала» дейді, «шөл дала»,Шөл далада өмір барын білмейді.Көгінде әсем кең дала,Тағдыры..
©  Шөмішбай Сариев