Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Майдан жолында
Жүре бердік түк үнсіз,Үзіліссіз, тынымсыз.Кірпік ілмей ұйқысыз,Жүре бердік шылымсыз.Жүре берді ормандарТанкілерді бүркеген.Байқамады жау..
© Сырбай Мәуленов
Көрінсейші күн болып
Көк бұлттың кемеріненКөрінсейші күн болып!Ауыр күнді атқарсайшы,Өзімменен бір болып!Күннің көзін тасалайдыКесек-кесек бұлт бүркеп.Қара ормандар..
© Сырбай Мәуленов
Партизан
Қара түнді жамылыпҚалың нуды қақ жарған.Қапысын тауып дұшпандыҚайыра соққан қапталдан.Төбесі түпсіз көк аспанҚонысы орман, қалың қар.Кеудесінде..
© Сырбай Мәуленов
Бүркіт
IМұзды балақ қыран бүркітЖайлаған тау қиясын.Бұзса дұшпан долданатын,Бауыр басқан ұясын.Қос қанаты қара дауыл,Соқтыратын ашулы.Қаныпезер..
© Сырбай Мәуленов
Дәм
IҚыпша бел сұлу келіншек,Деді ме елді аңсады.Жорықтағы жарынаҮйінен арнап дәм салды.Елдің дәмін келіншекСағынар деп ойлады.Май менен құрт, ірімшікҚан..
© Сырбай Мәуленов
Қала берді қара көз
Күлімкөзді Күнсұлу,Көк көйлегі судырлап.Бейне біздің қызыл ту,Орамалын тұр бұлғап.Жары үшін қам жейді,Ойламайды өз басын.Көңіліне келер..
© Сырбай Мәуленов
Шаңқай түс
Мұз боп қатқан алты ай қысКөл құшағын қазға ашқан.Шағаладай шаңқай түсЖатыр еріп жазғы аспан.Көзге әсте шалынбайСиқырлы бір жаңбыр боп,Қыстың қалған..
© Сырбай Мәуленов
Қарауыл төбе
Шыққан ерлер бұл төбегеБатырлықтың жалауын ап,Шыққан ерлер бұл төбегеТөңіректі қарауылдап.Биігінен көрінедіСыр бойының әр адыры.Сондықтан да осы..
© Сырбай Мәуленов
Шомылдым сырдың суына
Шомылдым Сырдың суына,Аунадым қызыл құмына.Балқыдым күннің нұрынаШыныға бердім, шыныға.Жетіп мен бәйге жасынаЖабыстым ердің қасына.Алдынан топтың..
© Сырбай Мәуленов
Аршып
...аршып...ашқан жоқ едім,қарсыласқан жоқ едің.Жағасы еді жайылмалы бұлақтың,көрдім сені көп ішінде......ұнаттым....Кең дүнием кетті-ау кенет тарылып..
© Сәкен Иманасов
Асығып асқақ өр көңіл
Асығып асқақ өр көңіл,асау да міндік, астық шың.... Мен үшін, қалқам, сен де біралыста қалған жастықсың.Жүзіндей жаңа қылыштың,жарқылдап өскен..
© Сәкен Иманасов
Көп қарадым
Аязда аяқ тоңып,күш те кеміп,жігіт тұр темекісін тістене еміп.алаңдап зәулім үйдің есігіне,атылып шығатындай іштен елік.Қараумен сағатына..
© Сәкен Иманасов
Құшсам-ақ дейтін бұралтып белін
Құшсам-ақ дейтін бұралтып белінқылықты қыздың бірі едің.өзіңді жұрттан тым артық көріп,түрлене түлеп жүр едің.Артық бір аяқ баспайтын едің,менсінбей..
© Сәкен Иманасов
Құмырсқа бел, қаз омырау
Құмырсқа бел, қаз омырау,Аққу мойын, алма бет қыз,Жарқылдаған жаз едің-ауЖана жаздап қалған ек біз.Көз алдымда жайнап тұрғанҚызықтырып бар..
© Сәкен Иманасов
Өліп-өшіп
Өліп-өшіп,өзі кеп шешіндірді,шешіндірді,мен жаққа төсін бұрды,...содан кейін білмеймін...өліп-талып,көріп барып жұмақты...есім кірді!..Сезім шіркін..
© Сәкен Иманасов
Көзден мейір ақтарылып
Көзден мейір ақтарылып,күй — тілден,тартып бара жатты өзіне сыйқыр-дем,күлкімді де,мүлкімді де біржолақидым сағанкүні-түнгі ұйқыммен.Артық көріп..
© Сәкен Иманасов
Мінгізіп ең мінсіз жарау құр атқа
Мінгізіп ең мінсіз жарау құр атқа,енді мені бастасаңшы жұмаққа,емін-еркін күлейік те біз де бір,жүрейік те жан баспаған жырақта.Жалғыз жұтып..
© Сәкен Иманасов
Тамсантып түгел таңдайда еріген
Тамсантып түгел таңдайда еріген,қандай әдемі, қандай керім ең.Қандай берік ең, —қасымда жүріп,қапы қалдырдың —алдай беріп ем!...Жаным да бірге жандай..
© Сәкен Иманасов
Қайқы бел
Қайқы бел,қаз омырауқардай ақ қыз,(қыз десе қашан ғана малды аяппыз),жатып ек шалқып-тасып,жеті атаданбақ-дәулет үзілмеген жандай-ақ біз.У мен бу..
© Сәкен Иманасов
Осыншалық батырып таңда мұңға
Осыншалық батырып таңда мұңға,тағдыр, мені тағы да алдадың ба? —Алтын балық қолымнан сусып шығып,құр әуресі қалыпты-ау қармағымда!Алтын балық..
© Сәкен Иманасов
Әй, әппақ қыз
Әй, әппақ қыз,оппақ қыз,әй, әппақ қыз,аласұрған жаныма тоят тапқыз, —аяғы жоқ, басы жоқ,жалғасы барроманның жартысын аяқтаппыз!..Келіп еді қызығып..
© Сәкен Иманасов
Қараптан-қарап
Қараптан-қарапкішірер денем,қара бір көзден жас парлап —қалқамның өзі түсінер деуменқалжың айтып емастарлап.Түсіне тұраәзілге бұрып,күлгендей болдың..
© Сәкен Иманасов
Жалынғалы тұрғам жоқ, көке, саған
"Жалынғалы тұрғам жоқ, көке, саған,жақтырмасаң — жайыма кете салам!" —дедің де Сен...Сәл ғана тоқтап алып...отқа барып ұрындық екі есалаң.Тәнімізді..
© Сәкен Иманасов
Тынышын ап түйменің
Тынышын ап түйменің —шешініп те киініп,бұрала кеп биледің —жүз бүгіліп, иіліп,бұлт астынан жарқ етіп шыққан күндей қабағыңқас-қағымда қайтадан..
© Сәкен Иманасов
Күдік
(Бұл өлең 1972 жылы белгілі бір себепке байланысты жазылған еді, жоғалтып алғамын. Мынау — есіме түскен шумақтар).Кім біледі,кездейсоқта жат құшаққа..
© Сәкен Иманасов