Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Жауынгер досқа
Жер сілкінтіп, көк тербепШүйілген жауға төбеден.Карпат тауын бөктерлепБерлинге қарай жөнеген.Жолың болсын, жолдасым,Алған беттен аңырма.Ойран етіп..
© Сырбай Мәуленов
Туған жер
Торғай бойы, Тосын жеріБұйра құмның бөктері.Жаз самалы жан тербеттіҚандай әсем көктемі.Биік шыңның бауырындаБұйра толқын бал бұлақ.Бүгін мені қарсы..
© Сырбай Мәуленов
Лермонтов
Күндей боп қара нөсер төккен күзде,Саңқылдап ақын үні жеткен бізге.Жарқылдап толқынмен бір көтерілген,Жалтылдап жалғыз желкен көк теңізде.Даусынан..
© Сырбай Мәуленов
Жаңа туған ай
Көк аспанның кеудесіне,Кім орнатқан алып келіп,Тұр әлемнің төбесінде,Жалғыз өзі жарық төгіп.Төңкерілген алтын көзден,Себілгендей нұр сәулесі,Жаңа..
© Сырбай Мәуленов
Күзетші
Жалтырап көзге түседі,Ай астында ақ тақыр.Ақ тақырдың үстінде,Ақ алтындай дән жатыр.Қанды майдан шебінде,Күзеткендей өмірді.Тұр күзетші бүгін..
© Сырбай Мәуленов
Қызбел қиясында
Қойынынан шығады,Асыр салып мың бұлақ.Қыземшекті шыңдары,Көрінеді бұлдырап.Жатыр жанды әлдилеп,Қызбел десе, Қызбелдей.Бір сұлу қыз би билеп,Сахарада..
© Сырбай Мәуленов
Гитарыңды ойнашы
Гитарыңның шектеріненҒажайыпты үн келер.Жастық шақтың көктеміненЖазғы тасқын жыр келер.Гитарыңның шектеріненСиқырлы үндер сыңғырлар.Көзін қадап..
© Сырбай Мәуленов
Қош бол, Тобыл аруы
Менмін адал ар ұлы,Қазғаным жоқ саған ор.Қош бол, Тобыл аруы,Қош бол енді, аман бол!Сөніп қалған жалыныСаған деген күз ішім.Қош бол, Тобыл аруы,Ай да..
© Сырбай Мәуленов
Қазалы хат
Ақсақалды қарияОқышы деп берді хат.Қандай қызыл сияменЖазылыпты жаманат.Оқталсам да неше ретӨлдіге аузым бармады,Қара көзім жасаурапҚайғы оты..
© Сырбай Мәуленов
Тосын
Құмдарының шоқысы,Көк торғынды жамылған.Қеліншектей сән түзеп,Сәукеле бұлттан салынған.Қаршыға ұшып шыңында,Қарсақ жортқан қалыңнанТаулар көкке..
© Сырбай Мәуленов
Назия
Станция, Назия,Кішкене өзен Назия,Қырық екінші жылдың бізБолдық онда жазында.Ізі де жоқ үйлердің,Белгісі жоқ тіршілік,Кішкене өзен НазияУһілейді..
© Сырбай Мәуленов
Тобыл
Аймалатып төсімдіАйдынына Тобылдың,Аунап түсіп ағынғаАққу құстай шомылдым.Өзенін, елін қорғағанҚарасындай көзінің.Арқадан қағып ардақтапСүйді Тобыл..
© Сырбай Мәуленов
Ұлы жолда
Отан үшін өлімгеБелді байлап бас тігіп,Жапанда жанын тапсырдыЖалындап жанып жас жігіт.Толқын шашын от шалып,Ақша беттен нұр кетті.Жас шағының..
© Сырбай Мәуленов
Тұлпар
Көп ай бойы дағдыланған,Қан жорыққа тұлпарым.Кесе келген қарғып жалдан,Шықты үстіне қырқаның.Қара жолға қан төгіліп,Күреңденіп қалды із.Жалт бұрылып..
© Сырбай Мәуленов
Кисет
Қарайлап менің жолымаҚамқоршым болдың бір менің.Қисетті беріп қолымаЕсіңе алып жүр, дедің.Білмеймін сенің арқаң ба,Жүргенім әлі оққа ұшпай,Кисетің..
© Сырбай Мәуленов
Орал орманы
Ажал төніп анталап,Аспанды бұлт торлады.Аттандық біз батысқаҚалды Орал орманы.Қалды орыстың жас қызыОрамалы желпілдеп.Өзеніндей ИсеттіңҚөзде жасы..
© Сырбай Мәуленов
Есіңе ал
Болдың ба сен Волховта,Көрдің бе оның орманынСол орманның әр талынӨз жанымдай қорғадым.Январьда, майдандаАқ денемнен тамды қан.Алып соқтым..
© Сырбай Мәуленов
Теңізде
Айналамыз асқар тау,Қарайды төніп көктен күз,Алқаракөк бір асауАлдымызда Көк теңіз.Ортада оқшау шың жартас,Шық моншақтап тер жапқан.Асуынан жол..
© Сырбай Мәуленов
Сенбісің
Кезімде әлім кетіп қансыраған,Сенбісің қасыма кеп хал сұраған.Мен үшін қайғы шегіп өңің қашып,Көзіңнен ыстық жастар тамшылаған.Сенбісің қолыңды сап..
© Сырбай Мәуленов
Жартастағы қан
Көк теңіздің шетінде,Кәрі жартас тік өскен.Қаны жатыр бетінде,Тамған ұлы күрестен.Жағалай соғып жартасты,Туласа да көк теңіз.Өшер емес бетінен,Қанмен..
© Сырбай Мәуленов
1943 жылғы 17 январь
Жаралы жанды жұтуға,Аранын ашып жалаңдап.Қаптады қара бұлттай,Қарсы алдымнан жау аңдап.Жараланған сол қолым,Сүйемелге келмеді.Найзасы намыс..
© Сырбай Мәуленов
Боранда
Сұрапыл күш соқты боран,Қар ұйтқыта жолды көміп.Болашақтың өр қиялы,Сол боранда болды серік.Оқ борандай түтесе де,Қар астына көмілмедім,Болашаққа..
© Сырбай Мәуленов
Жұлын көк
Толқынды сұлу жалы бар,Желден жүйрік жұлын көкЖайылып жүр жануар,Көк шалғынды жұлып жеп.Кекілін өрген айырып,Мүшесі сұлу киіктен.Қос құлағын..
© Сырбай Мәуленов
Клим ерді көргенде
Сұсың қара дауылдай,Қаһарлы туған батырым.Қазақтың Алатауындай,Кеудеңе біткен ақылың.Окоптарды аралап,Бауырында дөңестің.Таптың да бір..
© Сырбай Мәуленов
Қасиеті халықтың
Жақын түскен снарядҮй ішіне қалды өтпей.Тұр күмбезі жарқырап,Секілді жан бір беткей.Қалаған тасын алыптың,Талай күндер жалықпай.Қасиеті..
© Сырбай Мәуленов