meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
163 атқыштар полкі
Уж враг отступает пред вашим полком,Какое блаженство быть храбрым бойцом!..Гете.Құшағында жанып жатқан орманның,Жаралы боп жарты жолда мен..
©  Сырбай Мәуленов
Сонау алыс Карелия
Сонау алыс КарелияНу ормандар бұйра бұлттай,Талай жылдар тербеп жандыҚоймадыңдар күйді ағытпай.Құлап сызды топыраққа,Жатыр сонда ағай біздің,Жапты..
©  Сырбай Мәуленов
Өткен күндер
Талай бел, талай құба жонды басып,Келемін алыс жерден мойны қашық.Қарсы алды қалың орман қарт әжедей,Елпілдеп дәті қалмай қойнын ашып.Біз кезде қаным..
©  Сырбай Мәуленов
Нижний тагил
Сорғалаған үстінде бүркіт әні,Қалыпты есте күрең бел Түлкі тауы,Нижний Тагил қапты есте бар қалпыменОтпен жазған Оралдың бір кітабы.Қалыпты есте..
©  Сырбай Мәуленов
Қара түн, қалың орманда
Жасыл орман жазғы желгеЖайқалады терегі.Қару асып жалғыз түндеПартизан қыз келеді.Су сылдыры, ну сыбдырыОйды онға бөледі.Күшейеді жел шуылы,Партизан..
©  Сырбай Мәуленов
Күй
(Жәрдем Тілековке)Күй жатыр көк орманда буырқанған,Күй жатыр найзағайда бұлтты жарған,Күй жатыр толқынында теңіздердің,Күй жатыр шертушісін күтіп..
©  Сырбай Мәуленов
Қара теңіз
Қайран Қара теңіздіңКөп кешіп ем толқынын.Теңіздей терең тебіренемЕсіме түссе сол күнім.Терістіктен төнген бұлт,Теңіз беті көк ала.Қарауылдай..
©  Сырбай Мәуленов
Дәптер
Ортасынан оқ тескен,Қанды дәптер көргенмін.Жолдасымдай от кешкен,Соған қарай бергенмін.Ажал уын жайғанда,Көкірегін қан жапқан.Қаза тапқан..
©  Сырбай Мәуленов
Бірақ сонда махаббатым
Кім сүртіп ед тамшы қанды,Жаны ауырып өзіммен.Елжіреп кім жасы тамды,Қарақаттай көзінен.Кім арқалап алып шыққан,Қалың өлік ішінен.Білмеймін мен..
©  Сырбай Мәуленов
Бұлақ
Сарша тамыз ішінде,Ыстық еді күн неткен.Жасыл барқыт пішінде,Жайқалып тұр ну біткен.Тосын үстін түр жауып,Құба талды құлақұм.Көрдім сонда, көз..
©  Сырбай Мәуленов
Алтын жүлдыз
Зейнеті болып еңбектің,Алтын Жұлдыз жаралды.Сәулеті болып жер,көктің,Жарқыратты жаһанды.Алтын нұры төгіліп,Жер жұлдызы жанғанда.Бұлтта қалған..
©  Сырбай Мәуленов
Бір жұтым су
(Еске алу)Жарақат ауыр, жан тәтті,«Жалтарам,— деді,— жастық шақ».Айнала орап жан-жақты,Айқара ашты от құшақ.Қарайлап едім қасыма,Қан жауыпты қар..
©  Сырбай Мәуленов
Кең өлке
О, сүйікті көз жеткісіз кең өлкем,Сенсің күнім, сенсің айым, сен еркем.Артымда сен аман қалсаң болғаны,Бұл өмірден кеткенімде мен ертең.Шайы орамал..
©  Сырбай Мәуленов
Көк сеңгір
Жатырсың сен қарайып,Жер бетінде бір меңдей.Тағып маған тау айып,Тау деп айтсам күлгендей.Тау шығарсың жасыңдаБойың көкпен таласқан.Қар ұялап..
©  Сырбай Мәуленов
Теке діңі
Көрінген бір қиырдан Теке діңі,Шаншылған бұлтқа бойлап асқар шыңы.Айналған ұшар басын шаңқай түсте,Қалықтап дүниенің алтын күні.Жүзі ыстық ерте..
©  Сырбай Мәуленов
Қос терек
Тереземнің алдындаТербетілген қос терек.Өсіргем жаз айында,Өзіме тұр еркелеп.Жас сұлудай жапырақ,Көз тартады көркімен.Жел соқса егер қалтырап,Бетімді..
©  Сырбай Мәуленов
Солдат
IМайданда сонау жылБізбенен бір жүрді.Ер жүрек солдат бірМінезі күлдіргі.Сөйлеп шын қызғандаСөзді тым тапқыш-ақ,Қол боста қыздарғаЖазатын хат..
©  Сырбай Мәуленов
Туған ел
Туған ел, өскен жер,Ыстықсың жаныма.Күн нұры, жаз лебіТараған қаныма.Тамаша тарихтыңБәріне куәсің.Ерліктің, даңқтыңСақтадың мұрасын.Ғажайып..
©  Сырбай Мәуленов
Дауыл күнгі дария
Тұнып жатқан көкке атып толқындарын,Дауыл бұрқап дарияның соқты жарын.Нажағайдың жарқ еткен сәулесінен,Айдынында ойнайды отты жалын.Көбік қайнап..
©  Сырбай Мәуленов
Қостанай
Көшелері көп емес,Көлемі онша кең емес.Бірақ та сол ҚостанайЕш қалаңнан кем емес.Көк ну орап көлемін,Болмаса да безенген.Үлкен өмір бөлегін,Бұл..
©  Сырбай Мәуленов
Тосын жазы
Па, шіркін, құм Тосынның жазы қандай,Ауру жан сырқатынан жазылғандай.Көтерген көк орманы қарқарасын,Жан сүйген жар секілді жазық маңдай.Бұрқырап..
©  Сырбай Мәуленов
Біз ол кезде жас едік
Біз ол кезде жас едікБілмейтұғын майданды.Сырдария үстіндеСалушы едік сайранды.Көк буалдыр, жер тұман,Майдан жолы шартарап.Шеру тартып жөнелдікХалық..
©  Сырбай Мәуленов
Оралғанда
Арада өткен күнді есепте,Көп жыл бойы біз көрмедік.Көп жыл бойы көрмесек те,Бұрынғыдан өзгермедік.Қайта, өткен бұл жылдарыАрта түсті жалынымыз.Аша..
©  Сырбай Мәуленов
Ай өзені
Ай өзені Оралдың солтүстігі,Ай секілді жалтырайды қыс күні.Жай бұрқанып жазда ұрады жағаныАқ көбіктер — ақ найзағай ұшқыны.Кімдер екен өзенге Ай деп..
©  Сырбай Мәуленов
Тұтқынның сөзі
Мен еліме оралдым,Толып жатыр көргенім,Жаны сірі адаммын,Өлмедім мен, өлмедім.Қара құлып күзетті,Күн жарығын көрмедім.Қабырғадан сыз өтті,Өлмедім..
©  Сырбай Мәуленов