meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Ән
Жан жүйені ұйытқан.Жалын қанат ән тәтті.Суық күнде жылытқанСұр окопта солдатты.Солдатпенен бір жүріп,Берлинге де бір барған.Дүние жүзін..
©  Сырбай Мәуленов
Днепрде
Дүрілдеп жатты Днепр,Дірілдеп жары толқыннан.Айдыныңда ақ көбік,Қорғасындай қортылған.Айқасқа шыққан бұл уақыт,Оранып ажал темірмен.Жасырын жатып..
©  Сырбай Мәуленов
Мектеп
Көкке бойы өрлеген,Көк шатырлы мектебім.Өткізіп ем сенде менӨмірімнің көктемін.Бойды билеп қуанышСаған алғаш барып ем.Дүниеге тым алысЖас кезімді..
©  Сырбай Мәуленов
Байқал аңызы
Куәсі сан күндердің,Байқал сыры тым ұзақ.Миллион жылдар дүниеніңӨткізген көшін тұнжырап.Оның мөлдір ағынын,Тек аспаннан бұлт емген.Оранып тау..
©  Сырбай Мәуленов
Өзгерген өлке
Шілдеде шарлап аңызақ,Жонына күзде сыз өтіп,Қысында боран азынап,Ала алмай бойын түзетіп,Жаңбырды бұлттан тіленіп,Сағымды көзі жаудырап,Жататын дала..
©  Сырбай Мәуленов
Чусовой бұлағы
Жатыр жерді жамбастайКүздің күңгірт тұманы,Тілген соны алмастайЧусовойдың бұлағы.Жерде, аспанда қалғығанБасылған жел құмары,Шығады тек..
©  Сырбай Мәуленов
Жыр жолы
Асқақты көңілім басылмай,Өтеді шалқып уақытым.Қанатын қағып лашындай,Қасымда жүр бақытым.Өмірдің алуан сырларынЖүргенім жоқ аз ұғып,Тумаған әлі..
©  Сырбай Мәуленов
Сталинград
Айнала жау анталаған,От ішінде тұрды қала.Дүние үмітін арқалаған,Секілді еді бір мұнара.Көшелердің жалтыр тасын,Жапты жалын қанатымен.Зеңбіректер..
©  Сырбай Мәуленов
Еділден өткенде
Рауандап таң да атты,Мен Еділден өткенімде.Тұрды алдымда бір салт атты,Қолын созып көкте күнге.Қиялымен көкті кезгенКең дүниені орағандай.Оның өткір..
©  Сырбай Мәуленов
Комсомол
Жатыр еді ол анкетінЖаңа қолға ап толтырып.Қағылды дабыл. Аттанды,Шабуылға қол тұрып.— Тыңда, жолдас комсорг,Барам билет ала алмай.Комсомол деп..
©  Сырбай Мәуленов
Россия
Россия, алыпсың жаның байтақ,Досың түгіл қарайды жау таңырқап.Түн болғанда Ленин тауларынан,Жан отындай жатады жалын бұрқап.Қайта өзгерткен табиғат..
©  Сырбай Мәуленов
Ленин мавзолейінде
Төсекте ұйықтап қана жатқан жандай,Дүние үміті жүзінде сақталғандай.Келбетінен көзіңе жарқ етеді,Болашақтың бейнесі атқан таңдай.Ауыр ойлар ауысып..
©  Сырбай Мәуленов
Москва консерваториясында
Шалқыды зәулім залда қазақ әні,Көшіріп әкелгендей жазираны.Үнінде сыбызғының келе жаттыСызылып атып сұлу жаздың таңы.«Сарыарқа» көкке самғап қақты..
©  Сырбай Мәуленов
Таң атқанда
Ақырын күліп таң атқанда,Көк атылас жамылып.Кең даланы оятқанда,Таң дабылы қағылып.Көрем сонда өз елімніңАсқар таудай табысын.Көрем сонда..
©  Сырбай Мәуленов
Арыстанбай асуы
Әлдекімге төнгендей,Бетіне шығып ашуы.Жататұғын жол бермейАрыстанбай асуы.Тұйықталып бір жолаАдырын жан баспаған.Сусыз, нусыз, қу далаҰйқыдан көз..
©  Сырбай Мәуленов
Есіл
Қең далада көсіле,Күркіреген Есілім.Қонған жырдай төсімеЕсіл сенің есімің.Есіңдеме еді жер балқып,Ойнаған дауыл сол біршақ.Теңіздер көктен бұлт..
©  Сырбай Мәуленов
Байғабыл
Баяу аққан Байғабыл,Бір кішкентай өзенсің.Ашуыңа кез келсеАсу бермес кезеңсің.Қыздың қара көзіндейМөлдіреген тұнықсың.Толқыныңа сүңгімейСырларыңды..
©  Сырбай Мәуленов
Исамен кездесу
Алматыда декабрь, көк сылпылдақ,Исекең өлеңімді отыр тыңдап.Кездессе жақсы жолға жас балаша,Жайнайды жанарынан от жылтылдап.Алысқа тартып отыр ойы..
©  Сырбай Мәуленов
Алматының алтын отты түндері
Кім жастықта қадіріңді білмеді,Кім қойныңда алшаң басып жүрмеді.Жасыл баққа, жас құшаққа шақырған,Алматының алтын отты түндері.Көк жұлдызы көзін..
©  Сырбай Мәуленов
Сұлукөл
Көрінген інжу-маржан түбіндегі,Арқаның шар айнадай Сұлукөлі.Қызғанып қызғыш байғұс шыр айналып,Құшақтап сүйген шығар бұрын сені.Көп жайды кейінгіге..
©  Сырбай Мәуленов
Мерекелі Алматы
Қызыл тудай таң шағыОктябрь жаңа келді үнмен.Ат үстінде қарсы алдыАлматы Аманкелдімен.Шашағындай жалаудыңШашады көктен күн ұшқын.Көрсетіп күшін..
©  Сырбай Мәуленов
Сыр ұлы
IАйнымас досым болды ерте күнде,Өмірдің өріне өрлеп өстік бірге.Жайқалып жазғытұры шешек жарғанЖайдары жүзі ұқсайтын қызыл гүлге.Шыңдардың шығып алып..
©  Сырбай Мәуленов
Болат қалқан
Айта аламын әрқашан,Орал сені мықты деп,Жүгін, көкке нанбасаңТауларың тұр бұлт тіреп.Айта аламын әрқашанЖаралған деп сені оттан.Сұра барып..
©  Сырбай Мәуленов
Көкте бұлттар қансырап тұр
Көкте бұлттар қансырап тұр,Оқтар жыртып қорғасындай.Тағы жаңбыр тамшылап тұр,Сорғалаған көз жасындай.Жатыр ұйықтап барлаушылар,Разведкадан жаңа..
©  Сырбай Мәуленов
Жауыздық
Кішкентай ғана көгершінДалада жатыр далиып.Қара дақ етіп кеудесін,Қалыпты қою қан ұйып.Жұртта қалған кемпірге,Болатын жалғыз ермек сол.Жазықсыз құсты..
©  Сырбай Мәуленов