Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Алтын табақ жер беті
Торғын болып төгілген,Көкжиекке ең шеті.Толықсиды егінмен,Алтын табақ жер беті.Жас балапан балғындай,Ашып күнге ауызын.Бадана бас бал бидай,Жатыр..
© Сырбай Мәуленов
Жұлдыздар
Бекер жұлдыз көп деген,Аңыздар ерте кездегі.Қарайды мың сан отпенен,Даланың күлімкөздері.Дірілдеткен күз лебі,Салқынкөл сары жапырақ.Жұлдызбен ойнап..
© Сырбай Мәуленов
Спандияр Көбеевтің үйінде
Хақымыз жоқ секілді,Ақсуатты аттауға.— Көзге ілсін бе кемпірді, Түсетұғын қарт бар ма?—Деп соғары ол анық,Кәрі шеше естісе.Үйге кірдік қол алып,Күн..
© Сырбай Мәуленов
Соқыр
Тыпырлап туғанына ол анадан,Алпыстай асып кеткен жылдар одан.Толтырып көз жанарын табиғатқа,Туғанда тұңғыш, ақтық бір қараған.Күн көзі енді оған..
© Сырбай Мәуленов
Сынған қайық
Арғы бетте ол тұрды,Бергі бетте қыз тұрды.Күніне он құлпырды,Киді киім жүз түрлі.Кешкі көкшіл тұманғаКеткенінде күн байып.Қызыметші бұларғаБолып..
© Сырбай Мәуленов
Пионер лагерінде
Көркі болып АққұмныңЖаңа егілген бақ жатыр.Қанатындай аққудыңОртасында ақ шатыр.Ілулі тұр қақпада,Жазғы лагерь жалауы.Күн ұяға батқандаЖалтылдайды..
© Сырбай Мәуленов
Еді онда күн боран...
Еді онда күн боран,Вокзал басы бір дүлей.Ажал жақын тұр ма оған...Қалды әкем үндемей.Ауру жүрек ұрадыКөкірегінде дүрсілдеп.«Жалғызым!» деп..
© Сырбай Мәуленов
Азербайжан ағайын
Жерді, желді, белді, көлді құшақтап,Азербайжан, жеттің бізге жыр сақтап.Жеттің бізге дауыл болып, жауын боп,Низамидің көз жасымен бұршақтап.Аралайды..
© Сырбай Мәуленов
Еске алу
«Біздің елдің гүлге толған бағы бар,Гүлдер жайлы бұлбұлдардың әні бар.Жиын-тойда, мерекеде айтарсыңОсы әнімді азырқанбай қабыл ал!»Осынау жыр туып..
© Сырбай Мәуленов
Мен Москва қолтығында
Мен қазір Москваның қолтығында,Жүземін Москва өзен толқынында.Жүйткідім көктен түсіп, жер астымен,Кеудеме кең ауасын толтырдым да.Қақты да қыран..
© Сырбай Мәуленов
Теңіз жағасында
Қыз орамал бұлғайды,Бара жатыр күн батып.Қаспий теңіз шулайдыТолқынымен тіл қатып.Қыз бетінен сүйеді,Көк теңіздің лебі кеп.Толқын болып сүюіБұрқанады..
© Сырбай Мәуленов
Күз еді...
Күз еді, тұрып едің жар басында,Аунақшып жатты өзен арнасында.Жас едім, жалқы едім, жалынды едім,Қиырдан қолды создым жалғасуға.Қолымды қайрылмастан..
© Сырбай Мәуленов
Астана мерекесі
Тұрған таңғы ұйқысынан ел ерте,Бүгінгі күн Алматыда мереке.Көк көйлекті келіншектей кең өлке.Әтір суын бүріккендей жел ерке.Бүгінгі күн Алматыда..
© Сырбай Мәуленов
Әбіқай
Сөз келсе сыпайы боп сызылмаған,Әбіқай от жалынды қызулы адам.Отырған көбінесе өлең жасап,Ұйқасы балталаса бұзылмаған.Денесін құрастырып өлең..
© Сырбай Мәуленов
Киік
Келеді киік тобымен,Келеді құлап дөнестен.Келеді дала жонымен,Қуалай қуып жел ескен.Бәрібір оған жар, адыр,Не керек жолдың төтесі.Бәрі ұйқыда...
© Сырбай Мәуленов
Жылады аспан күз күні
Жылады аспан күз күні,Көзінен жасы моншақтап.Күтіп ек ерте біз мұны,Қалды екен неге ол сақтап.Көктемде күтті сар дала,Бидайымен сағынып.Қоршаған..
© Сырбай Мәуленов
Зырлап кетіп барады
Жұлдыздар ұйықтап таң алды,Табиғат — ана мүлгіген.Құшақтап байтақ даланыҚарсы алдым шыққан күнді мен.Дүние көзі дөңгелеп,Көтерілді жоғары.Аспанда..
© Сырбай Мәуленов
Өзен жағасында
Жүзіп өтіп ТорғайдыҚорқынышты сезінбей.Балалар суда ойнайдыБаяғы күнгі өзімдей.Балақтарын түрініп,Жапырлай тарап жан-жаққа.Шегіртке қуып жүгіріп,Жем..
© Сырбай Мәуленов
Қыстау маңында
Тағы да жаным бір қунап,Кеземін Торғай даласын.Көкірегімде жыр тулап,Жұтамын жұпар ауасын.Ертемен тұрып ТорғайғаҚайта, қайта барамын.Түседі екен..
© Сырбай Мәуленов
Қош, Баку
Алматыма аттандым,Ақкөңілмен, дос, тату.Бар сырыңды ақтардың,Рақмет, қош, Баку.Көрмеймін деп мен сені,Есенинше айта алман.Ашып тастап..
© Сырбай Мәуленов
Түнгі Баку
Алыстағы асқардыңБасына түн бекінді.Алқара көк аспанныңБаку көзі секілді.Электрлі шам жақты,Септі жерге жұлдызды.Баку әкеп орнатты,Көк теңізге..
© Сырбай Мәуленов
Самед вургун
Каспийдің толқынындай күркіреген,Неліктен тына қалды шіркін өлең.Жабырқап ауру жеңіп жатыр ақын,Қоштасып өзінің ел-жұртыменен.Жерлерін баса алмай..
© Сырбай Мәуленов
Сәлем, Баку
Сәлем, Баку, қаламсыңӨмірімде болмаған.Құшағыңа аларсың,Көңілімде жоқ алаң,Низамиден жыр ұққанСәлем саған Абайдан.Тойыңа кеп тыныққанСәлем Қасым..
© Сырбай Мәуленов
Аспанда
Қалып жатыр шөл, ыза...Шетсіз аспан әлемі.Көрінді тау Феруза,Аты қандай әдемі.Тау екенсің тәп-тәуір,Тартатұғын ақынды.Кім де болса әйтеуір,Тауып..
© Сырбай Мәуленов
Ақ қалпағы басында
Көгінде күн күркіреп,Алды үйіріп даланы.Жаңбырлы бұлт сіркіреп,Шайып өтті ауаны.Көктем желі шарлағанҚыс көйлегін сыпырды.Қызғалдақтар аумаған,Қызыл..
© Сырбай Мәуленов