meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Жетісу
Астасқан аспанменен асқарлары,Секілді жер мен көктің баспалдағы.Табиғат құдіретімен қиысып кеп,Қаланған ескерткіштей тастан бәрі.Бұлттардың..
©  Сырбай Мәуленов
Көктем сұлу келеді
Далаға жайып көк жібек,Өзен боп өзі мөлдіреп,Гүл болып қызыл желбіреп,Көктем сұлу келеді,Құшағын жайып елжіреп.Жыл құсымен қиқулап,Бұлағымен..
©  Сырбай Мәуленов
Ұшып келем
Ұшып келем қанатпенен ел берген,Қыран таулар, құлан дала, белдерден.Алабүйрек, ақ таңдақты жерлерден,Шулы теңіз, бота көзді көлдерден.Бір кішкентай..
©  Сырбай Мәуленов
Тау өзендері
Тастан тасқа секіріп,Ақ жалын болып атылған.Айқай-шумен өкіріп,Толқынды қағып сапырған.Ой салып сырын ұққанға,Табиғат жырын тыңдатқан.Бұрқанған долы..
©  Сырбай Мәуленов
Мырза шөл
1Онда мақта теңіз болып шулайды,Ақ орамал көтереді, бұлғайды.Бір ғажабы «шөл даланың» өзіндеҚыз-бұлбұлдар гүл туралы жырлайды.Ақ мақталы, бау-бақшалы..
©  Сырбай Мәуленов
Желді кезең
Қойшының қоңыр әні қой қайырғанҰшқанда жазғы ауылдың жайлауынан,Еседі әнмен бірге ерке желдерЖелпініп Желдікезең қойнауынан.Жарылған аппақ гүлдер..
©  Сырбай Мәуленов
Жазғы сурет
Көк жүзінде дөңгелеген кептердей,Сүттей аппақ жарқырайды жазғы ай.Аспан беті ашық жатқан дәптердей,Ал жұлдыздар соған түскен жазудай.Жел қарғиды..
©  Сырбай Мәуленов
Еңбек зейнеті
Тың даланы түлетем депӨтті талай күресте таң.Көкірегіне күн мекендеп,Тұрды ұйқысыз республикам.Алуан тілмен берді сөйлеп,Байтақ дала, байтақ..
©  Сырбай Мәуленов
Соколов-Сарыбай комбинатында
1. САРЫБАЙОл өзі күйші де емес, ақын да емес,Әйтпесе садақ тартқан батыр да емесӘйтеуір иемденіп оның атынҚостанай жазығында жатыр белес.Қыдырған..
©  Сырбай Мәуленов
Нұрия
Боран бізді қалжыратып,Іздегенде жылы ұя.Құшағына алды тартып,Татар қызы Нұрия.Сонау Қорған орманындаТына қалды жел неге?Ажары айдай орнады да,Түсті..
©  Сырбай Мәуленов
Жаркөл бойын жағалап
Тұрды ертемен көк тұманСоқты кейін жел үзбей.Жел көтеріп толқыған,Жаркөл жайқын теңіздей.Жерге иіп бастарынСуылдаған қамысы.Жыртыла ұшқан..
©  Сырбай Мәуленов
Күләш
Қазақтың көзін жұмды бұлбұл қызы,Үзілді сабағынан гүл қырмызы.Жарқ етіп көрінді де ағып түсті,Алматы аспанының бір жұлдызы.1957
©  Сырбай Мәуленов
Бір ағайға
Оңай ма екен сүйген жардан айрылу,Көкіректі қарыс айырар қайғы у.Алпыс асып, таянғанда жетпіскеМұз жүректі жібіте алар қай жылу.Алдыңғының сырын..
©  Сырбай Мәуленов
Мұқаңа
Биіктеп Алатаудың Талғарындай,Тереңдеп Атыраудың аңғарындай,Аңқылдап жомарт көңіл келе жатырҚазақтың даласының аумағындай.Тәтті сөз тамылжыған..
©  Сырбай Мәуленов
Ленин – октябрь
Тек қана поезд гүрсіліАйнала жым-жырт қалғыған,Секілді бір сыр аңдыған,Келе жатыр бұл түніЛенин Финляндиядан.Паровоз іші тым ыссы,Сонда да Ленин..
©  Сырбай Мәуленов
Жыл жұлдызы
Алыс жолдан келіп қалса достымыз,Жаңа жылда көтереміз тосты біз.Егіз болмай биыл енді жүз болсын,Өткен жылғы көтерілген қос жұлдыз.Айға барып..
©  Сырбай Мәуленов
Көсем тұлғасы
Қара бұлты түнерсе де қауіптің,Ленин болды бар ғаламға жарық күн.Россияда ұлы Ленин көтерді,Маркс ойын, ауыр жүгін тарихтың.Тарих кеме жүзді талай..
©  Сырбай Мәуленов
Ұсқынсыз біреу елестеп
Шайхана, шашлык, көк жалын,Көбікті сыра қолда ойнап;Кеудені ұрып көкжалынТентіреп ішіп түн бойлап.Иығымен қағып өткенді,Көшені кезіп, дулатып.Қорада..
©  Сырбай Мәуленов
Алматы жаңбыры
(Михаил Луконинге)Алатау тартты баурына,Алдыңа тосып таң нұрын.Қарадың бақша-бауына,Жері деп жүрген Жамбылдың.Әңгіме айтып, сыр тізіп,Тынбады шулап..
©  Сырбай Мәуленов
Алма-арасан
Алатау бұлттан басынаКөтергендей қол шатыр.Етегінде шашыла,Жалғыз да жалғыз жол жатыр.Тұрғандай шыңда ұялап,Барқыт түн, дала таңы да.Басына шықсаң..
©  Сырбай Мәуленов
Сарғайып таң атқан шақта
(Сәбитке)Сарғайып таң атқан шақта,Әлем әлі қалғыған.Ақын ойы шартарапта,Өтеді өмір алдынан.Ол өзі мен өзі ғана,Тауып алған көп қызық.Шашырап күн көзі..
©  Сырбай Мәуленов
Ғалиға
Жетісу бойы жеті өзен,Құйылған зәулім құздардан.Басынан көп күн өткізген,Тауында тарам із қалған.Малшылар туған баласын,Өсірген жартас..
©  Сырбай Мәуленов
Жауар күн жақын сияқты
Жел сайрандап далада,Үрлейді құмда қияқты.Жас иіс бар ауада,Жауар күн жақын сияқты.Биіктен бұлттар тізіле,Құлдырап төмен құлапты.Жалын бар көктің..
©  Сырбай Мәуленов
Фестиваль туралы өлеңдер
1. ӨЛЕҢАлатау қойнын ашты асылымен,Алматы жайып қойды жасыл кілем.Күлкішіл күміс бұлақ сыңғырлады,Айнала атырапқа шашып өлең.Жарқ етіп жүздерінен жаз..
©  Сырбай Мәуленов
Жалғыз мола
Жол бойында бір мола,Тас бастырған біржола.Елден ерек бір өзінҚойып кеткен кім онда.Сіркіреген жазда бұлт,Күркіреген күзде күн.Күркілдеген кәрі..
©  Сырбай Мәуленов