Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Финляндия вокзалы
Мраморлы ақ жары —Қорған алыпҚыста қарды жамылған жер жүзіндей.Финляндия вокзалы —Толған халықСапырылған Балтықтың теңізіндей,Қызыл күн — қызыл..
© Сырбай Мәуленов
Полк командирі
Сонау алыс Испания жерінде,Оқ ішінде қарады ол өлімге.Қиыр Шығыс аспанының астындаЖаралы боп жатты Хасан көлінде.Керзі етікпен аттап майдан..
© Сырбай Мәуленов
Сағат
Сағат, сағат, тоқтап қалдың сен неге,Тұрсың үнсіз ақын жатқан бөлмеде.Сеніменен бірге тоқтап қалыпты,Қайран жүрек соқпай кәрі кеудеде.Якуб Колас..
© Сырбай Мәуленов
Қайың мәйегі
Жаздың ыстық күніндеСоғады үйтқып жалын-желЖатты қайың түбіндеЖаралы бір жауынгер.Кешіп дала сағымын,Жетті ол шөлдеп, қаталап.Жарып қайың..
© Сырбай Мәуленов
Анька-партизанка
Жаудың күшті тұрағы,Аларда бір көпірді.Партизан қыз құладыОқ тиген құс секілді.Анька-партизанка.Жаңа ғана жүгіріп,Жүр еді ол оқ тасып.Көкірегі..
© Сырбай Мәуленов
Партизан қызы
(Муза Заслонова)Сонау бір жылы ел өткенЕске алса соғыс өзенін.Қуарып өңі кенеттенӨртейді қайғы өзегін.Орманды, терең сайлардыТасалап, оқты..
© Сырбай Мәуленов
Өсиет
Тұрмын алып бас киімдіТуысқандар қабырында.Көздерімнен жас құйылдыЖаным батып ауыр мұңға.Қайта оралды алыс қайғыҚаралы бұлт кескініндей.Жел азынап..
© Сырбай Мәуленов
Ядвига
Көздерінен өзгенің,Сенің көкшіл көздерің.Айырықша тым өткір,Белорустың аспаны,Белорустың орманы,Белорустың өзеніСол көздерге түнеп тұр.Үйірілген..
© Сырбай Мәуленов
Емен
Белорустың жерінде,Басын иіп сәл төмен.Бір ой салып көңілге,Тұр сыбырлап қарт емен.Соғыс жылы денесінӨтіпті оқтар жаралап.Қабығынан..
© Сырбай Мәуленов
Қос қарағай түбінде
Дегендей-ақ сырымды сұраспай ұқ,Қос қарағай тәкаппар тұр қасқайып.Құлапты ер кеудеден оқ тигендеЕкеуіне қол артып, құлаш жайып.Туған жердің жан беріп..
© Сырбай Мәуленов
Ұшқан ұяда
Төрт жыл жаумен атысқан,Кезген тау, тас қиясын.Келді жігіт батыстанІздеп ұшқан ұясын.Не қыларын білмеді,Баса алмады күйігін.Құлап түсіп діңгегіКүлі..
© Сырбай Мәуленов
Орман оты
Отырдық бірге ормандаОңаша басқа кісі жоқ.Жүзеді биік заңғарға,Қойнынан түннің ұшып от.Тұрғандай біреу қолқалап,Биле деп оған өтініп.Билейді отты..
© Сырбай Мәуленов
Зығыр
Жаңа жауған жаңбырдың суын кешіп,Үй алдында тұр бұйра зығыр өсіп.Тербеп өтсе Балтықтың тұзды желі,Теңселеді дамылсыз күбірлесіп.Сол үндерден құпия..
© Сырбай Мәуленов
Құрылысшы қыз
Арманшыл асқақ талабыБиіктен бақыт іздеген.Шарлаған құстай ауаныАспаннан ақ бұлт — қыз көрем.Құмармын оның әнінеСырласқан алыс көкпенен.Жердегі..
© Сырбай Мәуленов
Наполеон березинада
Наполеон тұр әреңБаяғыдай жоқ халі.Қашты талай жыраменҚуып орыс оқтары.Күрсінеді аһ ұрып,Айналасы от-тозақ.Ойнайтұғын атылып,Жоқ астында ақбоз..
© Сырбай Мәуленов
Танк
Соғыста сонау бұрқанып,Селдеткен оқтың нөсерін.Минскіде тұр танкОртасында көшенің.Алыптай оның түр-түсіСоғылған болат темірден.Жеңістің осы жыл..
© Сырбай Мәуленов
Белоруссия
Қойныңа ендім құмартып,Орманға толы өлкеңнің.Түтіннен түсің мұнартып,Сен кеше жанып өртендің.Әкелді соғыс жұт-індет,Шайқалды қоныс-жұрттарың.Жер..
© Сырбай Мәуленов
Вагонда
Тарта берді бізбененЖеңіл ұшып жел еріп.Құшақ жайды түз деген,Көгалдары көгеріп.Жұмсақ вагон келеді,Жол үстінде шайқалмай.Қайда жүрсек..
© Сырбай Мәуленов
Колхоз музейі
Тұр музей көлдей кең іші,Қалада емес,ауылда.Тұтасқан колхоз жемісі —Төртбұрышты қабырға.Көз алдында бар қыстақТіршілігі қызулы.Қыз барады қолға..
© Сырбай Мәуленов
Құдық
Шел қысып, күн күйдіріп,Маңдайдан тер жосылған.Жапан түзде бір құдықҰшырады тосыннан.Құдық түбі құм тастақСу тұнып тұр мөлдіреп.Шылбырды атып..
© Сырбай Мәуленов
Бибіжан
(Қуандыққа)Бибіжан қыз АқтөбеденЖолға бірге жөнелген.Содан атын сақтап келем,Іздеймін тек өлеңнен.Көлде бойлап, көкте жайнап,Ойнады тау..
© Сырбай Мәуленов
Қарақұмда
Күннің көзі өртеп шөл текҮміт күтіп жатыпты алдан.Жер бетінде жентек-жентекСұр толқындар қатып қалған.Жел жүгіріп тіл қатады,Еш нәрсенің жөнін..
© Сырбай Мәуленов
Түйе
Көлеңкеден күнгейгеШыға алмастай жан ұзап.Оттай шалқып тұр бейнеӘуе айналған аңызақ.Көрінсе су жарқырап,Көк күмп етіп түскендей.Су бетінен тартып..
© Сырбай Мәуленов
Амудария — Каспий
Айдалада, айналадаҰйытқи соққан құм дауыл.Аспанда күн қайнағандаҚурап ұшар қырда гүл.Шөл аптаған, күн қақтағанҚызылшақа қиыр құм.Желмен басы..
© Сырбай Мәуленов
Омар һайям
Гүл бағында, жыр тағындаКөңілінен күй есіле,Отырды ол жұрт алдындаҰқсап дүние иесіне.Ұшқын шарап дарып бір сәт,Жайылғанда денеге оттай.Қас дұшпанға..
© Сырбай Мәуленов