meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Қаршыға
(Әлжаппар Әбішевтің аузынан)1Қаршыға ұқсап көктің нүктесінеҚалықтап тұрды алмай түкті есіне.Бір мерген көре салып нысанаға ап,Жабысты мылтығының..
©  Сырбай Мәуленов
Скульптор
(Хакімжан Наурызбаевқа)Ұйықтамай түндер ол шыққанКеудесін кернеп бір арман.Құдайдай құйып балшықтанАдамды жасап шығарған.Маңдайдан терін..
©  Сырбай Мәуленов
Үнсіздік
(Мұхтар Әуезов қабірінің басында)Ұлы деп мәңгі-бақи аталатын,Аяулы жанның іштей атап атын.Басында қабірінің тұр халайықҮн-тілсіз білдіріп өз..
©  Сырбай Мәуленов
Қош бол, қайран ардагерім
Алатаудың түнеріп төңірегі,Бүкіл дала еңіреп егіледі.Кеудеде бір бұлт атып найзағайынЖаңбыр болып көзден жас төгіледі.Өлмейтін жан елімнің..
©  Сырбай Мәуленов
Есіл кеші
(Қабаш Оспановқа)Тастады өзін арқа ашып,Арқа — өзен, бал құрақтар...Жерді сүзіп, тарпа басып,Алып қашты арғымақтар.Ілесе алмай қарқыныңа,Қалып қойсам..
©  Сырбай Мәуленов
Шеберлер
Біздің үйге жұмысқа,Келді ағаш шебері.Қойып жатты бұрышқа,Сом балғаны, шегені.Анталап кеп бар балаҚойды қолды шегеге.Бірі ие боп балғағаШегені ұрды..
©  Сырбай Мәуленов
Алшыңнан тұр да жүзге жет
Қолды-аяқты баладай,Қарасаң шағын тұлғасын,Жастарға туған ағадай,Елуге кепті бұл Қасым.Аязды жылдар қарыған,Маңдайда әжім қыртысы.Бір өзіне..
©  Сырбай Мәуленов
Сөнбейтін жыр
Баяғыдай күн шашқан күмістерді,Баяғыдай сырласқан шығыс желі.Бірақ көзге түспейді тағы да бірӨлең соққан заводтың жұмыскері.Жүрмеді ол жайына жанын..
©  Сырбай Мәуленов
Өлеңнің Аманкелді батыры
Өмірің бүкіл қазақ өміріндей,Бітіксің Қостанайдың егініндей.Солтүстік аспанынан бұлттар ауып,Күн көзі жарқылдады көңіліндей.Жерің жоқ, жалтақтаған..
©  Сырбай Мәуленов
Қылыш
Даладай дастарқаны иен дүние,Дәкеңнің әнге басып кең үйінде.Отырдық ішімізден разы боп,Жібектей жеңгеміздің пейіліне.Жақсы сөз сәулесімен жан..
©  Сырбай Мәуленов
Қазақтың Чайковскййі
(Мұқан Төлебаевқа)Көктемің келді өзіңніңСызылтып тағы сиқырлы ән.Көктемдей еді сезіміңОяншы, досым, ұйқыңнан,Ояншы, досым, ұйқыңнан!Қабағы таудың..
©  Сырбай Мәуленов
Күйші мен тау
(Әбікен Хасеновке)Кешкілік алып еркін дала тыныс,Уыздай ұйыды бар жаратылыс.Ақпады атырапта жұлдыз — киік,Қақпады көк аспанда қанатын құс.Көрінген..
©  Сырбай Мәуленов
Комбайншының баласы
Арқасын аптап күн қарып,Ақ жүзі желге тотыққан.Еңбекпен дала суарып,Ерлікке оны оқытқан.Күректей алақаны да,Саусақтары арбиған.Бірақ та бала..
©  Сырбай Мәуленов
Өрмекші
Өрмекші алмай тынымды,Күні бойы болдырып.Ұстауға ұшқан шыбынды,Тастады бір тор құрып.Бітпегендей бір ісі,Тұрақтамай жерде көп.Тартты қашып..
©  Сырбай Мәуленов
Терек пен тал
Теректің ұрлап жалынын,Кетсе де жылдар еңкейтіп.Жанында жайып тамырынТалдар тұр оны көркейтіп.Дүниені нұрға бөлеп бір,Жасайды талдар иелік.Құламай..
©  Сырбай Мәуленов
Қысқы күн
Жөнелді жылы жаққа қаз,Көлінен қуып қыс деген.Жайылды жерге ақ қағаз,Жазулар әлі түспеген.Теңселіп тентек бораннан,Басында қатып бал мұздақ.Теректер..
©  Сырбай Мәуленов
Сия сауыттың паспорты
(Ә. Тәжібаевтың 50 жасқа толғанмерекесінде оқылған өлең)Шыңдарын аялаған аспан сүйіп,Оралдың таулары бар асқан биік.Жасаған шебер қолдар сол..
©  Сырбай Мәуленов
Гетенің емені
Ойнатып Гете өлеңді,Құмарын жанның қандырған.Бойлатып көкке еменді,Мұра қып артқа қалдырған.Болсын деген бұл емен,Ну орманның патшасы.Түбіне өзі..
©  Сырбай Мәуленов
Елағасы
(Елубай Өмірзақовтың 60 жылдығына)Қазақтың ұлан-байтақ кең даласыДейді әр кез Елубайды «Елағасы».Арман не тисе осындай сыбағасы,Берілсе Елаға деп ел..
©  Сырбай Мәуленов
Кішкентай адам
(Қазақстан Жазушылар одағы үйініңвахтері Анна Степановна Коробковапенсияға шыққанда)Алыпқа оны еш ақын теңеген жоқ,Керек десе ол жайлы бір өлең..
©  Сырбай Мәуленов
Күнбағыс
(Шоқанның қабірінде)Қарайсың өткен күнге алыс,Қабірді қайта айналып.Жалғыз тұр сонда күнбағыс,Күн күзетіп, ай бағып.Алтын күн таудың алқабын,Жүзгенде..
©  Сырбай Мәуленов
Ғафур гулям
Арпапайдың көшесінде тұратын,Жолдас маған өзбектегі ұлы ақын.Алпыс жылға аяғынан шалдырмай,Жас күнінің сақтаған нұр,қуатын.Май айының қайнап тұрған..
©  Сырбай Мәуленов
Ақын өлімі
Қара көйлек көк киіп,Қараңғы тартты ашық күн.Құлады ақын оқ тиіп,Етегінде Машуктың.Аяды жауын тура атпайАқ болып жаны өлсе құл.Жығылды бүгін тіл..
©  Сырбай Мәуленов
Лермонтов үйінде
Алдында Кавказ аңғарыОтырды ақын көзінде от.Осы үйде оның бар жаны,Құйылды нәзік сезім боп.Осы үйден бір үн ағындап,Ораған таудың оябын.Осы үйден..
©  Сырбай Мәуленов
Суретші
Ақ қағаздың жүзінеАлуан бояу түсіріп.Қадап көзін сүзілеОйын құстай ұшырып.Суретші дамылсыз,Сүйкектеген қаламын.Айналаның бәрі үнсіз,Ашық нұры..
©  Сырбай Мәуленов