Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»
Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Космос жырлары
1. КОСМОНАВТЖалбыраған бұлт жалы —Ерттеулі бейне аспан ат.Жұлдызды сүзіп шыққалыЖүйткиді мініп космонавт.Тартады алыс жол күнгеЖылдамдықпен..
© Сырбай Мәуленов
Дос сыры
1Кейде, досым, ұйқың қашып,Ойға аласың өткеніңді.Иығыңды күз бұлты басыпАңсайсың жас көктеміңді,—Деп бір досым ақтарадыКеудесінің мұнды зарын.Талай..
© Сырбай Мәуленов
Тартыс таңбасы
1Суын тосып елге тұнықОртасында жас тоғайдың.Жатыр Тобыл тербетіліп,Ерке өзені Қостанайдың.Күркірейтін көктем күніШапшып шығып жар басына.Жүрмей..
© Сырбай Мәуленов
Жеңге
1Көгермеген бүр жарып,Орман әлі жалаңаш.Тыным алмай тұр жауып,Жанбыр мен қар аралас.Көзден өзен, көпірдіҚалқалаған сұр тұман.Оянбаған секілдіДала..
© Сырбай Мәуленов
Ұйқыдан соң
Ұйқыдан соңЖапырақпынЖаңбыр шайып жаңарған.Ұйқыдан соңҚұспынҰзақ ұшып көліне кеп дем алған.Ұйқыдан соңКөк айдынмынМөлдіреген шайқалып.Ұйқыдан соңНу..
© Сырбай Мәуленов
Адам өлмейді
Адам өледі —От басында,Кейде жолда:Апатта,Не тасқында.Қара қоршау —Ажалдың ноқтасындайТұрады газеттіңТөртінші беті астында.Адам өлмейді —Қалады кез..
© Сырбай Мәуленов
Ізгілік
Өзендер суын ұсынып,Таратар нұрын күн бөліп.Жаныңды орман түсініп,Сыйлайды барсаң гүл беріп.Айығып қысқы ойынанЖадырар жазда күз күліп.О, адам, сенің..
© Сырбай Мәуленов
Қорқыныш
Теңіз де жиі ойланып,Атады көкке көбігін.Астыңда жатқан айналып,Естисің кейде жер үнін.Аспан да ойға батқандайАлады демін күрілдеп.Өлеңін жазып..
© Сырбай Мәуленов
Ақ түс
Сүйемін түскі тауды аппақ,Сүйемін қысқы қарды аппақ.Сүйемін өзен жарынаСүйеніп тұрған талды аппақ.Сүйемін селдір бұлтты аппақ,Сүйемін мөлдір сүтті..
© Сырбай Мәуленов
Табылған қала
Өз көзіне сенбегендей әлі жұрт,Қақпа алдында тұрып қапты аңырып.Жер астына түсіп кеткен бір қалаМың жылдан соң жатыр қайта табылып.Бір кездерде..
© Сырбай Мәуленов
Жаңбырдан соңғы кеш
Жаңбыр өтті жүгіріп,Орнында бірақ қалды бұлт.Теректер шашын жуынып,Шулайды бұлақ жарды ұрып.Қоңырайған тау түсі,Өкпелеген адамдай.Келсе де бұлттың..
© Сырбай Мәуленов
Көл демі
От боп шарпып жел лебі,Бу боп ұшты көл демі.Түсті таңдаБір шық боп,Тұрды талдаБүршік боп.Кетті күзбен жылысып,Келді қазбен бір ұшып.Тұр бөлмеде гүл..
© Сырбай Мәуленов
Күлкі
Күлкі көрем көгілдір көл бетінен,Күлкі көрем аспаннан,жер бетінен.Күлкі, күлкі жан-жағым, толған күлкі,Күлкіменен дүние тербетілген.Күлкілерде..
© Сырбай Мәуленов
Көздердің қарашықтары
Осы бір қара көздердеМейірім, жылы күлкі бар.Атылар кейбір кездердеАшу бар,аспан бұлты бар.Жүгіріп жатқан ағын бар,Құбылып жатқан сағым бар,Сақылдап..
© Сырбай Мәуленов
Көпір
Жоқ оған көктің бөтені,Бұлттар да жайлы мекені.Тұр оны бірдей көтеріп,Жер менен аспан екеуі.Шыдайды ол зілдей салмаққа,Палуандай жатыр..
© Сырбай Мәуленов
Қанжар мен қалам
ҚанжарҚалған жүзін тот басып,Қанжар айтты қаламға.Қара түнде от шашыпЖүрдім сонау заманда.Ақ жүзіме қан тамды,Ақ жүзіме жас тамды.Салдым ойран..
© Сырбай Мәуленов
Қала шеті
Аспандағы бұлттардайӨрнектеліп өріліп,Алматыдан шыққандайБір Алматы бөлініп.Күлімдейді кәрі әже,Жас қалаға көктемдей.Күннен жасап терезе,Таулар үй..
© Сырбай Мәуленов
Биік
Желпіп жаздың гүлдері,Күн күледі нұр құйып.Жетелейді ілгеріБір биіктен бір биік.Тұнған сыры тұңғиықШықсам шыңға асыға,Тағы да алдан бір биікШақырады..
© Сырбай Мәуленов
Жылылық
Кей кезде сәл бір нәрседенКөңілің қалса суынып.Кеткендей қайрат әл сененІздейсің тынбай жылылық.Білмейсің қайда екенінТаппайсың оның мекенін.Отырасың..
© Сырбай Мәуленов
Соқпақ
Аралап ойды, дөңесті,Соқпақтар сансыз таралған.Кейбірі тартып көмескіКеледі көне заманнан.Көрсетіп жолды ағындаМұхитта жатыр мың соқпақ.Тек айға..
© Сырбай Мәуленов
Адам қуаты
Бұлақтар таудан құйылса,Күлкісінде сен барсың.Ормандар жазда шайқалсаЖапырағында сен барсың.Толысып егін дән жайсаТопырағында сен барсың.Аспанда..
© Сырбай Мәуленов
Қыран ұясы
Тұнған бұлт жылғалардың жырасынаТастардың иығында тұр асыла.Құздардан қиқулаған тас бұлақтар,Оралған жолаушыдай жыр асыра.Мекені биіктегі күннің..
© Сырбай Мәуленов
Оқпақ
Қыс даланы қырыны ап,Қырды жапқан қар аппақ.Отыр бей-жай шырылдап,Қарағашта қара оқпақ.Қанаттарын сілкініп,Қадалады қуысқа.Тұмсық шоқып..
© Сырбай Мәуленов
Календарь парақтары
Күн кестесі, ай жолы, ауа ақпары –Календарьдың кішкентай парақтары.Судырайды аударсаң секілді бірКөгершіннің кіршіксіз қанаттары.Туған жердің орман..
© Сырбай Мәуленов
Боз көде
Қасиеті танылмайТұрса да әзір өзгеге,Жабағының жалындайЖалбырайды боз көде.Жел үрлесе басылмайТулайды, онда жоқ тыныш,Бейне атамның шашындайШашақтары..
© Сырбай Мәуленов