meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Аңсау
Да мне, нравилась девушка в белом,Но теперь я люблю в голубом.Сергей Есенин.Өтіп кетті жауынымен жасыл жаз,Бірге кетті байпаң-байпаң басып қаз,Бірге..
©  Сырбай Мәуленов
Туған жерді ойласам
IТуған жерге бара алмаймын жасқанып,Ажал менсіз қанша жанды қашты алып.Жеңгелерім өлген жарын жоқтаса,Қорқам көзден кетеді-ау деп жас тамып.Қолды..
©  Сырбай Мәуленов
Тас қалаушының жыры
Іздегенде алғашқы баспана адам,Мен сонда сазды илеп, тас қалағам.Менің ізім басталып тас үңгірден,Менің ізім көрінген астанадан.Мен дала едім..
©  Сырбай Мәуленов
Қобыз
Дала бір жұлдызы жоқ қаралы аспан,Көгінде ана зарлап, бала адасқан.Үміт бір шала-жансар ақсақ киік,Тағдыр бір асау құнан ала қашқан.Күл болып ошақта..
©  Сырбай Мәуленов
Тарас тауында
Днепр жағасы,Тарас тауы.Ақын тұр ойлап биікте өлең,Шуылдап емен ағаштарыШұлғиды басын иіп темен.Днепр түсті емендердіңСақталар ұзақ есте түсі.Осылар..
©  Сырбай Мәуленов
Целиноград
Целиноград — гүлдер,Жаралған махаббаттан.Целиноград — үйлер,Қаланған қат-қабаттан.Целиноград —Күмбездер күн терезелі,Целиноград —Көк Есіл —Даланың өр..
©  Сырбай Мәуленов
Жыр күзетшісі
Бұл жерде Тарас қабірін 1883жылдан 1933 жылға дейін күзеткенИван Ядловский жатыр.(Құлпытастағы жазудан)Күнін күткен аспандай,Гүлін күткен..
©  Сырбай Мәуленов
Украина түні
Хакімжан!Ақынжан!Есте ме Украина түндері,Бір кезде Гоголь жырлаған?Есте ме Украина гүлдері,Гоголь өз бояуымен сырлаған?Гоголь Украина түнін жазу..
©  Сырбай Мәуленов
Мен Киевте келемін
Алматыдан басталған,Аяқталды алыс жол.Қағып алды аспаннанКиев аэропорты — Борисполь!Ұқсап көтерілген кешкі сарымғаМұнартады орман тұңғиық.Днепрдің..
©  Сырбай Мәуленов
Соғыс жайын сұра сен
Бүгін тарих — жыр әсемҚара шаштар қар шалған,Соғыс жайын сұра сен,Мың өлімді қарсы алғанСолдаттар мен маршалдан!Соғыс жайын сұра сен,Махаббаттан ерте..
©  Сырбай Мәуленов
Алуа
Қызылжар жерінде,Көмілген қалың егінге —Алуа адыры бар,Алуа қабыры бар.Қарашашты, салалы бұрымды,Қарақат көзді қаралы сұлудыКөнбеген соң кәрі шалдың..
©  Сырбай Мәуленов
Қайта қара мына туған жеріңе
Басқа жерге құмартасың кейде сен,Сол туралы армандайсың сөйлесең,Басқа жердің қызығасың қысынаӨз қысыңда жүрсең-дағы жейдешең.Басқа өзеннің артық..
©  Сырбай Мәуленов
Қарсы алу жыры
Россия — құйылған құрыштарданБерік қорған елімнің қол артары.Россия — шыққан ұлы ұрыстарданКөк сауытты қаһарман Орал тауы.Россия — Еділдің ұлы..
©  Сырбай Мәуленов
Телеграф ленталары
Аспанның астасып сұр бұлтыменен,Бұрқырап қарлы боран тұр түнімен,Телеграф лентасымен бірге сусып,Лениннің ұйқы үзілген кірпігінен.Айқаста қарт..
©  Сырбай Мәуленов
Әр үйде бір-бір Ленин
Шығын боп жүрген шетінеп,Кеудесі толы зар-мұңға.Қазақтың жері — жетімек,Лениннің жатыр алдында.Ұрады шалқып от лебі,Шаңырқап түсте жел ыстық.Мал оты..
©  Сырбай Мәуленов
Көктемгі тілек
Өмір, мен сенен көп нәрсе сұрамаймын,Мөп-мөлдір көгіңді берсең болғаны.Күнінде жүз түлеген құралайдыңКөгілдір жеріңді берсең болғаны.Өзіңше дүниеге..
©  Сырбай Мәуленов
Терезе – көз
Үй дегенің — ұлы өмірБар қайғысы, шаттығы.Үй дегенің — ұлы өмірБар жастығы, қарттығы.Үй дегенің — өр өзенБір сұсты, бір жайлы өңі.Кіп-кішкентай..
©  Сырбай Мәуленов
Табa нан
Жазда оны жаңбырлы бұлт суарған,Күзде оны күн пісіріп шығарған,Жатыр алда күреңітіп таба нанҚазақ үшін қасиетті құраннан.Жатыр онда дымқыл иісі..
©  Сырбай Мәуленов
Вокзалдар
Көкірегін тұман ыстап,Жатты отта жанып өмір.Вокзалдар шығарып сап,Тұрды жылап ағыл-тегіл.Вокзалдар — тірі халық,Вокзалдар — толы адамдар.Гүл орнына..
©  Сырбай Мәуленов
Кептерлер таңды оятты
Кептерлер мені уілдеп,Оятты таңның алдында.Тұр екен талдар күлімдеп,Шомылып жасыл жаңбырға.Оянды шіркін балалық,Ұйықтап бір қалған кеудемде,Өзеннен..
©  Сырбай Мәуленов
Өмір жолы
Өмір, өмір, өмір жолы ирелең,Күнделікті таусылмайды күйбелең.Ерте шығып сол ирелең жолмененКеште шаршап ораламын үйге мен.Жолдар жатыр жуған шаңын..
©  Сырбай Мәуленов
Ерте тұрып, кеш жатамын
Қазақтардын мақалы бар ертеден,Ырзығы мол кім оянса ертемен,Кім кеш жатса үлкен істі тындырар,Туар содан шабытты бір ерке өлең,Соны ескеріп ертеменен..
©  Сырбай Мәуленов
Таңғы тыныштық
Мөлдіреп тұнып ауа таңғы уақыт,Дүние демін алып қалды жатып.Жұлдыздар түнде тұрған қарауылғаКөз ілді ұйқы жеңіп балбыратып.Киіктің тұяқтары..
©  Сырбай Мәуленов
Апрель жаңбыры
Қыс бұлт болып тарады көктен,Даланы алған қоршап қарымен,Терезені қағады көктем —Жаңбырлы саусақтарымен.Күн қыс бойы тіл қатпағанКүркірейді сөйлеп..
©  Сырбай Мәуленов
Қарасайда қараша үйлер
(Ғафуға)Қарасайда қараша үйлер,Қанаттасып тобын жазбайҚарасайда қараша үйлерОтыратын қоңыр қаздай.Қоңыр қаздай болса-дағы,Қоңыр сол шақ..
©  Сырбай Мәуленов