meta charset="utf-8"> Қазақша портал

Бөлім: «Ақын өлеңдері жинағы»

Өлең – шағын көлемді поэзиялық шығарма. Ырғағы мен ұйқасы қалыпқа түскен, шумағы мен бунағы белгілі тәртіпке бағынған нақысты сөздер тізбегі. Өлеңнің түрлері мен жанрлары әр алуан: ода, элегия, баллада, сонет, т.б. Кең мағынасында өлең қысқа көлемді поэзиялық туындылардың жалпы атауы болса, тар мағынада музыка өнер мен сөз өнеріне ортақ туынды, яғни ән өлеңі. Қазақ ауыз әдебиетіндегі халық өлеңдері еңбек-кәсіпке орай (аңшылық, төрт түлік, наурыз өлеңдері), ескілікті наным-сенімге байланысты (бақсы сарыны, арбау), әдет-ғұрып негізіндегі (салт, үйлену, мұң-шер өлеңдері), қара өлең, тарихи өлең, айтыс өлеңдері болып бөлінді. Өлең сөздердің болмысы, жаратылысы аса күрделі, оған ишара, меңзеу, салыстыру, жұмбақтау, астарлау, бейнелеу, теңеу, ұқсату, т.б. тән. Өлең лирика жанрында кең тарады, тақырыбы жағынан саяси, көңіл күйі, табиғат, махаббат және философия түрлерге жіктеледі.
Жанар апайға
Алтын ұя мектебіммен қоштасып,  Университет қабырғасын  аттадым.Өзім  сүйген мамандықты қолға  ап,Ары қарай  оқуды  оқи  бастадым.Қазақтың  ..
©  Гүлжамаш Жаманбалаева
Сыр
Жүрегім  тулап, дірілдеп  жаным,Күндерім  батып, атса да  таңым .Жаныма  дауа  таба  алмай бірақ,Қоямын  кейде..
©  Гүлжамаш Жаманбалаева
Төбемізден түсіп жатты алмалар
(Мирмухсинға)Оңтүстікте әр үйде атыз-арна бар,Солтүстікте көрмегендер таңданар.Дос үйінің ауласында отырдық.Төбемізден түсіп жатты алмалар.Атқан..
©  Сырбай Мәуленов
Сахнаның серкесі
Жетпіс деген жеті белес қыр аттап,Көңілдерде жақсы өлеңдей тұрақтап,Ортамызда отыр бүгін СерағаңАлатаудың секілді бір шыңы аппақ.Сахнаға шықса ол..
©  Сырбай Мәуленов
Кетпейді аты көңілімнен
(Абдолла Жұмағалиев жайлы)Табиғаттан тәңірідейҚұпия бір күйді ұғатын.Үлбіреген жаны гүлдейЕнді ол нәзік лирик ақын.Жүрмеді ол жүлде сұрап,Киіп-жарып..
©  Сырбай Мәуленов
Михаил Светлов
Қимаймын оны өлімгеЖүргендей ол Пиреней тауларында,Италия көгінде,Франция жерінде,Жунгли бауларында.Өзінің өлтірмейтін геройларыҚарауыл боп тұрғандай..
©  Сырбай Мәуленов
Бейімбет туралы
— Мүмкін үкім оқылды,Уақыт шіркін біткенде,Жүреді оған қай өкпе,Деп бір ауыл отырдыЖолаушысын күткендейАлыстағы Әйетте .Аяқталмай жыр бітті,Ауыл..
©  Сырбай Мәуленов
Ақындардың аққуы
Сәкен, Сәкен!Осы есіммен,Тебіреніп бүгін мен,Келем Сәкен көшесімен,Келем Сәкен жырымен.Алатаудың заңғарынаАқша бұлттар асылып,Алматының албарындаАқ..
©  Сырбай Мәуленов
Аспандар
Терезені қаққаны жас тамшыларҮйге енуге асыққан аспан шығар...Жолдас аспан! Бұлтыңмен жоғары шық,Серік іздеп түн ұйқың қашқан шығар.Біздің үйде мың..
©  Сырбай Мәуленов
Есентуки таңы
Табиғаттың бал бөбегі,Ойнап көктің бұлтын атып,Боз ат мінген таң келедіАла тозаң бұрқыратып.Шымқай қызыл шұғылаға,Шомылады таныс таулар.Бетін беріп..
©  Сырбай Мәуленов
Бестау жақта бұлт ойнап
Қорқытпа мені дауылдан.Бунин.Қабағы қалың қара бұлт,Бестауды жауып бүтіндейКеледі түсі қабарып,Будақтап ұшқан түтіндей.Қоқаңдап бекер ол байғұсСуырар..
©  Сырбай Мәуленов
Бестау бауырында
Аспанға сырлы жебедейШаншылып қалған көк таулар.Толқынға батқан кемедейБұлттарға батпай тоқтаңдар!Сүйгендей таңғы сәуленіҒашықпын, таулар..
©  Сырбай Мәуленов
Алтай қартының сөзі
Арамдықтың көзі көрҚап-қараңғы тұмандай.Қара жолда кезігерҚара шұбар жыландай.Арамның қан қолы барҚып-қызыл өрт өңіндей.Қызыл жолда жолығарҚып-қызыл..
©  Сырбай Мәуленов
Ертісте
Найзағайлы күрең түстеМейлі өзенде тұрсын дүлей.Абай жүзген ұлы ЕртіскеКете алам ба бір сүңгімей?!Аспанды бұлт жаба бердіКөп найзағай көзінде..
©  Сырбай Мәуленов
Шипа бұлақ
(Баллада)Мылтық даусы шайқады таңды тұнық,Айнала тау жөнелді жаңғырығып.Ет қызумен жарасын абайламайЖаутаң қағып ақ марал қалды тұрып.Шыдам етіп..
©  Сырбай Мәуленов
Диалог
— Іздесең қыздың қонысын,Түспейді жеңіл жол саған.Өтесің таудан ол үшін,Ақ бұлттар басып қоршаған.Ер болсаң содан аттап көр,Қыры бар қылыш..
©  Сырбай Мәуленов
Бұғы
Тоқтап қалдық ат сабылтпай,Кетті бұғы зулап ағып.Қалды артымда ақша бұлттайБір аппақ шаң шудаланып.Мұнарланып шаң астында,Қарауытып қалды күндіз.Жер..
©  Сырбай Мәуленов
Алтай таулары
Ақ қайың қызыл шырпылыЖолымды күтті жеңгелер.Кеудеме құйды күлкініСылдырап бұлақ — теңгелер.Алтайдың алтын көзіндейБұлдырап құзды жақпарлар,Мөлдіреп..
©  Сырбай Мәуленов
Жасыбайдағы тас сурет
Тұрмыз оны таң көріп,Кімдер екен жасаған?Жасыл мұнар жан беріп,Қозғалғандай тас адам.Үстін жасыл мүк басқанБасында көк телпегі.Тұр ешнәрсе..
©  Сырбай Мәуленов
Бала марал
Көркіне көлге түскен тау таңғалып,Ай тұрды аспанында арқандалып.Су ішіп Жасыбайдан бала марал,Жасқанып екі көзі жаутаң қағып.Секілді ол көптен күткен..
©  Сырбай Мәуленов
Жылқышы қыз
Жүрсің түзде жылқыға еріп,Құрық алып түспен аттан.Болды көзің ұйқы жеңіп,Тамағыңды ішпей жатқан.Қатал боран демі қарып,Мұз қатырды кірпігіңе.Тірілей..
©  Сырбай Мәуленов
Таулары жатыр Баянның
Таулары жатыр БаянныңКөгінде сұңқар ақ бұлттар,Жерінде Сұлтанмахмұттар,Атамнан қалған аяулым —Таулары жатыр Баянның.Таулары жатыр БаянныңОйында мәңі..
©  Сырбай Мәуленов
Келес
Тербеді Келес бір ай сырлар айтып,Мен оны сыйғызармын жырға қайтып.Су мені толқынымен сылап-сипап,Арқамды сүйе берді күн қарайтып.Алсын деп бәрін..
©  Сырбай Мәуленов
Есек
Қалдырам деп дәмеленіп мықты атты,Ертеде есек ұзақ жолға жүк тартты...Одан кейін машиналар қаптады,—Бірақ есек пенсияға шықпапты,—Баяғы сол тойымы..
©  Сырбай Мәуленов
Оңтүстік аспаны астында
«Сырыағаш» курортыСарыағаштың атын ақтарЖоқ самсаған сары ағаштар.Әлі сәби жапырақтар,Әлі мұнда жаланаш тал.Құмтөбелер жапырайған,Жатыр түзде тау..
©  Сырбай Мәуленов